العالم _ جهان اسلام
خبر:
چهل و یکمین نشست شورای همکاری خلیج فارس درحالی بناست در 5 ژانویه 2021 برگزار شود که همچنان موفقیت آن در نزدیک کردن دیدگاه های سعودی و متحدانش با قطر در هاله ای از ابهام است.
تحلیل:
* تلاش برای آب کردن یخ ها در روابط فی ما بین سعودی و متحدانش با قطر مدت ها است از ناحیه ترامپ و پمپئو کلید خورده است اما همواره با ناکامی مواجه بوده است. حالا و با نزدیک شدن حکومت ترامپ به روزهای پایانی و تنها 15 روز قبل از آنکه ترامپ و پمپئو با قدرت خداحافظی کنند بناست این پروژه بر زمین مانده پایان یابد. قوی ترین نشانه ای که احتمال تجدید و ترمیم روابط فی مابین سعودی و قطر را تقویت می کند کاهش چشمگیر و به بیانی به صفر رسیدن موج انتقادات رسانه ای قطر از سعودی و به ویژه در شبکه الجزیره است.
* اینکه امریکا در خلال سه سال و نیم گذشته نگران دشمنی و اختلافات سعودی، امارات، بحرین و مصر با قطر بوده باشد محل تامل جدی است. واقعیت آن است که ترامپ بیش از هر چیز نگران آسیب دیدن پروژه قدیمی ایران هراسی در سایه بروز اختلاف میان برخی از کشورهای منطقه بوده و هست.
* اینکه مصر بدون انکه عضو شورای همکاری باشد در این نشست دعوت شده است به خاطر آن است که سعودی اصرار دارد مشکلات خود با قطر را یک جا و به همراه مشکلات سه کشور دیگر با قطر حل کند اما همچنان شاهدی بر اینکه قطری ها علاقه ای به تحقق این رویا داشته باشند در دست نیست. توقیف قایق های بحرینی متعرض به آب های قطر طی روزهای گذشته از یکسو و شکاف ایدئولوژیک جدی میان مصر و امارات با قطر اخوانی شواهد تایید کننده این مساله است.
* اگر چه سعودی با دعوت مصر به نشست پیش روی شورای همکاری خلیج فارس هم می خواهد روابط متحدینش با قطر را احیا کند و هم کینه دیرینه میان سیسی و بن زاید را ترمیم کند اما معلوم نیست آیا در این نشست سیسی از تقصیرات امارات در حمایت از داماد او به عنوان جانشین سیسی بگذرد یا نه؟ پیش از این سیسی از دستگاه های امنیتی امارات به شدت گله کرده بود که می کوشیده اند تا داماد او "محمود حجازی" رییس پیشین ستاد مشترک ارتش مصر را به جای او بر کرسی ریاست بگمارند.
* سعودی با رفتن ترامپ پشتوانه ای اساسی را از دست خواهد داد این در حالی است که مساله جانشینی بن سلمان به جای سلمان مهم ترین دغدغه این روزهای ریاض است. با این نگاه سعودی علی رغم همه گردن کشی های اولیه در تحریم قطر طی ماه ها و به ویژه هفته های اخیر کاسه گدایی را به سمت قطر دراز کرده است تا هم از دشمنی ها و کار شکنی های احتمالی این کشور خیالی آسوده یابد و هم باتوجه به روابط استراتژیک قطر و ترکیه توفیقاتی در جلب قلوب ترک ها بدست اورد. فراموش نکنیم سعودی و متحدان برای برقرای مجدد روابط با قطر 13 شرط قرارداده بودند شروطی که هیچ گاه از ناحیه طرف قطری مورد پذیرش قرار نگرفت.
* معما یا معماهای اخر در نشست پیش روی شورای همکاری خلیج فارس ان خواهد بود که ایا قطر حاضر خواهد شد اغوش خود را برای بحرین امارات و مصر به همراه سعودی بگشاید؟ در صورت استنکاف قطر از پذیرش متحدان سعودی ایا برادر بزرگتر به نفع برادران صغیر خود از برقرای رابطه مجدد با قطر سربازخواهد زد؟ بفرض تحقق هر دو مساله پیش گفته ایا سیسی اعتماد از دست رفته اش به امارات را بازیابی خواهد کرد؟ و بلاخره اینکه ایا همه حاضرین در جلسه بر روی اسب مرده ای بنام ترامپ شرط بندی خواهند کرد ؟ باید منتظر ماند و دید ...
علی محمد صالحی