العالم-اروپا
کرملین در بیانیهای اعلام کرد «ولادیمیر پوتین»، رئیسجمهور روسیه، «آنگلا مرکل»، صدراعظم آلمان و «امانوئل ماکرون»، رئیسجمهور فرانسه در یک تماس تلفنی بر همکاریهای متقابل اقتصادی با ایران و ضرورت حفظ برجام تأکید کردند.
سران سه کشور برجام را از جمله عوامل کلیدی در حفظ «ثبات و امنیت بینالمللی» دانسته و بار دیگر تعهد خود را به افزایش همکاریهای دوجانبه با ایران در زمینه تجارت و اقتصادی مورد تأکید قرار دادهاند.
دفتر صدر اعظم آلمان هم در بیانیهای اعلام کرد سران سه کشور به این نتیجه رسیدهاند که ایران را باید مجاب کرد به برجام پایبند بماند.
«برنامه جامع اقدام مشترک» یا برجام، تیرماه سال ۱۳۹۴ میان ایران و پنج کشور عضو دائم شورای امنیت سازمان ملل (آمریکا، فرانسه، انگلیس، روسیه و چین) به علاوه آلمان (موسوم به گروه ۱+۵) حاصل شد.
دولت آمریکا از نخستین روزهای اجرایی شدن این توافق، کارشکنیها در اجرای آن و تلاش برای کاستن از مزایای اقتصادی ایران از آن را آغاز کرد. با روی کار آمدن «دونالد ترامپ» به عنوان رئیسجمهور آمریکا این کارشکنیها شدت گرفت و او بارها تهدید کرد کشورش را از توافق هستهای خارج خواهد کرد.
ترامپ سرانجام سهشنبه ۸ می ۲۰۱۸ (۱۸ اردیبهشتماه ۱۳۹۷) به طور یکجانبه آمریکا را از برجام خارج و دستور احیای تحریمهای متوقفشده علیه ایران را صادر کرد.
کشورهای اروپایی بعد از خروج آمریکا از توافق هستهای برجام وعده دادهاند با تضمین منافع اقتصادی ایران، این توافق را حفظ کنند. این کشورها، علیرغم ایستادگیهای لفظی و سیاسی در برابر اقدام آمریکا تا کنون هیچ اقدام عملی برای محقق کردن وعدههایشان صورت ندادهاند.
اتحادیه اروپا همچنین علیرغم مخالفت با تصمیم آمریکا در زمینه برجام با سایر ادعاهای این کشور در زمینه فعالیتهای موشکی و منطقهای ایران همسو شده است.
ایران در واکنش به سستی اروپاییها در عملی کردن وعدههایشان روز چهارشنبه (۱۸ اردیبهشتماه) در بیانیهای اعلام کرد قصد دارد «در راستای صیانت از امنیت و منافع ملی مردم ایران، و در اعمال حقوق خود مندرج در بندهای ۲۶ و ۳۶ برجام» برخی اقدامات خود ذیل برجام را متوقف کند.
جمهوری اسلامی در این بیانیه که در اولین سالگرد خروج آمریکا از توافق هستهای صادر شده به کشورهای باقیمانده در برجام ۶۰ روز فرصت داده برای اجرای تعهدات خود به ویژه در حوزههای بانکی و نفتی اقدام کنند.
سخنگوی سازمان انرژی اتمی ایران روز ۳۰ اردیبهشت اعلام کرد، در راستای اجرای ابلاغیه شورای عالی امنیت ملی، ظرفیت تولید غنیسازی اورانیوم ۳.۶۷ کشور با طراحی جدید به حدود چهار برابر افزایش مییابد.