العالم - ایران
در روزهای اخیر خبر شکار یک دستگاه سامانه بی سرنشین زیر آبی مدل Dive-LD در خلیج فارس توسط نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی تبدیل به یکی از اخبار اصطلاحا داغ و پر بحث در محافل دفاعی جهان در حوزه دریایی شده است. یک سیستم جدید با قابلیت های مختلف که بدست آوردن آن می تواند خصوصا برای آینده این بخش در کشور ما بسیار مهم و قابل توجه باشد. در این گزارش سعی می کنیم هر چه بیشتر با این سامانه آشنا شویم.
متجاوز بی سرنشین ساخت شرکت معروف آمریکایی
در سالهای اخیر شرکت آمریکایی Anduril به عنوان یک تولید کننده ادوات نظامی محصولات مختلفی را خصوصا در بخش سیستم های بدون سرنشین و موشکهای کروز ارائه داده است اما باید بدانید که شناور زیرسطحی بی سرنشین مدل Dive_ LD در جای دیگری متولد شده است.
شناور زیر سطحی بدون سرنشین Dive_ LD در اختیار نیروی دریایی سپاه
کار مربوط به این شناور بی سرنشین از یک استارت آپ آمریکایی در شهر بوستون به نام Dive Technologies آغاز شد. این استارت آپ کار خود را در سال 2018 میلادی آغاز کرده و بین سالهای 2018 تا 2021 میلادی کار بر روی سیستم Dive_ LD را انجام داد. در سال 2021 میلادی آزمایش های اولیه مربوط به این شناور زیر سطحی آغاز شد و در سال 2022 بود که این استارت آپ توسط شرکت Anduril خریداری شده و این پروژه نیز به این شرکت منتقل شد.
اما به سراغ مشخصات فنی کلی این زهپاد آمریکایی برویم. این زیرسطحی بدون سرنشینی در بحث هدایت تقریبا در رده سامانههای مستقل از کاربر انسانی یا در اصطلاح زبان انگلیسی " Autonomous " قرار می گیرد و بر اساس دادهها و دستوراتی که از قبل به ان داده شده عملیات می کند. وزن آن نزدیک به 3 تن ، طول آن در حدود 5.8 متر ، قطر 1.2 متر و توانایی عملیات به مدت 10 روز در زیر آب است.
نکته جالب این که گفته شده این سامانه توانایی رفتن به عمق 6 هزار متری زیر آب را دارد که نشان می دهد علاوه بر مناطق کم عمقی مثل خلیج فارس ، تنگه هرمز و دریای عمان توانایی عملیات در آب های آزاد و اقیانوس ها را نیز دارد.
یک پلتفرم برای چندین ماموریت
یکی از نکات مهم و قابل توجه که خصوصا در 24 ساعت گذشته بسیار مورد بحث در محافل نظامی دنیا قرار گرفته این مسئله بوده که این سیستم بی سرنشین زیر آبی میتواند بنا به ماموریتهای مختلف، به سیستمهای مختلف مجهز شود و اصطلاحا از طراحی ماژولار بهره میبرد و هنوز مشخص نیست این سیستم با کدام " بسته ماموریتی " به دست ایران افتاده است. برخی از کارشناسان میگویند که با توجه به بحث وجود انواع مینها در خلیج فارس و تنگه هرمز به احتمال زیاد این سیستم بی سرنشین زیر آب با سامانه شناسایی مینها مجهز بوده است. مسئلهای که در حال حاضر نه میتوان آن را نه رد و نه تایید کرد.
از دیگر ماموریتهای اعلام شده که این شناور توانایی آن را دارد بحث نقشه برداری از کف دریا، انجام عملیاتهای جمع آوری اطلاعات و همچنین قراردادن یا برداشتن اجسام خاص در زیر آب است.
نکته جالب اینجاست که صرفا پس از اعلام کشف این سیستم توسط نیروی دریایی سپاه بود که آمریکاییها اعلام کردند که ارتباط خود را در هفته گذشته با این سامانه از دست دادند و البته اطلاعات و فناوری خاصی نیز در این سیستم به کار نرفته است !
فقط به نظر مقامات نظامی آمریکایی فراموش کردند این مسئله را توضیح بدهند که چطور سامانهای که تنها در سال گذشته میلادی یعنی 2025 وارد خدمت شده و وارد عملیات در یکی از حساس ترین نقاط جهان شده فاقد فناوریهای حساس و پیشرفته است !
در هر صورت و در در حال حاضر برای یک جمع بندی نهایی با توجه به بحث مین روبی که به احتمال زیاد ماموریت این شناور است این مسئله را میتوان مطرح کرد که مطالعه این شناور و ماژول همراه آن می تواند یک فهم صحیح و بسیار روشن تر از قبل در خصوص بحث عملیاتهای مین روبی دریایی در نیروی دریایی ایالات متحده آمریکا را به کشور ما اعطاء کند.
مسئله بعدی مطالعه کلی خود این شناور ، سیستمهای هدایتی ( خصوصا بحث هدایت خودران ) و همچنین مطالعه آلیاژها و موادهای به کار رفته در بدنه آن است که در آینده میتواند به کشور ما کمک کند تا در بحث رسیدن به عمقهای بیشتر در دریا موفق تر عمل کنیم.