العالم - ایران
«اسماعیل بقائی» سخنگوی وزارت امور خارجه روز دوشنبه ۲۳ شهریور، در نشست خبری با اصحاب رسانه به بیان تازهترین تحولات در روابط خارجی ایران و تصمیمات و اقدامات دستگاه دیپلماسی پرداخت.
تبدیل لامرد به میدان آزمایش سلاحهای جدید با هیچ معیار انسانی سازگار نیست
سخنگوی وزارت امور خارجه در ابتدا این نشست خبری گفت: شنبه فرصتی داشتیم به اتفاق جمعی از رسانههای داخلی و خارجی، که همینجا جا دارد از آنها تشکر کنم، سفری به لامرد داشته باشیم تا هم از نزدیک به شهدا، جانبازان و خانوادههایشان ادای احترام کنیم و هم با چشمهای خودمان شاهد آثار و نشانههای جنایت جنگی آمریکا در ۹ اسفند ماه ۱۴۰۴ باشیم.
اسماعیل بقائی اظهار کرد: اما آنچه بیواسطه دیدیم، واقعاً فراتر از تصور ما بود و با آنچه از طریق تلویزیون و رسانه دیده و شنیده بودیم، قابل مقایسه نبود. شدت قساوتی که در ارتکاب این جنایت اعمال کردند، واقعاً قابل تصور نیست. اینکه یک شهر کوچک ۳۰ هزار نفری، مرکز شهر و مناطق غیرنظامی را تبدیل کنند به میدانی برای آزمایش جدیدترین سلاحهایشان، با هیچ معیار و مبنای انسانی سازگار نیست.
سخنگوی وزارت امور خارجه گفت: استفاده از یک موشک مملو از ترکشهای سهگرمی، چهار موشک که هرکدام ۵۰۰ کیلوگرم وزن داشتند و حاوی ۱۸۰ هزار ساچمه بودند و انفجار آنها بر فراز ورزشگاه شهر، بر فراز منازل مردم، نزدیک اداره انتقال خون شهر و نزدیک محیط آموزشی و مدرسه، قطعاً جنایت جنگی است؛ هم به دلیل استفاده از سلاح ممنوعه، موشکی که به عنوان سلاح طبقهبندی میشود، و هم به دلیل هدف قرار دادن یک منطقه، یک محله و چند محله غیرنظامی.
وی تصریح کرد: هدف ایجاد ارعاب بود. در همان اولین روز تعرض نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران، همان روزی که صبح تهران را هدف قرار دادند، خیلی از شهرهای دیگر، از جمله میناب و مدرسه شجره طیبه را نیز هدف قرار دادند و در عرض ۳۵ ثانیه، ۲ هزار کیلو مواد منفجره را بر فراز شهر لامرد منفجر کردند. ۲۱ انسان بیگناه در جریان این حملات شهید شدند، از جمله یک مهمان افغانستانی شهر.
وی با اشاره به وضعیت جانبازان این حملات گفت: درد و رنج جانبازان وصفنشدنی است. مادر شهیدی که تا پیش از ۹ اسفند دختر شهید بود و از ۹ اسفند داغدار تنها دخترش شد و الان پرستار سه نوه خردسال، سه نوه نوجوان است که هر سه جانباز هستند؛ امیرحسین، نازنین فاطمه و نازنین زهرا که هر کدام از هفت تا ۱۲ سال سن دارند.
سخنگوی وزارت امور خارجه همچنین درباره محمود نجفی اظهار کرد: محمود نجفی که هم معلم بود و هم مربی مدرسه فوتبال، الان قطعاً نه فقط برای امیرحسام و مادرش، بلکه برای همه ایرانیان و همه مردم لامرد، یک قهرمان فداکار محسوب میشود؛ به دلیل اینکه تا آخرین لحظه درس ایثار به دانشآموزانش داد و برای نجات جان کودکان خردسالی که در زمین فوتبال کنار ورزشگاه لامرد مشغول بازی بودند، تلاش کرد.
بقائی گفت: به روان همه شهدای جنایت موشکی آمریکا در ۹ اسفند ۱۴۰۴ در لامرد درود میفرستیم و برای جانبازان این جنایت آرزوی شفای عاجل داریم.
وی افزود: من شنبهشب در محضر مردم لامرد، در اجتماع باشکوه مردم حاضر شدم تا به این مردمان صبور و فهیم ادای احترام کنم. آنجا واقعاً این فراز از فرمایشات حضرت امیر به خاطرم آمد که: «ألا ولا یحمل هذا العلم إلا أهل البصر والصبر» و بهراستی که مردم لامرد، بهویژه خانوادههای شهدا و جانبازان، مصداق واقعی صبر و بصیرت هستند؛ در میدان دفاع و مقاومت در برابر جنایتکاران.
سخنگوی وزارت امور خارجه ادامه داد: از این فرصت استفاده میکنم و تسلیت میگویم به خانواده جدیدترین شهید مقاومت ایرانیان در برابر جنایت آمریکا.
