العالم-اروپا
سفیر روسیه در اتحادیه اروپا روز چهارشنبه خاطرنشان کرد شرکتهای بزرگ اروپایی آماده مخالفت با تحریمهای دولت آمریکا علیه ایران نیستند.
خروج آمریکا از برجام
«دونالد ترامپ»، رئیسجمهور آمریکا ۱۸ اردیبهشتماه به مشارکت کشورش در توافق هستهای «برجام» پایان داد و اعلام کرد تحریمهای رفعشده علیه ایران به موجب این توافق را احیا خواهد کرد. خزانهداری آمریکا در همان روز اعلام کرد تحریمها علیه ایران در دو بازه زمانی ۹۰ و ۱۸۰ روزه احیا خواهند شد.
ترامپ شامگاه دوشنبه ۱۵ مردادماه با امضای فرمانی رسماً دستور اجرای اولین بسته تحریمها علیه ایران را صادر کرد. تصمیم ترامپ با مخالفتهای زیادی رو به رو شده و اتحادیه اروپا، انگلیس، آلمان، فرانسه، عراق، سوریه و ... علیه آن موضعگیری کردهاند.
«حسن روحانی» بعد از خروج آمریکا از برجام گفت در صورتی که ایران در هفتههای آینده به این نتیجه برسد که با همکاری پنج کشور دیگر میتواند به خواستههای خود در برجام برسد اجرای این توافق هستهای را ادامه خواهد داد.
برجام اروپایی
اتحادیه اروپا به عنوان یکی از اقدامات برای حفظ این توافق بدون آمریکا روز ۲۶ اردیبهشت با به روزرسانی قواعد موسوم به «قوانین مسدودساز تحریمها» موافقت کرده و شورای اروپا را موظف کردند که تحریمهای مرتبط با هستهای یکجانبه آمریکا علیه ایران را به فهرست تحریمهای مشمول قوانین مسدودساز بیافزاید. شورای اروپا روز ۶ ژوئن (۱۶ خرداد) رسما این روند را آغاز کرد.
قوانین مسدودساز شرکتهای کشورهای عضو اتحادیه اروپا را ملزم میکند ظرف ۳۰ روز پس از آنکه به واسطه آثار فراسرزمینی تحریمهای اتحادیه اروپا متحمل خسارت شدند، شورای اروپا را در جریان قرار دهند. شرکتهای اروپایی همچنین از رعایت آثار فراسرزمینی تحریمهای مشمول قوانین مسدودساز، منع شدهاند. علاوه بر این، این قوانین احکام دادگاههای خارجی که بر اساس آثار فراسرزمینی تحریمهای آمریکا وضع شده باشند را در اتحادیه اروپا بیاثر میکند.
انتخاب شرکتهای اروپایی
به نوشته خبرگزاری ایتارتاس، «ولادیمیر چیژوف»، سفیر روسیه در اتحادیه اروپا روز چهارشنبه در جمع خبرنگاران درباره اقدامات اتحادیه اروپا برای حفظ توافق بعد از خروج آمریکا اظهارنظر کرده است.
وی گفت: «اقدام اتحادیه اروپا به نفع شرکتهای اروپایی بود اما اکثر شرکتهای اروپایی انتخابشان را انجام داده و این را روشن کردهاند که آماده مخالفت با تحریمهای آمریکا و ادامه فعالیتهایشان در بازار ایران نیستند.»
سفیر روس اضافه کرد: «من درباره دستکم یکصد شرکت اینچنینی اطلاع دارم که در کشورهای اتحادیه اروپا مستقر هستند. فهم دلیل انتخاب آنها با عدد و رقم ساده است چون کسب و کارشان در آمریکا نسبت به ایران بزرگتر است.»
چیژوف اضافه کرد: «به همین دلیل است که منافع آنها در زمینه مالی و تولید ارتباط نزدیکتری با بازار آمریکا دارد؛ نکته مهمتر که مهمترین موضوع است این است که نظام مالی دنیا بر اساس دلار کار میکند.»
او تصریح کرد که قوانین مسدودساز در واقع تلاشی از جانب اتحادیه اروپا برای وادار کردن واشنگتن به تغییر رفتارش است؛ کاری که این کشور در سال ۱۹۹۶ برای محافظت از شرکتهایش در برابر تحریمهای کوبا انجام داد.
«برنامه جامع اقدام مشترک» یا برجام، تیرماه سال ۱۳۹۴ میان ایران و پنج کشور عضو دائم شورای امنیت سازمان ملل (آمریکا، فرانسه، انگلیس، روسیه و چین) به علاوه آلمان (موسوم به گروه ۱+۵) حاصل شد.
دولت آمریکا از نخستین روزهای اجرایی شدن این توافق، کارشکنیها در اجرای آن و تلاش برای کاستن از مزایای اقتصادی ایران از آن را آغاز کرد. با روی کار آمدن «دونالد ترامپ» به عنوان رئیسجمهور آمریکا این کارشکنیها شدت گرفت و او بارها تهدید کرد کشورش را از توافق هستهای خارج خواهد کرد.