العالم - ایران - سیاسی
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، روز جمعه در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس درباره عملکرد مدیر کل آژانس بینالمللی انرژی اتمی (رافائل گروسی) در قبال موضوع هستهای ایران نوشت: مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، گزارشدهی فنی مرجعی که اعتبارش بر تخصص فنی، بیطرفی و استقلال عمل آن استوار است، را به توجیه سیاسی برای جنگافروزی تبدیل کرده است.
زمانی که گزارشهای آژانس به جای رفع ابهامها، به تهیهکننده خوراک برای تولید روایت تهدید و ساختن پرونده سیاسی و حقوقی علیه یک کشور بدل میشوند، مرز میان «نظارت فنی» و زمینهسازی برای تجاوز نظامی، به شکلی خطرناک از بین میرود.
این مسئله صرفاً به خدشهدار شدن اعتبار آژانس یا مدیرکل آن محدود نمیشود؛ بلکه آنچه بر باد میرود، ارزشمندترین دارایی آژانس، یعنی اعتبار آن به عنوان مرجع بیطرف و مستقل، است. هنگامی که اعتبار فنی و نهادی آژانس قربانی دستورکارهای سیاسی میشود، آژانس تبدیل به ابزاری برای منطقی جلوهدادن و تسهیل تجاوز میشود.
این یک شکست نهادی عمیق است. بدتر آنکه، این وضعیت آژانس را تبدبل به یک همدست جهت بسترسازی سیاسی برای یک جنگ غیر قانونی و انتخابی میکند؛ جنگی که در راستای مطامع و جاهطلبیهای رژیمی نسلکش صورت میگیرد که همچنان مانع اصلی بر سر راه ایجاد خاورمیانه عاری از سلاحهای کشتار جمعی است.
نهادی که وظیفه کمک به صیانت از صلح و امنیت بینالمللی را بر عهده دارد، هرگز نباید بخشی از زنجیره تولید بهانه برای جنگ باشد.
در ارزیابی مسئولیتِ تجاوز نظامی و جنایات جنگی، مطالبه پاسخگویی را نمیتوان تنها به کسانی محدود کرد که دستور حمله میدهند یا شخصاً چنین حملات غیرقانونیای را اجرا میکنند. مسئولیت باید شامل حال کسانی نیز بشود که آگاهانه به شکلگیری بهانههای سیاسی و حقوقی برای توجیه تجاوز کمک کردهاند.
کسانی که ارزیابیهای نادرست را به مثابه مبنایی موثق برای اقدامات قهری عرضه میکنند و از این طریق زمینه و بستر تجاوز را فراهم مینمایند یا آن را مشروع جلوه میدهند، نمیتوانند از زیر بار مسئولیت پیامدهای آن شانه خالی کنند.