ادعای آمریکا درباره امنیت کشتیرانی با حمله به شناورهای ایرانی در تضاد است
بقائی درباره ناامنسازی کشتیرانی در منطقه خلیج فارس و دریای عمان گفت: دشمن آمریکایی به شناوری در نزدیکی جزیره هنگام حمله کرد که در جریان آن، یکی از هموطنان ما به نام جمشید رجبی شهید شد و چند نفر مجروح شدند، از جمله دو شهروند پاکستانی که در این شناور کار میکردند. تسلیت عرض میکنیم به خانواده محترم شهید و برای مجروحان این حادثه آرزوی سلامتی داریم.
سخنگوی وزارت امور خارجه افزود: این هم خود نشانه دیگری است از اینکه آمریکا هزاران کیلومتر دورتر از مرزهای خود به منطقه ما قشونکشی کرده و ادعای نگرانی نسبت به ایمنی و امنیت کشتیرانی دارد، ولی در کنار مرزهای ما و در سواحل ما، به شناورهای ایرانی حمله میکند و به این شکل، امنیت و ایمنی آبراهها را مورد تعرض قرار میدهد.
با مشورت عمان در مورد گام بعدی تصمیمگیری خواهیم کرد
سخنگوی وزارت امور خارجه درباره این که «نشست وزرای خارجه کشورهای حاشیه خلیج فارس دیشب به طور ناگهانی لغو شد. مدیرکل خلیج فارس وزارت خارجه آقای محمد علیبک اعلام کرد که این اجلاس بنا به درخواست برخی کشورهای منطقه به تعویق افتاد. چند سوال مطرح است: اولا دلیل لغو یا تعویق چه بود؟ برخی منابع مدعی شدند، عربستان سعودی به علت هدف قرار گرفتن خط لوله نفتی خود با برگزاری این نشست مخالفت کرده است. آیا خبر قابل تائید است؟ و اینکه برخی در این وضعیت از دولت و وزارت خارجه انتقاد کردهاند که اعلام جلسه عمان باعث کاهش نفت شد و اینکه اصلا چرا با این کشورها میخواهیم صحبت کنیم در حالیکه خودشان همدست تجاوز علیه ایران بوده اند؟ در شرایط فعلی با توجه به نهایی شدن توافق با عمان ایا در قالب جدیدی اعلام خواهد شد؟ » گفت: میدانیم که تصمیمگیری در مورد مباحث سیاست خارجی و امنیت ملی، تکمولفهای نیست. ما صرفاً بر اساس یک مؤلفه، در مورد موضوعات بسیار حساس و پیچیده مرتبط با امنیت تصمیم نمیگیریم. (قیمت نفت امروز افزایش یافت). بنابراین شما نمیتوانید صرفاً بگویید به دلیل بالا و پایین رفتن یک موضوع، یک تصمیم را بگیرید یا نگیرید.
بقائی خاطرنشان کرد: ما نباید به خاطر اقدامات نسنجیده دیگران یا بدعهدی دیگران، اقدامات منطقی و آیندهنگرانه خودمان را زیر سؤال ببریم. اینکه ایران و عمان به عنوان دو دولت، در مورد موضوعی که منحصراً مربوط به خودشان است تصمیمی گرفتهاند و در مورد متنی تفاهم کردهاند و در راستای یک رویکرد مسئولانه و دور اندیشانه، در یک جلسه با حضور کشورهای منطقه آن را عرضه کنند، به نظرم در راستای حکمت تصمیمگیران است.
وی ادامه داد: آنچه بین ایران و عمان در رابطه با تأمین مسیرهای دریانوردی و معروف به دولت ساحلی و حاکمیتی و حاکمیت ان ها در نظر گرفته شده، بعد از هفتهها مذاکره بین دو کشور حاصل شده، قرار هم بر این بود که صرفاً در این نشست این موضوع طرح بشود. این فرصتی بود که ایران و عمان فراهم کردند و انتظار میرفت که کشورهای منطقه فرصتشناس باشند و قدردان این فرصت باشند. اگر واقعاً قائل به این هستند که ما باید به عنوان همسایگان دائمی، علیرغم همه بحثهایی که داشتیم و علیرغم همه شکایتهایی که به حق ما داریم، به خاطر عملکرد بعضی از کشورها، دور هم بنشینیم و درباره ایجاد منطقه امن، به دور از مداخله بازیگران، گفتوگو کنیم و این فرصت مناسبی بود. فکر نمی کنم هیچ طرف مسئولی بپذیرد که این فرصت را باید به هر دلیلی، چه به دلیل اعمال نفوذ طرفهای خارج از منطقه و چه به دلیل بهانهجوییهایی که واقعاً هیچ ارتباطی به ایران ندارد، این نشست را برگزار نکنیم.
سخنگوی وزارت خارجه افزود: خبری که مطرح شده، بله، درست است؛ اینکه عربستان درخواست کرد این نشست فعلاً برگزار نشود. آن بحثهایی هم که مطرح میشود در مورد انتساب اتفاقاتی که بین آنها و یمن در جریان است، حقیقتاً آدرس اشتباهی دادن است. با دادن آدرس اشتباهی، مشکلات حل نمیشود. مشکلات یمن ریشه طولانیمدت دارد.
