روند حل سیاسی بحران ادلب در سایه افزایش درگیری‌ها

العالم - سوریه

استان ادلب در شمال غرب سوریه، تنها استان این کشور است که تقریبا کل مساحت آن هنوز تحت اشغال گروه‌های مسلح است.

ادلب اوایل سال 2015 در نتیجه اتحاد چند گروه مسلح بزرگ در قالب ائتلافی به نام «جیش الفتح» اشغال شد. این ائتلاف به نوبه خود تجسم اتحاد مقطعی عربستان سعودی، قطر و ترکیه بود. البته اکنون دیگر نه تنها چنین ائتلافی وجود ندارد و گروه‌های مختلف در آن دچار اختلافات شدیدی هستند بلکه کشورهای حامی آن ائتلاف، به دشمن‌های خونی هم بدل شده‌اند.

عکس آرشیوی - گروههای مسلح در ادلب

هم‌اکنون یکی از گره‌های کور بحران سوریه، وضعیت استان ادلب است. استانی که میزبان صدها تروریست و خانواده‌هایشان شده که به شرط انتقال به ادلب، در دیگر استان‌های سوریه تسلیم ارتش سوریه شده بودند.

آمارهای رسانه‌ای حاکی است که بیش از سه میلیون نفر هم‌اکنون ساکن استان ادلب شده‌اند. ده‌ها گروه مسلح در آن فعالند اما گروهک «جبهة فتح الشام» (جبهة النصره سابق) شاخه القاعده در سوریه، بر بیشتر استان سلطه دارد.

درگیری‌ها در جنوب استان ادلب و همچنین در شمال استان حماة با ارتش سوریه در هفته‌های گذشته افزایش یافته است. استان ادلب مشمول توافق کاهش تنش است اما گروه‌های مسلح که برخی از آنان مورد حمایت ترکیه هم هستند، به این توافق احترام نگذاشته‌اند و بارها مواضع ارتش سوریه را هدف گرفته‌اند.

روسیه روز جمعه گذشته اعلام کرد که «افراطی‌ها در ادلب، نقاطی غیرنظامی را گلوله‌باران کرده‌اند و مسئولیت آن بر عهده ترکیه است». دیمیتری پسکوف در پاسخ به سوالی درباره پیشنهاد رجب طیب اردوغان رئیس جمهور ترکیه برای آتش‌بس در استان ادلب گفت مسئولیت درگیری‌ها بر عهده آنکاراست.

موقعیت استان حماه و ادلب

یک روز قبل از آن، اردوغان با ولادیمیر پوتین نیز تلفنی گفت‌وگو کرد و طرفین بر ضرورت حل سیاسی بحران ادلب تأکید کردند اما کرملین در بیانیه‌ای که در این خصوص منتشر کرد، گفت برخی اقدامات نظامی ادامه می‌یابد که این نکته، نشان‌دهنده ادامه اختلافات مسکو و آنکارا در خصوص ادلب بود.

روز جمعه گروه‌های مسلح مورد حمایت ترکیه، حمله شدیدی به ارتش سوریه در شهرک الحویز در شمال غرب استان حماه کردند. این حمله با ارسال یک خودرو بمب‌گذاری شروع شد. هر چند ارتش سوریه با این حمله مقابله کرد و تروریست‌ها هیچ منطقه‌ای را نتوانستند اشغال کنند اما در سایه رایزنی‌های مسکو و آنکارا برای یافتن راهکار سیاسی، این حمله ضربه بدی به تلاش‌های روسیه و به تبع آن دمشق بود که سبب شد پیشنهاد اردوغان برای آتش‌بس در ادلب بسیار پیچیده‌تر شود.

بر اساس توافق‌هایی که در مذاکرات «آستانه» در خصوص مناطق کاهش تنش در سوریه به وجود آمد، سه کشور ایران،‌ روسیه و ترکیه به عنوان ضامن‌های اجرای توافق، پست‌هایی دیدبانی در طول مرز استان ادلب مستقر کردند. هدف قرار گرفته شدن نقاطی نزدیک به پست‌ دیدبانی شماره 10 ترکیه در منطقه «سهل الغاب» نشان از تشدید وضعیت نظامی در شمال غرب سوریه دارد.

در سایه درگیری‌های نظامی، حرف‌وحدیث‌ها از تواقف روند سیاسی حل بحران در استان ادلب، بالا گرفته است. مسکو مسئولیت این امر را بر عهده ترکیه می‌داند و این را در بیانیه روز جمعه اعلام کرد.

«نصر الحریری» رئیس آنچه «هیأت عالی مذاکره‌کننده» معارضان سوریه نامیده می‌شود، به شبکه العربیه گفت «در شرایط کنونی، نمی‌توان روند سیاسی را از سر گرفت اگر نگوییم که کامل از بین نرفته است. روند سیاسی خیلی وقت است متوقف شده چون رژیم سوریه به آن اعتقادی ندارد».

او مدعی شد که هیچ روند سیاسی وجود ندارد و آنچه به آن توجه می‌شود، جنگ است و جنگ.

فارس