العالم - عربستان سعودی
این روزنامه آمریکایی بامداد دوشنبه در گزارشی با عنوان «صعود خیرهکننده و سقوط غمانگیز محمد بن نایف عربستانی» فاش کرد: به نظر میرسد فصل جدید و شومی از نزاع و «بازی تاج و تخت» سعودی برای در دست گرفتن سلطنت آغاز شده است.
«دیوید ایگنیشس» ستوننویس واشنگتن پست و نویسنده این گزارش درباره ماهیت این نزاع نوشت: بن سلمان آماده میشود تا اتهاماتی مبنی بر فساد و خیانت به سلف و رقیب قبلیاش بن نایف وارد کند.
ایگنیشس، بن نایف را «قهرمان سابق آمریکا در مبارزه علیه تروریسم» لقب داد و افزود: این جدال خاندان سلطنتی از زمانی شکل گرفت که بن سلمان در ژوئن ۲۰۱۷ بن نایف را از منصبش کنار زد.
بر اساس این گزارش، ریشههای این نزاع حتی عمیقتر از این مساله است و به رقابت تلخ حامیان «ملک عبدالله» پادشاه سعودی با درباریان «ملک سلمان» پادشاه فعلی عربستان و پسر بیفکرش بن سلمان باز میگردد؛ یعنی زمانی که ملک سلمان پس از مرگ بردارش ملک عبدالله در ژانویه ۲۰۱۵ قدرت را در دست گرفت.
واشنگتن پست نوشت: منابع سعودی و آمریکایی میگویند کمیته ضدفسادی که بن سلمان تشکیل داده است به پایان تحقیقاتی موجز درباره اتهامات علیه بن نایف نزدیک میشود. در این تحقیقات، بن نایف متهم شده است که زمانی که مدیریت برنامههای ضدتروریسم در وزارت کشور عربستان را بر عهده داشت میلیاردها ریال سعودی را از طریق شرکتهای صوری و حسابهای شخصی و منتقل و صرف امور دیگری کرده است.
بن نایف دستیار ارشد پدرش «شاهزاده نایف» (وزیر اسبق کشور عربستان) بود و سپس از سال ۲۰۱۲ تا ۲۰۱۷ به عنوان وزیر کشور فعالیت کرد.
یکی از نزدیکان بن نایف گفت که بازرسان سعودی ادعا کردهاند که وی ۱۵ میلیارد دلار دزدیده است و از او خواستهاند تا این پول را بازگرداند اما هنوز معلوم نیست که چگونه به این مبلغ رسیدهاند.
هواداران بن نایف میگویند که این اتهامات کذب است و با حکم سلطنتی سال ۲۰۰۷ ملک عبدالله تناقض دارد زیرا پادشاه سابق برای همه فعالیتهای بن نایف مجوز صادر کرده و یک گزارش دقیق سالانه دریافت میکرد.
واشنگتن پست نوشت، اسنادی که توسط اطرافیان بن نایف در اختیار این روزنامه قرار گرفته است، این ادعای وی را که فعالیتهای محرمانه مالیاش توسط پادشاه سابق تایید شده بود، تصدیق میکند.
این روزنامه آمریکایی به یک حکم محرمانه با امضای ملک عبدالله مورخ ۲۷ دسامبر ۲۰۰۷ اشاره کرد که در آن آمده بود: کمک به وزیر کشور (بن نایف) ادامه خواهد یافت تا وی این مبلغ و هزینهها را به نحوی مدیریت کند که از تلاشهای ضدتروریستی حمایت شود.
این حکم، به بن نایف مجوز میدهد تا «ابزارهای مناسب در بخش خصوصی» را ایجاد کرده و فعالیتهای حساس را پنهان کند. این حکم مشخصا اعلام میکند که بن نایف «باید در پایان هر سال مالی گزارشی» درباره نحوه هزینهکرد این بودجه مخفی ارائه دهد.
واشنگتن پست با اشاره به موارد مشابه، به نقل از نزدیکان بن نایف نوشت که این اسناد در اختیار وکلای وی در انگلیس و سوئیس قرار داده شده است و هر گاه یک روال حقوقی بینالمللی آغاز شد، در دسترس قرار خواهد گرفت و ارائه میشود.
مقامهای سابق «آژانس مرکزی اطلاعات» آمریکا (سیا) میگویند که آنها از کنترل بن نایف بر این حسابهای مخفی اطلاع داشتند و از آنها برای تامین هزینه پروژههای مشترک آمریکا و عربستان استفاده میشود.
واشنگتن پست نوشت: آخرین فصلهای داستان بن نایف، غمانگیز است. او نتوانست مثل بن سلمان از دوستان حمایت کرده و دشمنانش را مجازات کند.
به نوشته این روزنامه، دوستان آمریکایی و سعودیاش بن نایف میگویند که شاید «مشکلات سوءمصرف» باعث شد تا محدود شود. این مشکلات پس از زخمی شدن وی در ترورش در سال ۲۰۰۹ و با مصرف مُسکنها شروع شد.
ایگنیشس در ادامه گزارش خود یادآور شد: وقتی دونالد ترامپ در سال ۲۰۱۷ رییس جمهوری آمریکا شد بن سلمان یک متحد جدید قدرتمند پیدا کرد. یک ماه بعد، بن سلمان، بن نایف را احضار کرد و به او گفت که استعفا بدهد. (بن سلمان در آن هنگام معاون بن نایف بود.)
نزدیکان بن نایف میگویند که وی خواست تا با دو تن از شاهزادگان مهم یعنی «محمد بن فهد» و «خالد بن سلطان» تماس بگیرد. این دو تن به او گفتند که بازی تمام شده است زیرا آنها با رقیبش (بن سلمان) به توافق رسیدهاند و بن نایف چارهای جز استعفا از مقام ولیعهدی ندارد.
پس از آن، بن نایف استعفایش را تقدیم کرد و با بن سلمان بیعت کرد. در ۲۱ ژوئن ۲۰۱۷ یک حکم سلطنتی صادر شد که در آن آمده بود که بن نایف از ولیعهدی برکنار شده و معاونش (بن سلمان) جانشین وی شده است.
پیش از آن برخی از دوستان و متحدان سابق بن نایف از جمله افسران ارشد «المباحث» (اداره تحقیقات عمومی یا پلیس مخفی عربستان) تغییر موضع داده و هوادار بن سلمان شده بودند.
برخی دیگر نیز دستگیر و طبق گزارشها، شکنجه شدند. بازداشت شاهزادگان و تجار بزرگ سعودی در هتل «ریتس کارلتون» در نوامبر ۲۰۱۷ همه معارضان و مخالفان باقیمانده را نیز مرعوب کرد.
واشنگتن پست در بخشهای پایانی گزارش خود نوشت: فشارها بر بن نایف شدیدتر شد. همسر و دختران وی از سفر به خارج از کشور منع شدند. مقامهای حکومتی ۲۱ میلیارد ریال (۵.۶ میلیارد دلار) از داراییهای نقد بن نایف را توقیف کردند.
وی در ششم مارس ۲۰۲۰ به همراه عمویش «شاهزاده احمد» بازداشت شد. یک مقام دربار سعودی به شاهزادههای ارشد گفته است که این دو نفر در حال طراحی یک کودتا بودهاند و به اتهام خیانت محاکمه خواهند شد.