وی ادامه داد: ما به عنوان جمهوری اسلامی ایران همواره گفتیم، تلاش کردیم و در عمل نشان دادیم که حاضریم کمک بکنیم برای حلوفصل موضوعات. گفتیم نقشه راهی که بین خودتان و ما هیچ نقش و مداخلهای در آن نداشتیم. این را به خوبی میدانیم که تداوم جنگ در منطقه بین کشورهای اسلامی تنها یک برنده دارد و آن برنده کسی نیست جز رژیم صهیونیستی که به دنبال استمرار تنش و ناامنی در منطقه ما بین کشورهای اسلامی است.
بقائی در پایان پاسخ به این سوال گفت: اینکه مراحل بعدی چه کار خواهیم کرد؟ تفاهم بین ایران و عمان، به عنوان دو دولت ساحلی، نهایی شده. ما با مشورت عمان در مورد گام بعدی، اینکه به چه شکل این تفاهم را اعلام بکنیم یا ثبت بکنیم، تصمیمگیری خواهیم کرد و اطلاعرسانی خواهد شد.
تهران در تصمیمات یمنیها مداخلهای ندارد
سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به پرسشی درباره اینکه «با توجه به پیشروی انصارالله در ساحل دریای سرخ و رسیدن آن به جزیره پریم در بابالمندب، برخی کشورها این تحول را امتداد جنگ ایران میدانند. موضع ایران درباره تحولات بابالمندب چیست و آیا تهران نقشی در تصمیمات نظامی یمنیها دارد؟» گفت: هیچ مداخلهای از سوی ایران در مباحث مرتبط با یمن وجود ندارد. ولی ما بهعنوان کشوری که وضعیت منطقه برایمان مهم است، میدانیم که برخی طرفها از این اوضاع هم سوءاستفاده میکنند برای تشدید اختلافات و تفرقه بین کشورهای اسلامی و هم اینکه از این آب گلآلود سعی میکنند ماهی بگیرند.
وی ادامه داد: بیان صریح موضوع نباید بهعنوان مداخله در این موضوع تلقی شود. اولاً خیلی روشن است که یمنیها خودشان برای خودشان تصمیم میگیرند. انصارالله یک طرف مستقل یمنی است و بر اساس مصالح و منافع خودشان، تصمیمهایی را که لازم میدانند اتخاذ میکنند.
بقائی با اشاره به اینکه شما نمیتوانید تحولات امروز را بدون توجه به سابقه موضوع تحلیل بکنید و در مورد آن نظر بدهید، خاطرنشان کرد: ما مواجهیم با کشوری که طی ۱۰، ۱۲ سال گذشته مورد تعرض بوده، یک محاصره ظالمانه علیه آن اعمال شده و اینها تلاشهای زیادی کردند از طرق مختلف برای اینکه به حقوق خودشان برسند. خب، از این مسیرها خواستههایشان که واقعاً خواستههای بهحقی است، حاصل نشده و لاجرم تصمیماتی که فکر میکنند تصمیمات مناسبی است برای احقاق حقوق خودشان اتخاذ کردند.
وی گفت: همزمان، ما میدانیم که یمنیها در طول این سه سال چندین بار مورد حمله رژیم صهیونیستی و آمریکا قرار گرفتند. موضع اصولی یمنیها در قبال مسئلهای که مسئله اول جهان اسلام و به نوعی جهان امروز هست، نسلکشی در فلسطین، اشغالگری فلسطین، سیطرهطلبی رژیم صهیونیستی در لبنان، در سوریه و در سایر کشورها، خوب، یمنیها نشان دادند که انسانهای آزادهای هستند و مسائل جامعه اسلامی و انسانی برایشان اهمیت دارد و این را هم باید در نظر بگیریم.
بقائی گفت: نکته دیگر اینکه امنیت کشتیرانی و آزادی تجارت دریایی باید برای همه لحاظ بشود و همه بتوانند از آن استفاده بکنند. شما نمیتوانید کشور یا کشورهایی را مورد حمله قرار بدهید، مورد محاصره دریایی قرار بدهید و یکسویه از آنها انتظار داشته باشید که نگهبان و پاسبان کشتیرانی دریایی باشند. لذا من توصیهام به همه کشورهای منطقه این است که واقعیتها را ببینند، از فرافکنی و اتهامزنی بیاساس به دیگران خودداری بکنند، اگر واقعاً قصد دارند که مشکلات را حل بکنند؛ چون تکرار برخی ادعاها و اتهامها ممکن است باعث بشود که خود ادعاکننده هم به چنین ادعاهایی باور بکند و بعد در یافتن راهحل برای مشکل، دچار اشتباه محاسباتی بشود.
ادعای دخالت ایران در حمله به خط لوله نفتی عربستان مطلقاً درست نیست
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره ادعای حمله ایران به خط لوله عربستان از خاک عراق از سوی آمریکا گفت: آمریکاییها بی هیچ هزینهای مدام در حال تولید خبرهای دروغ و ادعاهای دروغ هستند، در این تردیدی نیست. اینکه در این شرایط، آمریکا برای تشدید اختلاف بین کشورهای منطقه مدام یک دروغی را تولید بکند، یکی از عواقب مسائلی است که در منطقه ما وجود دارد و کشورها باید بین خودشان حل بکنند. در غیر این صورت، طرفهایی که هیچ خیر و صلاح منطقه ما را نمیخواهند، مدام به این دروغها برای پیچیده کردن بیشتر اوضاع متوسل میشوند . مطلقاً این ادعایی که مقامات آمریکایی در مورد دخالت ایران در این تحولات مطرح کردند، درست نیست و قاطعانه تکذیب میشود.
