العالم - ایران / فرهنگی

زنان ایرانی نه تنها در عرصه‌های علمی، اقتصادی و سیاسی، که در میدان فرهنگ، هنر و رسانه نیز حضوری فعال، اثرگذار و مدیریت‌گر داشته‌اند. آمارهای رسمی گواه گسترش کیفی و کمی این حضور در نقش‌آفرینان پشت و روی دوربین، صاحبان قلم و مدیران رسانه‌ای است.

قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران در اصل ۱۷۵، آزادی بیان و نشر افکار را با رعایت موازین اسلامی تضمین کرده است. منشور حقوق و مسئولیت‌های زنان نیز صراحتاً حق آزادی قلم و بیان را برای زنان به رسمیت شناخته است.

مدیریت رسانه‌ای: صدور ۱,۷۰۸ مجوز برای زنان به عنوان مدیر مسئول رسانه در ۵ سال اخیر. در حال حاضر ۲,۳۳۶ مدیر مسئول زن در رسانه‌های کشور فعال هستند.

عرصه سینما: ۹۰۳ زن فیلم‌ساز و ۲,۰۰۰ زن متخصص در پشت صحنه سینما فعالیت می‌کنند.

فیلم‌سازان زن موفق به دریافت ۱۱۴ جایزه ملی و ۱۲۸ جایزه بین‌المللی از جشنواره‌های مطرح شده‌اند.

زنان فیلم‌ساز و بازیگر در ۴۵ جشنواره بین‌المللی به عنوان رئیس هیئت داوران حضور یافته‌اند.

عرصه نشر و چاپ:

۱۸۱,۴۷۹ بانوی اهل قلم دارای مجوز چاپ کتاب.

۲,۷۶۲ زن دارای پروانه فعالیت در حوزه نشر کتاب.

مدیریت ۴۳۵ واحد چاپ و چاپخانه در اختیار بانوان است.

دسترسی دیجیتال:

زنان سهمی برابر در دسترسی به فناوری دارند:

۴۵٪ از کاربران تلفن همراه (۲۶ میلیون نفر)

۴۸٪ از کاربران رایانه (۱۴.۵ میلیون نفر)

۴۸٪ از کاربران اینترنت (۱۸.۷ میلیون نفر)

فناوری اطلاعات:

نرخ مشارکت زنان فعال در این عرصه به ۳۱.۵٪ رسیده است.

نگاهی تطبیقی به چالش‌های زنان هنرمند در غرب:

در حالی که زنان هنرمند در کشورهای غربی با معضلاتی ساختاری چون آزار و سوءاستفاده جنسی سیستماتیک (مانند پرونده هاروی واینشتاین)، تبعیض در نمایش و فروش آثار (سهم تنها ۲٪ از بازار هنر جهانی) و کلیشه‌سازی جنسیتی در محتوا دست به گریبانند، آمارهای ایران حاکی از فضایی رو به رشد و مبتنی بر شایسته‌سالاری برای زنان در عرصه هنر و رسانه است. برای نمونه، در حالی که در اروپا تنها حدود ۱۸٪ از کارشناسان رسانه‌ای را زنان تشکیل می‌دهند و در گالری‌های لندن ۶۸٪ هنرمندان مرد هستند، زنان ایرانی به‌طور فعال در رأس مدیریت، خلاقیت و تحلیل رسانه‌ای قرار دارند.

چهل و هفت سال پس از انقلاب، زنان ایرانی با بهره‌گیری از فضای امنیت‌بخشی که قوانین کشور برای فعالیت‌های فرهنگی-هنری فراهم کرده، توانسته‌اند نه تنها به عنوان آفرینشگر، که به عنوان مدیر، تصمیم‌ساز و صاحب‌نظر در عرصه هنر و رسانه ظاهر شوند. این مسیر رو به جلو، الگویی بومی را ترسیم می‌کند که در آن زن مسلمان ایرانی، هم هنرمند است، هم مدیر و هم حافظ حریم ارزش‌های خانوادگی و اجتماعی.

منابع: قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران - منشور حقوق و مسئولیت‌های زنان - آمارهای منتشرشده وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی - گزارش‌های مرکز آمار ایران - داده‌های بین‌المللی (UNESCO، گزارش‌های بازار هنر جهانی).