العالم - یادداشت
در این مقاله که به قلم عدنان عبدالله الجنید، در سایت عربی شبکه العالم انتشار یافته است، نویسنده این پرسش را مطرح کرده است که چگونه نیرویی که در دریای سرخ با ناکامی مواجه شده، می‌تواند در تنگه هرمز به موفقیت دست یابد؟ همچنین چرا نیروی دریایی آمریکا در شرایطی که تجربه‌ای پرهزینه در باب‌المندب پشت سر گذاشته، بار دیگر وارد رویارویی جدیدی در دریای عمان شده است؟
به اعتقاد نویسنده، اقدام نظامی اخیر آمریکا تلاشی برای شکستن نوعی محاصره راهبردی بوده که پس از اعلام ممنوعیت عبور در دریای سرخ از سوی نیروهای مسلح یمن و پیوند خوردن جبهه‌های باب‌المندب و هرمز شکل گرفته است.
تکرار ناکامی‌های راهبردی
عملیات‌های آمریکا در مهار تهدیدها، چه در دریای سرخ و چه در دریای عمان، به اهداف خود نرسیده‌اند. از این منظر، تجربه‌های اخیر نشان داده که توانایی انجام حملات پیش دستانه در برابر انعطاف‌پذیری و نوآوری‌های دفاعی ایران با چالش‌های جدی مواجه شده است.
در این چارچوب، تغییر مسیر یا لغو برخی مأموریت‌های نظامی آمریکا به عنوان نشانه‌ای از تحول در قواعد درگیری و افزایش هزینه‌های عملیاتی برای واشنگتن توصیف شده است.
معضل آبراه‌های باریک
بنابر این تحلیل، تنگه‌هایی مانند هرمز و باب‌المندب محیطی متفاوت از میدان‌های نبرد دریایی کلاسیک هستند.
در چنین مناطقی، ناوها و شناورهای بزرگ نظامی به دلیل محدودیت‌های جغرافیایی با آسیب‌پذیری بیشتری روبه‌رو می‌شوند.
نویسنده بر این باور است که استفاده از موشک‌های دقیق، پهپادها و شناورهای تندرو، مزیت‌های سنتی ناوگان‌های بزرگ را کاهش داده و محیط نبرد ساحلی را به سود نیروهای مدافع تغییر داده است.
پایان تصور کنترل مطلق بر دریاها
رؤیای تسلط کامل دریایی آمریکا با تحولات اخیر با چالش روبه‌رو شده است. اقدامات ایران در تنگه هرمز، تأثیرات مستقیمی بر عبور و مرور کشتی‌ها و همچنین بازارهای جهانی انرژی بر جای گذاشته است.
این تحولات نشان می‌دهد که تهران از مرحله واکنش صرف عبور کرده و به بازیگری اثرگذار در معادلات انرژی و امنیت دریایی تبدیل شده است.
فرسایش اقتصادی و چالش اعتبار آمریکا
نویسنده یاد آور می شود که آمریکا هزینه‌های مالی و سیاسی سنگینی را برای حفظ حضور نظامی خود در منطقه متحمل می‌شود، بدون آنکه به دستاوردی متناسب با این هزینه‌ها دست یابد. به طوری که فشارهای اقتصادی و جنگ روانی نیز نتوانسته به اهداف مورد نظر واشنگتن منجر شود و در مقابل، انسجام داخلی و توان بازدارندگی ایران حفظ شده است.
جمع‌بندی
این مقاله نتیجه می‌گیرد که تحولات اخیر تنها یک رویارویی نظامی محدود نیست، بلکه نشانه‌ای از تغییر در موازنه قدرت دریایی در منطقه محسوب می‌شود.
شرایط جدید موجب شده است که معادلات امنیتی خلیج فارس، دریای عمان و دریای سرخ وارد مرحله‌ای تازه شود؛ مرحله‌ای که در آن هزینه استفاده از قدرت نظامی افزایش یافته و مفهوم بازدارندگی در حال بازتعریف است.