بیان ناقص یا وارونه واقعیات از سوی مدیرکل آژانس زمینه سوءاستفاده را فراهم میکند
سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به پرسشی درباره نحوه پیگیری مسئولیت آژانس بینالمللی انرژی اتمی و مدیرکل آن در قبال گزارشها و فضاسازیهای منجر به حمله آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران گفت: مسئولیت هر نوع مشارکت و معاونت در ارتکاب یک عمل خلاف بینالمللی، چیزی نیست که با گذشت زمان ناپدید شود. این یک موضوع دائمی و مستمر است و ما از هر فرصتی برای تبیین این موضوع و ثبت آن استفاده میکنیم.
وی ادامه داد: متأسفیم که علیرغم اینکه این تجربه دوبار تکرار شد، باز هم آژانس بینالمللی انرژی اتمی و شخص مدیرکل اجازه دادند که چنین گزارشی و چنین فضاسازیای مورد سوءاستفاده قرار بگیرد و برای تهیه یک قطعنامه مورد استفاده واقع شود؛ قطعنامهای که حتی مبتنی بر گزارش هم نیست و کاملاً مبتنی بر سوءاستفاده از گزارش است.
بقائی خاطرنشان کرد: اما نفس بیان ناقص یا کاملاً وارونه واقعیات از طرف مدیرکل، خودش زمینه را برای سوءاستفاده فراهم میکند. مدیرکل اگر بخواهد نگاه منصفانه و فنی نسبت به موضوع داشته باشد، باید در وهله نخست اقدام غیرقانونی آمریکا و رژیم صهیونیستی را محکوم میکرد؛ باید اقدام به حمله به تأسیسات هستهای ایران را که با هیچ معیاری قابل توجیه نیست، محکوم میکرد. همین صحبتهایی که هرازگاهی توسط مقامهای آمریکایی در تهدید ایران، در تهدید تأسیسات هستهای ایران یا ساختوسازها مطرح میشود، هر کدام شایسته موضعگیری قاطع از طرف مدیرکل است. متأسفانه این اتفاق نمیافتد.
ادعاها درباره کوه کلنگ گزلا صرفاً فضاسازی رسانهای است و هیچ مبنایی ندارد
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «رافائل گروسی، مدیرکل آژانس، مدعی وجود نشانههایی از فعالیت هستهای در کوه کلنگ گزلا شده، اما همچنان خودش گفته که اطلاعات تأییدشدهای درباره ماهیت فعالیت در آنجا وجود ندارد. در عین حال مدعی شده که نگران کشورهایی است که در حال بررسی مجدد دستیابی و استفاده احتمالی از سلاح هستهای هستند. واکنش شما نسبت به این موضوع چیست؟» گفت: بارها درباره این کوه کلنگ گزلا صحبت شده است. طوری صحبت میکنند که انگار یک پرونده سری و محرمانه را کشف کردند؛ هیاهو برای هیچ. در زمانی که مذاکرات بین دولت سیزدهم و دولت سابق آمریکا در جریان بود، یکی از موضوعاتی که آن زمان مطرح کردند، همین بحث بود که ساختوسازهایی در این مکان دارد انجام میشود.
بقائی ادامه داد: در آن زمان ما عضو پروتکل نبودیم، هنوز هم نیستیم و طبق تعهدات پادمان، هر آنچه که لازم بوده یا لازم باشد که ما به آژانس اطلاعرسانی کنیم، اطلاعرسانی کردیم. بنابراین صحبتها در مورد این مکان صرفاً فضاسازی رسانهای است و هیچ مبنایی ندارد. در آن زمان یک بحثی مطرح شد که امکان بازرسی از این مکان وجود دارد؟ چون حتی نمیتوانیم بگوییم تأسیسات هستهای است، در معنای دقیق پادمانیاش. آن موقع صحبت شد که سالی یک بار میشود چنین بازرسیای داد.
وی خاطرنشان کرد: یک بار برای همیشه بدانیم که صحبتهایی که در رابطه با کوه کلنگ گزلا گفته میشود، در راستای جنگ رسانهای و روانی آمریکاست که هر از مدتی، وقتی انبانشان خالی میشود از دروغهای دیگر، یک بحث جدیدی را درست میکنند، صرفاً برای فضاسازی و تداوم دروغی که واقعاً دشوار است برایشان ادامه بدهند. ۳۰ سال است که میگویند ایران دنبال بمب هستهای است. حتی یک مورد، آژانس، علیرغم همه سوءگیریهایش، علیرغم همه سیاسیکاریهایش، از جمله در گزارش اخیرش، حتی یک بار نگفته که ایران مرتکب عدم پایبندی شده است.
بقائی گفت: برای اینکه این دروغ را توجیه کنند، مدام یک بحث جدیدی را با یک فضاسازی رسانهای مطرح میکنند و خیلی وقتها هم واقعاً خیلی اشتباه میافتند که گویا تحول جدیدی است یا در فلان منطقه اتفاق و تحرک خاصی در جریان است.
