العالم-آمریکا
دولت «دونالد ترامپ»، رئیسجمهور آمریکا مخالفتهای شدید با تلاش این کشور برای بازگرداندن تحریمهای بینالمللی علیه ایران را رد کرده و مدعی شده شمارش معکوس ۳۰ روزه برای آغاز این تحریمها از روز جمعه آغاز شده است.
حتی متحدان اروپایی آمریکا هم در کنار روسیه و چین ادعای آمریکا درباره محق بودن برای استناد به مفاد توافقی که ۲ سال پیش از آن خارج شده را زیر سئوال بردهاند.
خبرگزاری رویتز روز جمعه گزارش داد از میان ۱۵ عضو شورای امنیت، ۱۳ عضو نامههایی به رئیس این شورا ارسال کرده و مخالفت خودشان را با اقدام آمریکا اعلام کردهاند.
با این حال، «مایک پامپئو»، وزیر خارجه آمریکا و «برایان هوک»، نماینده مستعفی دولت آمریکا در امور ایران این مخالفتها را رد کردهاند.
هوک، جمعه در یک نشست خبری به خبرنگاران گفت: «ما نیازی به اجازه کسی نداریم. ایران، تعهدات هستهای داوطلبانه خودش را زیر پاگذاشته است. شرطهای کلید زدن مکانیسم بازگشت خودکار تحریمها برآورده شده و ما هم بر همین اساس، این کار را انجام دادهایم.»
برایان هوک با بیان اینکه «مخالفت یا حمایت دیگران با کاری که ما میکنیم اهمیت اساسی ندارد»، اضافه کرد «امروز نخستین روز روند ۳۰ روزه بازگشت خودکار تحریمها است.»
دولت آمریکا روز پنجشنبه (۲۱ اوت/۳۰ مرداد) با ارائه نامهای به رئیس شورای امنیت رسماً این شورا را از خواست خود برای بازگرداندن تمامی تحریمهای بینالمللی علیه ایران مطلع کرد.
آمریکا در این نامه ایران را به «نقض اساسی» تعهداتش در «برنامه جامع اقدام مشترک» (برجام) متهم کرده است.
این نامه، روند ۳۰ روزهای را آغاز میکند که از لحاظ تئوریک میتواند به «بازگشت خودکار» تحریم سازمان ملل علیه ایران منجر شود. با این حال، کارشناسان گفتهاند دولت آمریکا مسیر پرپیچ و خم و دشواری پیش رو دارد.
بر خلاف ادعای برایان هوک، سخنگوی وزارت خارجه چین، همانند بسیاری از دیگر کشورها اعلام کرد که مکانیسم بازگشت خودکار تحریمها، فعال نشده است.
«ژائو لیجیان»، سخنگوی وزارت خارجه چین گفت: «طرفهای مشارکتکننده در برجام و همچنین اکثریت قاطع اعضای شورای امنیت معتقدند که درخواست آمریکا فاقد اساس قانونی است و مکانیسم بازگشت خودکار تحریمها فعال نشده است.»
خبرگزاری آسوشیتدپرس، گزارش داد بعد از آنکه مایک پامپئو نامه رسمی آمریکا برای آغاز روند بازگشت تحریمها علیه ایران را تحویل «دیان دجانی»، رئیس دورهای شورای امنیت داد، دجانی رایزنیهای تک به تک با ۱۴ عضو دیگر شورای امنیت درباره اقدام آمریکا را آغاز کرد.
دیپلماتها به خبرگزاری آسوشیتدپرس گفتهاند نتیجه این رایزنیها این بود که اکثریت اعضای شورای امنیت به دجانی گفتند که آمریکا از حق قانونی برای بازگرداندن تحریمها برخوردار نیست و از نظر آنها دوره ۳۰ روزه بازگشت این تحریمها آغاز نشده و اقدام آمریکا از هیچ اثری برخوردار نخواهد بود.
دیپلماتها گفتند که با توجه به این شرایط نیازی نیست رئیس شورای امنیت قطعنامهای برای به رأیگذاشتن «ادامه لغو تحریمها علیه ایران» که آمریکا آماده وتوی آن است به رأی بگذارد.
«جان بولتون»، مشاور امنیت ملی سابق آمریکا که از مدتها پیش گفته استدلالهای دولت ترامپ برای بازگرداندن تحریمها علیه ایران نادرست است در مصاحبه با آسوشیتدپرس گفت: «۳ یا ۴ راه به نظرم میآید که طرفداران توافق هستهای ممکن است با استفاده از آن به دنبال ممانعت در تلاش آمریکا برای بازگرداندن تحریمها باشند».
بولتون گفت: «اطمینان دارم که دیپلماتهای روسیه و چین و کشورهای اروپایی همه دارند الان روی این موضوع کار میکنند. ایالات متحده در این خصوص با تدبیر عمل نکرده است.»
تلاش آمریکا در این مسیر پس از شکست این کشور در به تصویب رساندن قطعنامهای که خواستار جلوگیری از انقضای تحریمهای تسلیحاتی علیه ایران بود، صورت میگیرد. آن قطعنامه که روز ۲۵ مرداد به رأی گذاشته شد با ۱۱ رأی ممتنع، ۲ رأی موافق (آمریکا و جمهوری دومینیکن) و ۲ رأی مخالف (روسیه و چین) رد شد.
پامپئو روز پنجشنبه گفت کشورهای اروپایی در محافل خصوصی با آمریکا در خصوص ضرورت تمدید تحریمهای تسلیحاتی علیه ایران اتفاقنظر دارند اما جرأت ابراز نظر خودشان به صورت علنی را ندارند و هیچ راه حل جایگزینی به آمریکا در این خصوص ارائه ندادهاند.
پامپئو روز جمعه در مصاحبه با فاکسنیوز گفت «غیرقابل درک» است که اروپایی با تمدید نامحدود تحریمهای تسلیحاتی علیه ایران موافقت نکردهاند.
او گفت: «جانبداری از روسیه و چین در این موضوع مهم و در این مقطع مهم در سازمان ملل، به نظرم واقعاً برای دنیا خطرناک است.»
فارس