تحلیل واشنگتن پست از پیامد خروج ترامپ از برجام

العالم ـ آمریکا

جنیفر روبین، تحلیلگر دست راستی آمریکایی، با انتشار مقاله ای در واشنگتن پست خاطرنشان کرده، جریان های فکری مستقل و نیز چپ های آمریکا، پیوسته جهت گیری روشنی به نفع حفظ برجام داشته اند. اکنون و پس از خروج ترامپ از برجام، نشانه هایی از چرخش فکری در بدنه راست – یا دست کم راست میانه- آمریکا به سمت مخالفت با رویکرد ترامپ مشاهده می شود.

دنیس راس مذاکره کننده ارشد آمریکا در خاورمیانه، از منتقدان برجام بود و خواهان تشدید تدابیر بازرسی و بندهای غروب آن. اما او اکنون می گوید که با خروج ترامپ از برجام، با وضعیت بدتری دست به گریبان هستیم: «اگر ترامپ تلاش می کرد تا اروپایی ها را با خود همراه سازد، شاید شانسی برای موفقیت داشت اما پس از اعلام خروج آمریکا ار برجام، دولت های بریتانیا، فرانسه و آلمان بلافاصله بیانیه سه جانبه منتشر کرده و بر 'تعهد خود برای حفظ برجام' تاکید و همچنین واشنگتن را ترغیب کردند تا "اطمینان دهد ساختار برجام بدون آسیب بماند و همچنین از اقدام هایی پرهیز کند که در اجرای کامل آن توسط تمامی دیگر طرف ها مشکلاتی را ایجاد کند".

به این ترتیب، نه تنها متحدان کلیدی آمریکا در اروپا، به حفظ برجام تمایل دارند بلکه به نظر می رسد درصددند در برابر اعمال تحریم های ثانویه دولت ترامپ بایستند؛ به این دلیل که ایرانی ها را به ماندن در این توافق ترغیب و نیز از شرکت های اتحادیه اروپایی در برابر تحریم های آمریکا محافظت کنند.

راس ادامه می دهد؛ "آمریکا به جای آنکه متحدانی برای فشار بر ایران داشته باشد با یک خطر بسیار واقعی روبروست که نتواند رفتار ایران را تغییر داده و آنها را به میز مذاکره بازگرداند". به نظر می رسد که بی گمان همین روند نیز ادامه یابد چرا که می بینم اتحادیه اروپایی شتابان در مسیر مصون کردن ایران از تحریم های آمریکا قرار گرفته است.

در این زمینه روزنامه وال استریت ژورنال می نویسد: "مقام های اروپایی طرح هایی را در دست دارند که به ایران دسترسی کامل به بازوی مالی اروپا یعنی بانک سرمایه گذاری اروپایی می دهد و خطوط اعتباری اروپا را برای شرکت هایی که کمتر در معرض آمریکا هستند، فراهم می آورد". اکنون، اروپا به جای فشار بیشتر بر تهران به منظور چاره جویی برخی اشکالاتی که ترامپ در برجام می دید، به ابزارهای مالی و اقتصادی توجه نشان می دهد که قدرت آمریکا را محدود کرده و نیز به شکل دهی فرایند و قوانین اروپایی می اندیشد که بتواند اقدام متقابل در برابر قدرت مداخله آمریکا در کار شرکت های غیرآمریکایی انجام دهد. به عبارت دیگر، ما با خروج از برجام در حال از دست دادن اهرم های خود و نه تقویت آنها هستیم. زمانی که در برجام بودیم، هیچ سیاست روشنی در برابر ایران نداشتیم و اکنون هم نداریم.

اریک الدلمان از سفرای پیشین آمریکا معتقد است: "نبود یک راهبرد مشخص در دولت ترامپ و اینکه بارها گفته می خواهد نیروهای آمریکایی را از سوریه خارج کند، شاید، رفتارهای نامتناسب بیشتری را در قبال ایران انجام دهد". سخنان افرادی مانندجان بولتون، مشاور امنیت ملی و دیگر عناصر دولت ترامپ که تکرار می کنند که خروج از برجام، آمریکا را امن تر می کند، یاوه گویی است. خارج شدن از برجام، تنها زمانی معنا داشت که بتوان توافق بهتری انجام داد. متاسفانه، با سرعتی که اتحادیه اروپایی در مسیر قانع کردن ایران و حفاظت از وارد شدن هر آسیبی به اقتصاد این کشور حرکت می کند، باید خیلی خوش شانس باشیم که بتوانیم به شرایط پیش از خروج از برجام بازگردیم.

با کنارکشیدن از برجام، احتمال اینکه به جایگزینی دست یابیم، کمتر می شود. ترامپ کار ایران را آسان کرد- یک اتحاد را شکست، اجماع بین المللی در تحریم ها را از بین برد و ایران را به یک مظلوم و قربانی بیگناه تبدیل کرد. فرای موضوع هسته ای، منطقه خاورمیانه نیز امن تر نخواهد بود مگر زمانی که آمریکا یک سیاست مشخص برپایه دیپلماسی نیرومند داشته باشد تا بتواند سوریه، ایران و روسیه را متقاعد کند که به یک راه حل در جنگ سوریه برسند.