آمریکا باید همه اقدامات غیرقانونی و مداخلهجویانه خود علیه ایران را متوقف کند
سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به پرسشی درباره مطالبه های ایران از ایالات متحده گفت: صورت مسئله خیلی روشن است. ما در ۲۸ خرداد به تفاهمی دست پیدا کردیم که دو کشور آن را در بالاترین سطح امضا کردند. ۲۱ روز بعد، آمریکا بهصورت یکجانبه این تفاهم را نقض کرد و اقدامات غیرقانونی و تجاوزکارانه خود را از سر گرفت یا تشدید کرد؛ از جمله محاصره دریایی و جنگ اقتصادی.
بقائی با اشاره به اینکه خیلی روشن است که آمریکا باید چه کاری انجام دهد، گفت: آمریکا باید همه اقدامات غیرقانونی و مداخلهجویانه خود علیه ایران را متوقف کند، جنایاتی را که مرتکب شده جبران کند و تحریمهایی را که وضع کرده و جنگ اقتصادیای را که آغاز کرده است، متوقف کند.
وی افزود: بنابراین، فکر نمیکنم موضوع غامض یا پیچیدهای در رابطه با تحولات منطقه وجود داشته باشد. مادامی که آمریکا بر تداوم اقدامات تجاوزکارانه خود، محاصره دریایی و سایر اقداماتی که خلاف حقوق بینالملل و مصداق عمل تجاوزکارانه هستند، اصرار داشته باشد و آنها را ادامه دهد، قطعاً جمهوری اسلامی ایران هم قاطعانه اقداماتی را که لازم باشد، ادامه خواهد داد.
کشورها در بریکس و شانگهای برای مقابله با یکجانبهگرایی آمریکا چارهاندیشی میکنند
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که بریکس در قبال برنامه انزوای ایالات متحده برای ایران چه اقدامی را انجام خواهد داد و آیا ایران خواستار اقدام جمعی از سوی بریکس برای جلوگیری از این اتفاق شده است؟، گفت: ایران انزواپذیر نیست. کشوری که از خود دفاع میکند و تحسین و تمجید همه کشورها را جلب کرده، ولو اینکه به دلیل رودربایستیهایی که با آمریکا دارند این را بیان نکنند، منزوی نمیشود.
وی ادامه داد: برعکس، شما اعتبار آمریکا را ببینید که در چه وضعی است. آمریکا با حمله به جمهوری اسلامی ایران و همدستی با یک رژیم نسلکش، مرتکب یک اشتباه جنایتبار و بسیار شنیع شد و مدام در این مسیر، بیشتر خودش را درگیر میکند. جامعه جهانی بهدرستی متوجه شده، از جمله در منطقه ما، که اقدامات آمریکا هنجارهای بینالمللی را به هم ریخته است؛ هنجارهایی که صرفاً مطلوب نیستند، بلکه برای تداوم صلح و امنیت بینالمللی لازم هستند.
بقائی خاطرنشان کرد: سازمان ملل متحد را تبدیل کرده به ابزار، آژانس بینالمللی انرژی اتمی را تقلیل داده به یک ابزار سیاسی و مهمترین اصول و مبانی منشور سازمان ملل متحد، که منع توسل به زور است، را نقض کرده است. در چنین وضعیتی، کشورها از هر فرصتی استفاده میکنند، از جمله در ترتیبات چندجانبه مثل شانگهای و بریکس، برای اینکه هم نشان بدهند با این روش و با این روند مخالف هستند و هم چارهاندیشی کنند برای مقابله با پیامدهای چنین روندی.
وی افزود: متحدان آمریکا را هم در نظر داشته باشید؛ کانادا، اروپا و همه کشورهایی که یک زمانی قائل به این بودند که آمریکا به عنوان رهبر جهان آزاد، هر آنچه که عمل میکند در راستای منافع آنهاست. اما میبینیم که این کشورها هم به این نتیجه رسیدهاند که باید چارهاندیشی کنند برای مهار کردن یکجانبهگرایی ستیزهجویانه و مخرب آمریکا.
سیاست نظام درباره دکترین هستهای ایران روشن است
سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به پرسشی درباره ادعاها پیرامون تغییر دکترین هستهای ایران و مباحث مطرحشده درباره خروج از معاهده منع گسترش سلاحهای هستهای (NPT) و بازدارندگی هستهای گفت: این هم بخشی از تناقض و وقاحت طرفهای مقابل است. از یک طرف خودشان کاری میکنند که فلسفه وجودی رژیم NPT زیر سؤال برود و از طرف دیگر شاکی میشوند که چرا کشورها اساساً درباره مباحث مرتبط با بازدارندگی و هستهای صحبت میکنند.
وی ادامه داد: اولین عامل چنین بحثهایی، کسانی هستند که معاهده منع اشاعه را در تمام اجزایش بیخاصیت میکنند. معاهده منع اشاعه سه اصل اساسی دارد: خلع سلاح هستهای، جلوگیری از تکثیر سلاحهای هستهای و آن بخشی که برای ما بسیار مهم است، بهرهمندی از انرژی هستهای برای مقاصد صلحآمیز.
