انتخابات ریاست‌جمهوری دوره‌ چهاردهم چه مراحلی دارد؟

العالم - ایران

بر اساس قانون می‌بایست انتخابات چهاردهمین دوره ریاست‌جمهوری در خرداد سال 1404 و بعد از پایان دورۀ چهارسالۀ دولت سیزدهم برگزار می‌شد که به‌علت سانحه بالگرد حامل آیت‌الله سید ابراهیم رئیسی رئیس‌جمهور و همراهانش و شهادت آنان، زودتر از موعد برگزار می‌شود.

طبق اصول 131 و 132 قانون اساسی «در صورت‏ فوت‏، عزل‏، استعفا، غیبت‏ یا بیماری بیش‏ از دو ماه‏ رئیس‏ جمهور و یا در موردی که‏ مدت‏ ریاست‏‌جمهوری پایان‏ یافته‏ و رئیس‏ جمهور جدید بر اثر موانعی هنوز انتخاب‏ نشده‏ و یا امور دیگری از این‏ قبیل‏، معاون‏ اول‏ رئیس‏ جمهور یا موافقت‏ رهبری اختیارات‏ و مسئولیت‌های وی را بر عهده‏ می‌گیرد و شورایی متشکل‏ از رئیس‏ مجلس‏ و رئیس‏ قوه‏ قضائیه‏ و معاون‏ اول‏ رئیس‏ جمهور موظف‏ است‏ ترتیبی دهد که‏ حداکثر ظرف‏ مدت‏ 50 روز رئیس‏ جمهور جدید انتخاب‏ شود.

بنابر قانون اساسی؛ در صورت‏ فوت‏ معاون‏ اول‏ و یا امور دیگری که‏ مانع انجام‏ وظایف‏ وی گردد و نیز در صورتی که‏ رئیس‏ جمهور معاون‏ اول‏ نداشته‏ باشد، رهبر انقلاب، فرد دیگری را به‏‌جای او منصوب‏ خواهد کرد.

در مدتی که‏ اختیارات‏ و مسئولیت‌های رئیس‏ جمهور بر عهده‏ معاون‏ اول‏ یا فرد دیگری است‏ که‏ به‏‌موجب‏ اصل‏ یکصد و سی‏ و یکم‏ منصوب‏ می‌گردد، وزرا را نمی‌توان‏ استیضاح‏ کرد یا به‏ آنان‏ رأی‏ عدم‏ اعتماد داد و نیز نمی‏‌توان‏ برای‏ تجدیدنظر در قانون‏ اساسی‏ و یا امر همه‏‌پرسی‏ اقدام‏ نمود.»

بر اساس این گزارش، رهبر معظم انقلاب اسلامی دوشنبه 31 اردیبهشت‌ماه محمد مخبر معاون رئیس‌جمهور را بر اساس اصل مذکور قانون اساسی، به‌عنوان مدیر قوه مجریه نصب کردند. طبق اعلام ستاد انتخابات کشور، با هماهنگی شورای نگهبان جدول زمان‌بندی انتخابات نهایی شده است و 10 خرداد تا 14 خردادماه به‌مدت 5 روز موعد ثبت‌نام از داوطلبان خواهد بود.

سپس شورای نگهبان از 15 الی 21 خرداد صلاحیت‌های ثبت‌نام‌کنندگان را بررسی می‌کند و روز 22 خرداد اسامی نامزدهای انتخابات دولت چهاردهم منتشر خواهد شد. به‌گفتۀ سخنگوی ستاد انتخابات، مهلت تبلیغات کاندیداها از 23 خرداد الی 6 تیرماه است و رأی‌گیری برای انتخابِ نهمین رئیس‌جمهور ایران در روز 8 تیر 1403 انجام خواهد گرفت.

ستاد انتخابات برای برگزاریِ رأی‌گیریِ الکترونیک در چند حوزه از جمله کلان‌شهر تهران و برخی دیگر کلان‌شهرها اعلام آمادگی کرده است اما این مسئله منوط به تأیید از سوی شورای نگهبان است که هنوز تصمیم نهایی اتخاذ نشده است.

دولت چهاردهم کار خود را از تیرماه 1403 آغاز خواهد کرد و تا سال 1407 ادامه می‌یابد.