نقش منطقه ای مصر و نارضایتی از سیطرۀ عربستان

العالم - مصر 

عربستان به دیگر کشورها فشار می آورد و با آنها به گونه ای رفتار می کند که گویا دیگر کشورها وابسته به نظام سعودی هستند و باید در یکی از دو بلوک ذیل باشند : بلوک میانه رو به سرکردگی آمریکا و رژیم صهیونیستی و بلوک به اصطلاح شرارت که شامل کشورهای حامی مقاومت، جنبش های آزادیخواه فلسطین، عراق و لبنان می شود.  

صحنۀ سیاسی جهان از اوایل قرن گذشته همچون امروز شاهد صف بندی های سیاسی و حزبی نبوده است . در آن دوران کشورهای بزرگی همچون مصر سوپاپ اطمینان برای همگان بود زیرا از موقعیت راهبردی و وزن سیاسی خاصی برخوردار بود ولی تلاش های عربستان برای "باز کردن جای پایی برای خود در میان کشورهای عربی و اسلامی" و "شرایط ویژۀ مصر پس از تحولات سیاسی این کشور" باعث شد که اوضاع منطقه خاورمیانه تغییر کند به نحوی که آل سعود توانست نظام مصر را از مردم خود که معتقد به آرمان های جهان اسلام هستند، دور کند و این نظام را به پیرو و مُجری سیاست های ریاض و واشنگتن تبدیل کند.

آل سعود همیشه درپی مهار مصر بوده است و می کوشد که قاهره را از جرگۀ مخالفان آمریکا و صهیونیسم بیرون ببرد و به جرگۀ خود و همپیمانانش ملحق کند. عربستان سعودی از مشکلات سیاسی، نظامی و اقتصادی مصر و نیاز مالی این کشور برای بهبود وضعیت اقتصادی خود و سرسپردگی مقامات مصری سوء استفاده می کند تا از قاهره در همه زمینه ها امتیازاتی به نفع ریاض و واشنگتن بگیرد.  

ائتلاف راهبردی عربستان و مصر براساس خط مشی هایی که آل سعود تعیین کرده ، تشکیل شده است به نحوی که اگر مقامات مصری پای خود را اندکی کج بگذارند، مقامات سعودی عصبانی می شوند و یک توئیت کافیست که روابط دوجانبه را تیره کند و باعث توقف کمک های مالی عربستان به مصر شود. ولی کار از این هم فراتر رفته است چون عربستان با سوء استفاده از نیاز مالی مصر شروع به تحریک کشورهای عرب حاشیه خلیج فارس بجز عمان می کند تا کمک های مالی خود به قاهره را قطع کنند و مرزهای خود را به روی کارگران مصری ببندند و از اخوان المسلمین مصر، لیبی، سوریه و یمن حمایت سیاسی، مالی و رسانه های بکنند و روابط خود با اتیوپی را افزایش دهند زیرا اتیوپی هم اکنون مشغول احداث ساخت سد "نهضت" برای بهره برداری بیشتر از آب رود نیل است که احداث این سد باعث کاهش سهمیه آب مصر خواهد شد. آل سعود زمانی همۀ این واکنش های انتقام جویانه را آغاز خواهد کرد که ببیند قاهره درپی ازسرگیری روابط دیپلماتیک خود با ایران حتی در پایین ترین سطح است یا اینکه عبدالفتاح السیسی رئیس جمهوری مصر می خواهد در برابر آنچه آل سعود تحریم حزب الله و ایران می نامد، بایستد. کشور بزرگ مصر در دهۀ پنجاه قرن گذشته حامی واقعی همۀ جنبش مقاومت بود ولی امروز چشم به دهان آل سعود دوخته است و کار به جایی رسیده است که اگر هر یک از مقامات مصری مساله نزدیک شدن به ایران یا سوریه را به زبان بیاورد، مقامات سعودی واکنش نشان می دهند و این مساله را خط قرمز تلقی می کنند زیرا می گویند که قاهره باید با دشمنان عربستان دشمن و با دوستانش دوست باشد.       

این پایان داستان نیست زیرا کسی که روابط عربستان با برخی از کشورهای عربی و اسلامی را پیگیری کند، به روشنی می بیند که آل سعود در روابط خود با این کشورها سیاست "دیکته کردن سیاست های خود" را درپیش گرفته است و برای تأمین منافع آمریکا و صهیونیسم تلاش می کند. چند روز پیش یکی از مقامات مصری مطالبی درباره ماهیت روابط و رفتارهای عربستان با مصر و دیگر کشورهای عربی بیان کرد و به روشنی نشان داد که چگونه آل سعود الازهر را منزوی کرده و این مرکز اسلامی را از ایفای وظایف اصلی خود بازداشته و مراکز تبلیغ وهابیت را جایگزین الازهر کرده است زیرا سعودی ها می خواهند که چهره ای عقب افتاده و خشن از دین اسلام به جهانیان نشان بدهند که تشکیل القاعده و داعش در خاورمیانه نمونه ای از تلاش های عربستان برای معرفی چهره ای غیرواقعی از دین اسلام به جهان است. این مقام مصری پرده از بسیاری واقعیت ها برداشت و رد پای عربستان در تحولات لیبی، تونس و برخی دیگر از کشورهای آفریقا نشان داد. کسی که پیگیر رسانه ها و شبکه های اجتماعی مصر باشد، به آسانی متوجه می شود که مردم این کشور دل خوشی از عربستان ندارند و روز به روز نسبت به آل سعود بدبین تر می شوند.      

شایستۀ دولت مصر نیست که تحت فشار و سیطرۀ عربستان باشد زیرا ملت مصر همان ملت فداکاری است که جنگ های سال های 1956 و 1967 را پشت سر گذاشته و با سربلندی از جنگ سال 1973 بیرون آمد و پیوسته حامی قضیه فلسطین و آزادیخواهان و حق طلبان دیگر کشورها بوده است ولی آمریکا با همدستی آل سعود تلاش می کند که جایگاه منطقه ای و بین المللی مصر را از بین ببرد و در منطقه خاورمیانه آتش ناآرامی، آشوب و تروریسم را پیوسته برافروخته نگه دارد ولی قربانی این سیاست جنگ افروزانه و سودجویانۀ خطرناک آمریکا همیشه ملت های منطقه خصوصاً ملت مصر بوده اند.         

حسین مرتضی