بقائی خاطرنشان کرد: آنها نه در حوزه خلع سلاح گامی برداشتهاند؛ بلکه این روند تشدید شده است. در زمینه منع تکثیر سلاحهای هستهای نیز موفق نبودهاند و به دوستان خودشان اجازه دادهاند که سلاح هستهای داشته باشند، از جمله رژیم صهیونیستی. در رابطه با بهرهمندی کشورها، از جمله کشورهای در حال توسعه، از انرژی هستهای هم ببینید چگونه مانعتراشی میکنند و از هر ابزاری استفاده کردهاند، خصوصاً در رابطه با جمهوری اسلامی ایران. لذا خودکرده را تدبیر نیست.
سخنگوی وزارت خارجه گفتند: در مورد ما، سیاست نظام روشن است. حتماً ما بهعنوان کشوری که صاحب جامعه مدنی هستیم، نمایندگان مجلس در مورد موضوعات مختلف صحبت میکنند. دهها خرابکاری در تأسیسات هستهای ایران صورت گرفته، در شرایطی که همه این تأسیسات هستهای زیر نظر آژانس بوده و ایران کاملاً متعهد به تعهدات پادمانی خود طبق NPT بوده است. لذا در چنین بستر و فضایی، اینکه نخبگان ما، کسانی که جایگاه دارند، در مباحث مرتبط با رسانه و موضوعات سیاسی درباره این موضوعات صحبت بکنند، فکر نمیکنم امر غریبی باشد.
امنیت تنگه هرمز مربوط به دو دولت ساحلی است
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «گزارشی منتشر شده که آمریکا به مقامات کشورهای حاشیه خلیج فارس گفته است روی موضوعات هستهای تمرکز کنند. آیا این امر میتوانسته در تعلیق یا تعویق افتادن نشست تأثیرگذار باشد و اینکه عملاً این نشست در صورت برگزاری چگونه میتواند بر رفع محاصره دریایی اثرگذار باشد؟» گفت: درباره گمانهزنیهای رسانههای دیگر موضعگیری نمیکنم به خاطر اینکه این تحلیلها متعدد و فراوان هم است اما چیزی که به ایران و عمان مربوط میشود قاعدتاً به کس دیگری مربوط نمیشود.
وی ادامه داد: بحث امنیت تنگه هرمز مربوط به دو دولت ساحلی است و البته ما متوجه مسئولیتهایمان هستیم در قبال جامعه بینالمللی و در قبال منطقه. به همین دلیل است که میگوییم کشورهای منطقه و جامعه جهانی باید آمریکا را پاسخگو کنند، به خاطر اینکه هر آنچه که الان در حال وقوع است از حیث ناامنی در تنگه هرمز، نتیجه اقدام آمریکاست.
بقائی خاطرنشان کرد: شما نمیتوانید صرفاً با مخاطب قرار دادن معلول و اینکه بگویید الان ایران تدابیر را در رابطه با عبور و مرور در تنگه هرمز وضع کرده، علت را به کنار بزنید. علت اصلی این وضعیت، اقدامات غیرقانونی آمریکا و رژیم صهیونیستی است؛ از ۹ اسفند 1404 تا الان ادامه دارد. این نیست که فقط در یک مقطعی وجود داشت و تمام شد؛ کماکان اقدامات غیرقانونی آمریکا ادامه دارد و دلیل اصلی ناامنی هم این است.
اینکه آمریکا دوست داشته باشد که خودش یا کشورهای دیگر در مورد موضوعی صحبت کنند، تأثیری در اولویتها و اراده ما ندارد.
روابط ایران و ترکیه فراتر از پیامرسانی و تبادل پیام میان ایران و دیگران است
سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به پرسشی درباره نقش ترکیه در انتقال پیام میان ایران و آمریکا و تلاش برای کاهش تنشهای منطقهای گفت: ما با ترکیه حتماً کارهای بسیار مهمتری داریم. ما بهعنوان دو همسایه و دو شریک، کارهای مهمتری از این داریم که فقط دغدغه پیامرسانی و تبادل پیام داشته باشیم.
وی ادامه داد: رابطه ایران و جمهوری ترکیه، رابطه ممتازی است و در همه حوزهها ارتباط داریم. طبیعتاً ارتباط بین وزرای خارجه دو کشور نیز ارتباطی مستمر است. ما در بسیاری از حوزهها، علاوه بر منافع مشترکی که مبتنی بر پیوندهای دیرینه دو کشور و دو ملت است، در مورد موضوعات مختلف نگرانی و نگاه مشترک داریم؛ خصوصاً در رابطه با سیطرهجویی رژیم صهیونیستی و جنایاتی که این رژیم در کشورهای مختلف منطقه و شامات انجام میدهد. لذا ما همیشه از فرصت گفتوگو با وزیر امور خارجه ترکیه برای طرح طیف بسیار گستردهای از موضوعات استفاده میکنیم.
