العالم-ایران
در آغاز سال ۲۰۱۶، روابط بین ایران و عربستان با اعدام ایت الله نمر النمر، رو به وخامت نهاد. به دنبال آن عربستان سعودی و بحرین از کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس روابط دیپلماتیک خود را با ایران قطع کردند و برخی دیگر کشورهای عرب سفرای خود را با تحریک و تشویق عربستان سعودی از تهران فراخواندند.
اختلافات جدی ایران و عربستان در یمن، سوریه، بحرین و عراق موجب شده است تا ریاض سیاست منطقه ای خود را بر مقابله با جبهه مقاومت و محدود کردن نقش ایران در منطقه تعریف کند.
اما اخیراً نشانه هایی بین دو طرف در راستای کاهش تنش ها آشکار شده است. حل مناقشه سیاسی در لبنان و روی کار آمدن میشل عون و سعد حریری در ماه های گذشته را کارشناسان نتیجه نزدیکتر شدن دیدگاه های دو طرف ارزیابی می کنند.
در آخرین این اقدامات که می توان گفت نشانه ای دیگر از تمایل دو طرف برای افزایش تعاملات است سفر «شیخ صباح خالد حمد الصباح» وزیر خارجه کویت به ایران است که گفته شده است حامل پیام رهبران شورای همکاری خلیج فارس برای ایران بوده است.
در همین راستا گفتگویی انجام شده است با پروفسور«نادر انتصار» رییس دانشکده علوم سیاسی دانشگاه آلابامای جنوبی آمریکا که مشروح آن در زیر آمده است.
وزیر خارجه کویت بعد از دو سال از ایران دیدار کرد و گفتگوهایی را با محمد جواد ظریف وزیر خارجه ایران و حسن روحانی رئیس جمهور ایران داشت. اهمیت این رخداد چیست؟
دیدار وزیر خارجه کویت از ایران بیانگر رویکرد کمتر مقابله ای برخی از کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس با ایران است. به احتمال زیاد وزیر خارجه کویت پیام دیگر رهبران منطقه را به محمد جواد ظریف و رئس جمهور حسن روحانی رسانده است. اهمیت سمبلیک این دیدار بسیار زیاد است.
در این دیدار دو طرف بر لزوم گفتگو بین ایران و شورای همکاری خلیج فارس تاکید کرده اند. به نظر شما چرا دو طرف در این مقطع زمانی بر گفتگو تاکید می کنند؟
باید این نکته را به خاطر داشته باشیم که سیاست های منطقه ای شورای همکاری قویا از سوی عربستان هدایت می شود و تحت الشعاع سیاست های این کشور است. علاوه برعربستان کشورهای امارات متحده و بحرین هم عموما خط خصومت سعودی را علیه ایران دنبال کرده اند. به همین علت من فکر نمی کنم که شورای همکاری خلیج فارس در مجموع به دنبال گفتگوهای سازنده با ایران باشد. البته شاید برخی از اعضای این شورای فهمیده باشند که پیروی کورکورانه از سیاست های عربستان می تواند برای منافع ملی اشان تبعاتی داشته باشد و به همین علت به انجام گفتگوهای سازنده با ایران علاقمند باشند.
مکانیسم چنین گفتگویی چیست؟ مثلا کدام حوزه و موضوع برای شروع مذاکرات بین دو طرف مناسب است، موضوعات امنیتی، سیاسی، اقتصادی و یا غیره؟
اگر گفتگوهای ایران و شورای همکاری خلیج فارس محقق شوند به اعتقاد من باید بر روی موضوعات محدودی باشد که طرفین بر سر آنها ستیزه ندارند. این موضوعات می توانند شامل اکوسیستم و آلودگی زیست محیطی خلیج فارس و چگونگی محافظت از آن باشد. یا موضوع توسعه روابط اقتصادی و تجاری دو طرف. مکانیسمی که برای این موضوعات می تواند بکار برده شود می تواند در سطح وزرا و کارشناسان فنی باشد. اگر این گفتگوها موفق باشند بعد از آن می تواند دامنه موضوعات را بسط داد و به مسائل مورد اختلاف استراتژیک و سیاسی تعمیمم داد.
منبع:مهر