ابعاد سه گانه نشست سه جانبه تهران

العالم- سوریه             

دوباره موضع گیری های سیاسی از سر گرفته خواهد شد که بسیار شبیه موضع گیری نیروهای نظامی پس از جنگ است. پیشتر نیز مواضع سیاسی کشورهای منطقه و خارج از آن نیز وجود داشت موضع گیری هایی که همزمان با جنگ در سوریه و همزمان با تحرکات گسترده در سیاست بین المللی قرار داشت. به همین خاطر انگشتان سربازان سوری همواره بر روی ماشه تفنگش بود و همین موضع بود که آن متغیرها را تعیین می کرد. نشست سه جانبه سران ایران ، روسیه و ترکیه به عنوان تضمین کنندگان آتش بس در سوریه در تهران برگزار شد و این نشست رویدادهای نبرد قریب الوقوع در ادلب از بعد نظامی را تعیین خواهد کرد. بعد نظامی نخستین ضلع نشست سه جانبه تهران است و به تنهایی قادر است برنامه های آینده مرتبط با تحولات سوریه به خصوص در ادلب را ترسیم کند و به محض آن که بر طبل جنگ کوبیده شود گروکشی های نظامی مشخص خواهد شد. علاوه بر آن دو بعد اقتصادی و سیاسی نیز وجود دارد با توجه به روابط ترکیبی که میان کشورها وجود دارد به رجب طیب اردوغان رئیس جمهور ترکیه اجازه داده نخواهد شد تا روابطش با ولادیمیر پوتین همتای روس خود را از ناحیه سیاسی و اقتصادی قطع کند و همین امر باعث خواهد شد اردوغان طرح بعدی در خصوص ادلب را بپذیرد. از سوی دیگر روابط اقتصادی و سیاسی روسیه و ترکیه و مرزهای ترکیه با ادلب ایجاب می کند که ترکیه بخشی از طرح اینده باشد و میان این ها با شرایط اقتصادی نیز مرتبط است. تشکیل ائتلاف جدید باعث خواهد شد تحریم های اقتصادی آمریکا دیگر اثرگذار نباشد. یعنی جنگ اقتصادی بین ترکیه و ایران و روسیه و تحریم های آمریکا علیه این سه کشور باعث می شود اردوغان به طور منطقی از روسیه جانبداری کند به خصوص پس از آن که مبادلات تجاری بین دو کشور از سقف صد میلیارد دلار در سال رد شده است و علاوه بر آن قرارداد فروش سامانه موشکی اس 400 روسیه به ترکیه همزمان با پایبندی آنکارا و مسکو به حمایت از ایران در مقابله با تحریم های اقتصادی تحمیلی آمریکا علیه تهران وجود دارد.

نشست سه جانبه سران ایران ، ترکیه و روسیه در تهران موضوع مربوط به طرح نبرد آینده در ادلب و ما بعد آن را نهایی خواهد کرد و بار دیگر ائتلافی را تشکیل خواهد داد که در مقابل محور و ائتلاف آمریکایی بایستد. این همان چیزی است که پایان مواضع مبهم ترکیه در قبال نبرد ادلب و پیوستن این کشور به ایران و روسیه در مشارکت دولت سوریه در ادلب همزمان با پایان حضور تروریست ها در این منطقه آن را تفسیر می کند حال ممکن است پایان تروریست ها از طریق نبرد نظامی یا آشتی و یا حل اوضاع محقق شود بعد از آن که همه تلاش ترکیه برای انحلال گروه تروریستی جبهه النصره و عضویت عناصر وابسته به آن در گروه های میانه روز از دیدگاه ترکیه ناکام ماند. این یعنی عملیات نظامی تقریبا امری حتمی شده است و جار و جنجال غربی ها علیه این نبرد قریب الوقوع هیچ فایده ای ندارد و تاثیری بر تصمیم دولت سوریه و متحدان آن نخواهد داشت و زمینه گسترده ای را به روی روند سیاسی از طریق تمامیت اراضی سوریه و پایان حضور هر نیروی اشغالگری خواه آمریکایی باشد یا ترکیه یا هر نیرو و گروه دیگری که به طور غیر قانونی و بدون اجازه دولت سوریه وارد این کشور شده باشد فراهم می کند.

تصمیمات اتخاذ شده در نشست سه جانبه تهران پس از آن صورت گرفت که صبر روسیه و ایران دیگر پایان یافته بود به خصوص پس از تجربه طولانی که با این طرح محقق شد. آستانه صبر به جایی رسید که دیگر تعلل و امروز و فردا کردن و مشخصا درباره حضور تروریست ها در ادلب قابل تحمل نبود. چیزی که تغییر در موضع ترکیه پس از درج نام گروه تروریستی جبهه النصره در فهرست گروه های تروریستی و کاهش بیم ناشی از سرازیر شدن آوارگان به سوی اراضی ترکیه را تفسیر می کند و بهانه جویی های ترکیه را برای به تعویق انداختن نبرد ادلب متوقف کرد و اجازه نداد آمریکا نیز برای متوقف کردن عملیات قریب الوقوع ادلب کاری از پیش ببرد.

همه این ها در چارچوب تصمیم نهایی برای پایان پرونده ادلب صورت می گیرد بعد از آن که همه به این یقین رسیدند ارتش سوریه و متحدانش در جنگ پیروز شده اند و جار و جنجال های ایجاد شده درباره ادلب دیگر دغدغه کسی نیست و هرچه عکس آن گفته می شود یک سری توهمات آمریکایی است که هیچ تاثیری در مقابل اراده پیروزی که ارتش سوریه پایه های آن را تثبیت و محکم کرده است ندارد.

حسین مرتضی