از مساعی جمیله چین در رابطه با مباحث منطقه استقبال میکنیم
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «آیا صحبتهای اخیر رئیسجمهور چین در اجلاس بریکس ناظر بر طرح مشخصی برای میانجیگری در شرایط فعلی است؟ یعنی پیشنهاد مشخصی در این رابطه به ایران و طرفهای دیگر داده شده یا اینکه صرفاً تکرار مواضع چین است که قبلاً هم بارها شنیدیم؟ به صورت مشخص، آیا ما در کنار پاکستان شاهد ورود در واقع میانجی جدیدی به نام چین هستیم؟» گفت: ما همیشه از موضع اصولی و مسئولانه چین در قبال مباحث امنیتی منطقه استقبال کردیم. چین در برهههای مختلف نقش بسیار سازندهای در کمک به تقویت امنیت و ثبات در منطقه ما ایفا کرده و ما همواره اعلام آمادگی کردیم برای اینکه در این زمینه همکاری چینیها را داشته باشیم.
وی گفت: تصور ما این است که چین موضع اصولی خود را در هر فرصتی بیان میکند و این بسیار ارزشمند است. در نشست سران بریکس هم مواضع اصولی چین را دیدیم. مساعی جمیله چین در رابطه با مباحث منطقه، مورد استقبال هم ایران و هم سایر کشورها است. اما پاکستان نقش خود را خوب انجام میدهد، اساساً هم مشکل ما میانجی نیست. هیچوقت مشکل ایران و آمریکا مسئله میانجی نبوده؛ مسئله، نبود اراده واقعی و حداقل حسننیت از جانب طرفهای آمریکایی برای استفاده از دیپلماسی است.
تردد مسافران در مرزهای ایران و عراق از سر گرفته شده است
سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به پرسشی درباره آخرین وضعیت مرزهای ایران و عراق و اقدامات انجامشده برای تسهیل تردد زائران به عراق گفت: فارغ از دلایل، مهم این است که کار در حال انجام است. گفتوگوهایی که بین سفارت ما و مراجع ذیربط عراقی صورت گرفته، همچنین تماسهایی که در سطوح بالاتر، بین وزیر امور خارجه و همتای عراقی انجام شده، باعث شده است که مسیر تردد جریان پیدا کند. تردد مسافران ظاهراً شروع شده و ظرف یکی دو روز آینده قرار است در رابطه با مباحث تجاری نیز مرزها به حالت عادی باز شوند.
دیدار پزشکیان و ولیعهد ابوظبی به درخواست طرف اماراتی انجام شد
سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به پرسشی درباره دیدار رئیسجمهوری ایران با ولیعهد ابوظبی در حاشیه اجلاس بریکس و محورهای این دیدار گفت:یکی از امتیازات شرکت در نشستهای چندجانبه همین است که امکان رایزنی و گفتوگو با تعداد قابل توجهی از کشورها فراهم میشود. این دیدار بنا به درخواست طرف اماراتی تنظیم شد و ما نیز بهعنوان کشوری که موضع اصولیمان مبتنی بر تلاش برای تقویت اعتماد و روابط بین کشورهای همسایه و منطقه است، این درخواست را پذیرفتیم. طبیعتاً در چنین دیدارهایی، اولویت بر مسائل دوجانبه است و در چنین شرایطی حتماً موضوعات مرتبط با صلح و امنیت منطقه نیز مطرح میشود.
درباره صدور روادید سفر رئیسجمهور به نیویورک تا الان خبری دریافت نکردهایم
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «با توجه به تحریمهایی که آمریکا اعمال کرده، گفته شده که ایران در برابر گازی که به ترکیه صادر میکند فقط میتواند دارو و غذا از ترکیه بگیرد، آیا این موضوع صحت دارد؟ و اینکه خبر جدیدی از صدور ویزا برای هیئت نمایندگی ایران برای سفر به نیویورک وجود دارد؟» گفت: در مورد روادید، تا الان ما خبری دریافت نکردهایم. به محض اینکه در این زمینه تحولی ایجاد شود، حتماً اطلاعرسانی خواهیم کرد.
وی ادامه داد: در مورد بخش اول سؤال، این مباحث مطرح است. فضاسازی که درباره روابط ایران با کشورهای دیگر و کشورهای همسایه میشود، بخش عمده آن واقعاً در راستای همان التهابآفرینی است. من ادعا نمیکنم که آمریکا برای اجرای تحریمهای ظالمانهاش، از جمله از طریق فشار بر شرکای تجاری ایران و کشورهای منطقه، تلاش نمیکند؛ اما از آن طرف، ما شاهد یک کارزار گسترده رسانهای هستیم برای اینکه اثربخشی جنگ اقتصادیشان را چند برابر بکنند و این جایی است که باید مراقب بود مقهور فضاسازیها و جعلیات رسانهای نشد.
بقائی خاطرنشان کرد: رابطه ما با کشورهای همسایه، رابطه خوبی است؛ با ترکیه بهویژه. حتماً از همه ابزارهای دیپلماتیک و رایزنیها استفاده خواهیم کرد برای اینکه مانع بشویم از تحقق اقدامات آمریکا و تحقق اهدافشان؛ که قطعاً هم خلاف حقوق بینالملل است و هم خلاف حقوق بشر.
