آیا با تضعیف اقتصادی حماس دست به اسلحه می‌شود؟

العالم - فلسطین اشغالی

روزنامه صهیونیستی تایمز آو اسرائیل نوشت: اگر حماس احساس کند در وضعیتی دشوار قرار دارد یا احتمالا به سبب بحران قطر و عربستان یا اقدامات اقتصادی تشکیلات خودگردان فلسطینی تسلط خود را بر غزه از دست بدهد، ممکن است وسوسه شود به تاکتیک مورد علاقه اش یعنی پرتاب راکت به طرف اسرائیل باز گردد.

این روزنامه صهیونیستی در مطلبی به قلم عاوی عیسی چاروف افزود: یک مشکل مهم در گزارش های اخیر در آمریکا وجود دارد که ادعا می کنند هکرها روسی در قرار دادن سخنرانی منسوب به امیر قطر که موجب بحران با کشورهای عرب همسایه شد دست داشته اند: این گزارش ها، درباره وضع منطقه، توصیفی غلط ارائه می دهند.

تمیم بن حمد آل ثانی امیر قطر در سخنرانی که دوحه ، مقامات پلیس فدرال آمریکا (اف بی آی) و دیگران صحت آن را به شدت رد می کنند، از سیاست ضد ایرانی عربستان انتقاد کرد و گفت حماس ( در برابر تشکیلات خودگردان فلسطینی به رهبری فتح)، نماینده مشروع مردم فلسطین است.

با وجود این، این سخنرانی علت اصلی قطع روابط عربستان نبود بلکه فقط بهانه ای برای این کار بود. آن طور که برخی افراد ادعا می کنند، هدف عربستان سعودی از این کار، جلب رضایت دولت ترامپ نبود. بر عکس، از نظر عربستان، فرصتی که نباید آن را از دست می داد برای انتقام گیری از قطر به وجود آمد.

تنفر ریاض از دوحه، موضوعی شناخته شده و دیرینه است. دشمنی عربستان و قطر با وجود نزدیک بودن جغرافیایی و شاید به این دلیل، زیاد است. خوش و بش قطر با ایران- بزرگترین دشمن عربستان-، نزدیک بودن به اخوان المسلمین و البته بنیانگذاری شبکه خبری ماهواره ای الجزیره در سال 1996، قطر را به یکی از منفورترین کشورهای عرب نزد رژیم های عرب سنی به ویژه در ریاض و قاهره تبدیل کرد. شبکه الجزیره در دهه 2000 به ابزاری مهم برای پیشبرد دستور کار اخوان المسلمین تبدیل و حماس تبدیل شد و این به ضرر دولت های مصر، عربستان و فلسطین بود.

به سبب این دشمنی طولانی شده،هر گونه تلاشی برای کاهش بحران میان قطر و شش کشور عرب دیگر به صورت اختلاف بر سر برخی اظهاراتی که امیر قطر ممکن است آنها را گفته یا نگفته باشد، به اهمیت اقدام ریاض یعنی تلاش برای تغییر دائمی در سیاست های قطر، توجه نمی کند.

شرایط رژیم عربستان برای آشتی با قطر که روز سه شنبه عادل الجبیر وزیر امور خارجه عربستان آنها را اعلام کرد، شرایط آسانی نیست و شامل پایان یافتن حمایت قطر از اخوان المسلمین و حماس است.
تصور اینکه قطر برای عمل کردن به این درخواست ها عجله کند دشوار است. قطر خودش را حامی اصلی این دو جنبش می داند و عمدتا در منطقه، مشتاق ترین حامیان آنها تلقی می شود. مقامات قطری در روزهای اخیر، هشت فعال حماس را اخراج کرده اند ولی این افراد از اعضای گردان های عز الدین قسام شاخه نظامی حماس بودند.

طرف دیگر حماس یعنی سیاستمداران و رهبران ارشد آن، همچنان در پناه قطر ایمن هستند و از همه وسایل آسایش قطر بهره مندند. همین وضعیت در مورد وابستگان به اخوان المسلمین مانند یوسف القرضاوی روحانی متولد مصر وجود دارد.
مقامات ارشد حماس اکنون خودشان را در کانون طوفان یافته اند. چند نفر از مقامات حماس روز شنبه نوار غزه را به قصد شرکت در نشست هایی به مقصد مصر ترک کردند و قرار بود از آنجا به قطر و لبنان بروند. اینطور می توان تصور کرد این افراد در حالی که تلاش می کنند با این موضوع کنار بیایند که مهم ترین حامی حماس ممکن است به سبب فشار مصر و عربستان حمایت هایش را قطع کند روزهای سختی را می گذرانند.

این بلاتکلیفی، حماس را ضعیف تر و احتمالا در برابر فشار، آسیب پذیرتر می کند. مقامات مصری دفعه دیگر که با حماس درباره گشایش گذرگاه رفح یا کاهش برخی محدودیت ها که در چارچوب محاصره نوار غزه از طرف اسرائیلی ها اعمال می شود مذاکره کنند، مشاهده می کنند مقامات حماس نسبت به گذشته انعطاف بیشتری نشان می دهند.

غزه اکنون نسبت به قبل وضعیت بدتری دارد و ممکن است این وضعیت به سبب اقداماتی که تشکیلات خود گردان فلسطینی مستقر در کرانه غربی علیه دولت حماس انجام بدهد ، در آینده نزدیک از لحاظ اقتصادی رو به وخامت بگذارد. از جمله این اقدامات می توان به پایان دادن به پرداخت مبلغ برق غزه از طرف تشکیلات خود گردان، پرداخت پول بازنشستگی های اجباری پیش از موعد و کاهش حقوق کارکنان این تشکیلات در نوار غزه اشاره کرد.

با وجود همه این موارد،اگر حماس احساس کند در وضعیتی دشوار قرار دارد یا ممکن است به سبب بحران قطر و عربستان یا اقدامات اقتصادی تشکیلات خودگردان فلسطینی تسلط خود را بر غزه از دست بدهد احتمال دارد وسوسه شود به تاکتیک مورد علاقه اش یعنی پرتاب راکت به طرف اسرائیل باز گردد./ خبرگزاری صدا و سیما