مردم مصر و پدیده 'محمد علی'

العالم ـ کشکول

مصر از جمله معدود کشورهایی است که تاریخی هزاران ساله دارد و این علاوه بر تمدن فرعونی منحصر به فرد آن است.

مصر در هنرهای مختلف از جمله شعر و ادب و نمایشنامه و سینما و مطبوعات و رسانه ها درمیان کشورهای عربی پیشتاز است.

این کشور در مقایسه با دیگر کشورهای عربی دارای بیشترین تعداد از ادیبان و شعرا و هنرمندان و فرهیختگان و اندیشمندان است. مصر حتی در انقلابهای مردمی و جنبشهای اجتماعی، درمیان عربها پیشتاز بوده است.

پس از جنبش مردمی اخیر، مصر بار دیگر کانون توجه قرار گرفت؛ جالب آن است که این جنبش مردمی به دیگر ویژگی های منحصر به فرد مصر افزوده شد؛ این جنبش، ولو به ظاهر، توسط یک پیمانکار جوان به نام محمد علی که در نهاد نظامی فعالیت می کرد، هدایت می شود.

این جوان ادعا می کند که ارتش مصر از دادن حق و حقوق وی امتناع کرد، از این رو به اسپانیا گریخت و تصمیم گرفت که از طرفی که به او ظلم کرده است، انتقام بگیرد و از آنجا ویدئوهایی درباره فساد گسترده در نهاد نظامی مصر منتشر کرد؛ این اتهامات حتی شخص رییس جمهور مصر عبدالفتاح سیسی و همسرش انتصار سیسی را نیز هدف گرفت.

ویدئو هایی محمد علی در میان مصری ها گوش شنوا پیدا کرد؛ آنها نه تنها سخنان محمد علی را باورکردند بلکه به درخواست های او برای آمدن به خیابان ها نیز پاسخ مثبت دادند. بدین ترتیب شهرهای متعدد مصر شاهد تظاهرات گسترده مردمی شد و طی آن نیروهای امنیتی و پلیس مصر حدود 500 تظاهرکننده را بازداشت کردند و یک نفر نیز کشته شد.

در سایه این تحولات، عبدالفتاح سیسی رییس جمهور مصر وادار شد تا به یکی از ویدئوهای محمد علی پاسخ دهد؛ وی در کنگره ای با حضور جوانان مصری درباره اتهامات محمد علی درخصوص کاخ های ریاست جمهوی، بدون اینکه نامی از محمد علی ببرد، گفت که این اتهامات صحت ندارد.

شگفت آن است که مصری ها به رغم آنکه می دانند که محمد علی یک فعال سیاسی و یا قهرمان ملی و یا معارض نیست؛ بلکه بالعکس پیش از این به نهاد قدرت و ارتش نزدیک بود و به مدت 15 سال با آنها همکاری کرد و علت جدا شدن او از نظام به خاطر اختلافات سیاسی نبوده است بلکه ارتش را به سرقت اموالش متهم کرده است. مردم مصر اما او را باور کردند و به رغم شرایط امنیتی، درخواست او برای آمدن به تظاهرات را اجابت کردند؛ این در حالی است که دعوت احزاب و شخصیتهای سیاسی در تاریخ مصر را از گروههای مختلف را پاسخ ندادند.

ناظران مصری می گویند که محمد علی را می توان یک 'پدیده' توصیف کرد که باید مورد بررسی و مطالعه قرار گیرد. این شخص مرفه است و پیش از این نیز در رفاه کامل بسر می برد و به نظام نیز نزدیک بود و تمام آنچه که در ویدئوهایش مطرح می کرد با انگیزه دفاع از مظلومان و تنگدستان نبوده است بلکه فقط برای بازپس گیری اموالش بوده است. زیرا محمد علی با این اتهام نیز مواجه است که پیش از این هیچ گاه از فساد در نهاد نظامی سخن نگفته مگر پس از آنکه خود با فساد مواجه شد؛ و این در حالی است که پیش از این بر فساد سرپوش می گذاشت.

ناظران مصری همچنین تاکید می کنند که برخی طرفها در داخل ارتش مصر این اطلاعات را به اطلاع محمد علی رساندند تا او آنها را افشا کند. و بهانه ملت مصر برای آمدن به خیابانها و تظاهرات شد؛ زیرا این طرفها از عملکرد سیسی و دولتش به رغم گذشت 5 سال ناراضی هستند. ناظران بر این باورند که کاهش شدت سرکوبها در تظاهرات، تاکیدی بر وجود چنددستگی در داخل ارتش و دستگاه امنیتی است.

روز جمعه آینده برای محمد علی و طرفهای حامی او و یا آنهایی که از محمد علی و اقداماتش بهره برداری می کنند و نیز برای مقامات مصر روز آزمون خواهد بود؛ زیرا محمد علی از مصری ها خواست تا در یک تظاهرات میلیونی مشارکت کنند و خواستار سرنگونی نظام سیسی شوند.