تاکنون اجماعی در شورای امنیت درباره اسنپبک ایجاد نشده است
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «شورای امنیت، به درخواست آمریکا و با حمایت بریتانیا و با وجود مخالفت چین و روسیه، دستور کار نشست درباره تحریمهای ایران را تصویب کرده است. موضع وزارت امور خارجه نسبت به این اقدام چیست؟» گفت: نه، به این شکل نیست. از سال گذشته که سه کشور اروپایی به تحریک و فشار آمریکا موضوع موسوم به اسنپبک را مطرح کردند و مدعی شدند که قطعنامههای لغوشده شورای امنیت برگشته، اختلافنظر اساسی در شورای امنیت ایجاد شده و تاکنون هم اجماع در شورای امنیت ایجاد نشده است.
وی ادامه داد: هر از مدتی آمریکا و کشورهای اروپایی، نشستی را در سطح شورا برگزار میکنند، برای اینکه به موضعشان یک رنگوبوی استمرار ببخشند اما چین و روسیه و سایر کشورهایی که با این روند مخالف بودند، مواضعشان را بیان میکنند.
اختلاف کشورهای منطقه زمینهساز بسیاری از مسائل در منطقه ما از جمله در یمن است
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «آیا نشست شما با کشورهای منطقه خلیج فارس تنها برای اطلاعرسانی درباره نتایج گفتوگوها با عمان خواهد بود یا میتوان آن را آغاز مرحله جدیدی پس از تجاوز آمریکا و اسرائیل به ایران دانست؟ آیا ایران پیشنهاد یا نقشه راهی برای ساماندهی روابط با کشورهای خلیج فارس در نظر دارد؟» گفت: الان که این نشست فعلاً به تعویق افتاده و امروز برگزار نمیشود، اما حتماً چنین نشستی میتوانست گامی، ولو کوچک، در مسیر احیای گفتوگو بین ایران و کشورهای حوزه خلیج فارس باشد. این را هم در نظر داشته باشیم که فقط بحث ایران و آن کشورها نیست؛ خود آن کشورها هم نیاز دارند با یکدیگر گفتوگو کنند. شما در جریان هستید که برخی اختلافها که بسیار هم جدی است، در بین این کشورها، خود زمینهساز بسیاری از مسائل در منطقه ما بوده، از جمله در یمن.
وی گفت: لذا این گفتوگو صرفاً نیاز ایران و کشورهای حاشیه جنوبی خلیج فارس نیست؛ نیازی است که بین همه این کشورها وجود دارد. این فرصت فعلاً از دست رفت. امیدواریم که همه به صورت جدی تلاش کنند برای احیای این فرصت یا ایجاد فرصتی مشابه. ما حتماً از هر فرصتی برای گوشزد کردن تجارب گذشته، بهویژه در این شش ماه استفاده خواهیم کرد. تجربه گذشته نشان داد که امنیت و سیادت کشورهای منطقه مورد هجوم و سوءاستفاده آمریکا و رژیم صهیونیستی قرار گرفت برای هجمه به یک کشور مسلمان.
بقائی خاطرنشان کرد: اولین گام برای اینکه تفاهم و اعتماد متقابل برقرار شود، این است که کشورهای منطقه از استفاده از حریمشان، از قلمروشان و از امکاناتشان برای تعرض و تجاوز نظامی علیه ایران جلوگیری کنند.
اقدام اتریش در ممانعت از صدور روادید هیئت ایرانی مطلقاً ناموجه است
سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به پرسشی درباره ممانعت از صدور روادید برای رئیس سازمان انرژی اتمی ایران و پیگیری حقوقی این اقدام گفت: اقدام دولت اتریش بهعنوان دولت میزبان، مطلقاً ناموجه است. اینها طبق تعهداتشان باید روادید ورود هیئت نمایندگی ایران را صادر میکردند. مراتب اعتراضمان را صریحاً به دولت اتریش منعکس کردیم و کاردارشان به وزارت خارجه فراخوانده شد. برای اعتراض، مراتب اعتراض خودمان را اعلام کردیم.
وی ادامه داد: همه تناقض، تناقض در تناقض. از یک طرف کشوری را متهم میکنند، قطعنامه صادر میکنند، گزارشهای نادرست تهیه میکنند و بعد اجازه حضور نمایندگان کشور برای دفاع از خودش را هم سلب میکنند. یعنی جنگی که شروع کردند فقط جنگ نظامی نبوده، جنگ در عرصه دیپلماتیک، در عرصه حقوقی است، برای اینکه مانع از رسیدن صدای ایران به سایر کشورها بشود.
بقائی با اشاره به اینکه ما از همه ابزارها استفاده میکنیم برای اینکه اجازه ندهیم چنین هدفی محقق بشود، گفت: اینکه دولت اتریش به ما بگوید تحت فشار یا درخواست آمریکا، که برای ما مشهود است فشار آمریکا بوده، این کار را انجام داده، به هیچ عنوان رفعکننده مسئولیت دولت میزبان نیست. من فکر میکنم هر دولتی که میزبانی سازمانهای بینالمللی یا نشستهای بینالمللی را دارد، باید بیش از هر چیز مراقب اعتبار و جایگاه خودش باشد و اجازه ندهد که فشارهای آمریکا باعث بشود که این کشورها، به دلیل عدم ایفای تعهداتشان، برای خودشان مسئولیت بینالمللی درست کنند.