العالم - آمریکا
یک مقام نزدیک به «جو بایدن»، رئیسجمهور منتخب آمریکا، دوشنبه، توضیحات جدیدی درباره سیاست او درباره بازگشت به توافق هستهای برجام ارائه کرده است.
این منبع که با تفکرات تیم بایدن در خصوص ایران آشنا است به شرط عدم افشای نام به خبرگزاری آسوشیتدپرس گفت: «اگر ایران به پایبندی به توافق بازگردد ما هم به آن باز میگردیم. این نخستین گام خواهد بود.»
وی در ادامه تصریح کرده بازگشت به توافق اولیه کف سیاست دولت بایدن در قبال ایران است نه سقف آن. منبع مورد استناد آسوشیتدپرس اضافه کرد: «[سیاست دولت بایدن در قبال ایران] به اینجا ختم نمیشود.»
آسوشیتدپرس به توضیحات بیشتری درباره مواضع دولت بایدن در قبال برجام اشاره نکرده، اما مشاوران بایدن قبلاً گفتهاند دولت او قصد دارد از بازگشت به برجام به عنوان سکویی برای گفتوگو با شریکان برای «تقویت و طولانیتر کردن برجام» استفاده کند.
سیاست دولت بایدن در قبال برجام
«جیک سالیوان» که اخیراً از سوی «جو بایدن» به عنوان گزینه تصدی سمت مشاور امنیت ملی آمریکا معرفی شده، قبل از انتخابات آمریکا اظهاراتی مطرح کرده که نشان میدهد ظاهراً او و تیم بایدن امیدوارند از بازگشت به برجام به عنوان مبنایی برای گفتوگو با تهران بر سر مسائل غیرهستهای مانند برنامه موشکی و مسائل منطقهای استفاده کنند.
او اکتبر ۲۰۱۹ در یادداشتی در نیویورکتایمز نوشته بود: «ایرانیها هم باید واقعبینانهتر عمل کنند زیرا تصور رفع تحریمها از سوی ایالات متحده بدون اطمینان از ورود ایران به مذاکراتی که در آن دستکم برنامه زمانی توافق گسترش داده میشود و موضاعاتی مثل راستی آزمایی و موشکهای بالستیک بینقارهای را شامل میشود، اشتباه است.»
جیک سالیوان چند هفته پیش هم در مصاحبه با سیانان هم موضع مشابهی مطرح کرد. او گفت در صورتی که ایران به تعهدات خود در برنامه هستهای عمل کند، همانطور که بایدن گفته است آمریکا به این توافق باز خواهد گشت اما این بازگشت باید سرآغاز مذاکراتی دیگر باشد.
«گری کانولی»، نماینده دموکرات کنگره آمریکا که عضو کمیته امور خارجی مجلس نمایندگان است در مصاحبه با آسوشیتدپرس گفته است: «در حالت ایدهآل، اینکه بتوانیم توافقی جامع در آغاز کار داشته باشیم فوقالعاده خواهد بود، ولی مذاکره اینطور انجام نمیشود.» او گفت به نظرش در کنگره حمایت زیادی از بازگشت به برجام وجود دارد.
برجام و تحولات داخلی آمریکا
آسوشیتدپرس در گزارش خود که شامگاه دوشنبه منتشر شده به نقش تحولات داخلی آمریکا در تضعیف وضعیت جو بایدن برای بازگشت به برجام اشاره کرده است.
این رسانه نوشته است: «حتی قبل از وقوع شورش در کنگره در ماه جاری، تحولات داخلی آمریکا خطر تضعیف آمریکا در صحنه بینالمللی از جمله از کشمکش هستهای در خاورمیانه به همراه داشت. تفرقههای سیاسی شدت گرفتهاند، هزاران نفر جانشان را از دست دادهاند و نرخ بیکاری بالا است.»
مطابق این تحلیل، میزان توجه و جدیتی که بایدن و تیم او میتوانند صرف مسئله هستهای ایران یا دیگر دغدغههای خارجی بکنند با حمایتها و مخالفتهایی در داخل آمریکا مواجه خواهد بود.
«وندی شرمن»، معاون سابق وزیر خارجه آمریکا که بایدن مجدداً او را نامزد تصدی همین سمت در دولت خودش کرده ماه گذشته در مصاحبهای با «بوستوننیوز» به دشواریها و سختیهای بازگشت به برجام اشاره کرد.
«ریچارد گلدبرگ»، عضو بنیاد موسوم به «بنیاد دفاع از دموکراسی» که یکی از مشاوران دولت ترامپ در امور ایران بود گفته که در میان حزب دموکرات هم در خصوص بازگشت به برجام شکاف وجود دارد.
او گفت قانونگذاران آمریکایی در کنگره از رفع تحریمها علیه سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و یا برداشتن فشارها علیه ایران حمایت نخواهند کرد. گلدبرگ مدعی شد: «در داخل حزب دموکرات یک شکاف واقعی [در این خصوص] وجود دارد.»
جو بایدن شماری از افراد دخیل در مذاکرات هستهای برجام را نامزد تصدی سمتهای مختلف در دولتش کرده است. او علاوه بر آوردن وندی شرمن به دولتش، «ویلیام برنز» که آغازگر مذاکرات هستهای محرمانه با ایران در عمان بود را نامزد تصدی ریاست سیا کرده است. «آنتونی بلینکن» و «جیک سالیوان» که در مذاکرات منتهی به برجام نقش داشتند به ترتیب به عنوان گزینههای تصدی وزیر خارجه و مشاور امنیت ملی آمریکا معرفی شدهاند.
با وجود این، خبرگزاری آسوشیتدپرس نوشته با آنکه بایدن این مذاکرهکنندگان کهنهکار را برای بازگشت به برجام انتخاب کرده مشکلات و مسائل داخلی ممکن است کار را برای تحقق این هدف دشوارتر کند.