العالم - ایران
مجموعهای از احکام و نظرات فقهی حضرت آیتالله خامنهای دربارهی قواعد و ضوابط شرعی انتخابات در آستانهی انتخابات ۱۴۰۰ :
احکام انتخابات
حکم شرکت در انتخابات
س۱. آیا شرکت در انتخابات جمهوری اسلامی ایران شرعا واجب و عدم شرکت، حرام است؟
ج. شرکت در انتخابات نظام جمهوری اسلامی برای افراد واجد شرایط، یک وظیفه شرعی، اسلامی و الهی است.
واجب عینی بودن شرکت در انتخابات
س۲. آیا شرکت در انتخابات جمهوری اسلامی ایران واجب عینی است یا کفایی؟
ج. واجب عینی است.
اجازه از شوهر برای شرکت در انتخابات
س۳. با توجه به این که زن جهت شرکت در انتخابات می بایست از منزل خارج شود؛ آیا واجب است از شوهر اجازه بگیرد؟ و اگر شوهر به همسرش اجازه شرکت در انتخابات را ندهد یا رضایت نداشته باشد تکلیف زن چیست؟
ج. شرکت در انتخابات منوط به اذن شوهر نیست.
دعوت از نامزدها برای تبیین مواضع در مسجد
س۴. با توجه به نزدیکی زمان انتخابات آیا دعوت بسیج از نامزدها برای تبیین مواضع خود در مسجد اشکال دارد؟
ج. باید بر طبق قوانین و مقررات نظام اسلامی عمل شود.
وجوب نامزد شدن برای انتخابات
س۵. شخصی، توانایی انجام مسئولیت را در خود می بیند؛ آیا خود را در معرض مسئولیت قرار دادن و ثبت نام کردن در انتخابات بر او واجب است؟
ج. بر کسانی که حقیقتاً خود را دارای شرایط برای خدمتگزاری به نظام اسلامی می دانند، واجب کفایی است.
عمل به تکلیف در انتخابات
س۶. عمل به تکلیف مقدم است یا رسیدن به نتیجه؟ چگونه می توان هم به تکلیف عمل کرد و هم به دنبال نتیجه مطلوب بود؟
ج. تکلیف گرایی با دنبال نتیجه قانونی و شرعی بودن، منافات ندارد هر چند در انجام تکلیف تحقق نتیجه نیز مورد توجه است.
صحبت کردن پشت سر نامزدها
س۷. در ایام انتخابات جهت شناخت نامزد مناسب، می بایست نواقص، عیوب و امتیازات آنها را در گذشته و حال تفحص کرد تا فرد لایق را پیدا نمود، آیا صحبت کردن پشت سر نامزدها برای انتخاب فرد اصلح، جایز است؟ ملاک چیست؟
ج. در امور مربوط به انتخابات در حد مشاوره، اشکال ندارد.
وظیفه خواص در قبال شناساندن اصلح
س۸. وظیفه روحانیون و خواص در قبال شناساندن فرد اصلح چیست؟ آیا از لحاظ شرعی تکلیفی بر عهده آنها می باشد؟
ج. همگان به ویژه خواص و علما وظیفه دارند با حداکثر دقت، افراد اصلح را با حجت شرعی شناسایی کرده و به مردم معرفی کنند و مردم را در انتخاب درست یاری دهند. عدم دخالت خطرناک است؛ دخالت بدون بصیرت و حجت هم خطرناک است.
معیارهای نامزد اصلح
س۹. به نظر معظم له معیارهای نامزد اصلح چه مواردی است؟
ج. با وجود شرایط قانونی، اهم معیارهای اصلح به شرح زیر است:
- تدیّن؛
- تعهّد و خوشنامی؛
- وفاداری به انقلاب و ایستادگی در راه آن؛
- عزم، اراده و نفوذ ناپذیری در مقابل دشمن و افراد ناصالح؛
- دارای برنامه و کفایت لازم؛
- مرعوب نشدن در مقابل دشمنان؛
- ساده زیستی و دوری خود و بستگان از اشرافی گری؛
- مردمی و آشنا به درد مردم، خدمتگزاری؛
- اعتقاد واقعی به راه امام راحل(ره)؛
- تقید به مسائل اخلاقی نظیر پرهیز از معامله گری، رشوه و توصیه پذیری و توجه به منافع طبقات محروم جامعه؛
- تثبیت مواضع عزت آفرین، صحیح، عاقلانه و حکیمانه انقلاب و نظام؛
- پرهیز از اسراف یا هزینه از بیت المال یا اموال شبهه ناک در تبلیغات و غیر آن؛
- پرهیز از طرح اموری که در اختیار آنها نیست؛
- شناخت اولویت ها و فوریت های نظام و مردم و پرداختن به آنها؛
وظیفه شخص در صورت نشناختن اصلح
س۱۰. اگر اصلح را نشناسیم وظیفه چیست؟ از طرفی اگر تحقیق کنیم و به شخص اصلح نرسیم می توانیم در انتخابات شرکت نکنیم؟
ج. در تشخیص فرد اصلح می توانید از کسانی که به لحاظ دین، تعهد و بصیرت مورد اعتمادند، کمک بگیرید و در هر صورت شرکت در انتخابات نظام جمهوری اسلامی برای افراد واجد شرایط، یک وظیفه شرعی است.
رأی سفید
س۱۱. حکم رأی سفید و بی نام دادن چیست؟ در صورت عدم شناخت و تحقیق، یا تحقیق کافی و عدم وصول به نتیجه و تحیّر در انتخاب اصلح چطور؟
ج. در هر صورت اگر رأی سفید دادن موجب تضعیف نظام اسلامی باشد، حرام است.
خرید و فروش رأی
س۱۲. خرید و فروش آراء در انتخابات چه حکمی دارد؟
ج. جایز نیست.
استفاده از بیت المال برای تبلیغات
س۱۳. آیا استفاده از بیت المال جهت تبلیغات انتخابات اشکال دارد؟
ج. استفاده از اموال بیت المال بدون مجوز شرعی و قانونی جایز نیست و موجب ضمان است.
وظیفه نامزدهایی که انتخاب نشده اند
س۱۴. آیا پذیرش رأی مردم و التزام به آن برای نامزدهایی که در انتخابات حائز اکثریت آرا نشدند لازم است؟ آیا بر سایر نامزدها جایز است که در حیطه قانونی یا غیر قانونی، دست به انتقاد و اعتراض بزنند؟
ج. رعایت قانون و تمکین در برابر آن بر همگان لازم است. اصل اعتراض از راهِ قانونی و با مراعات مقررات و ضوابط، ایرادی ندارد.
مسئولیت رأی دهنده در قبال عملکرد بعدی نامزد انتخاباتی
س۱۵. در صورتی که به شخصی رأی داده شود و بعداً ایشان آن طور که باید به احکام اسلامی عمل نکند و موجب نارضایتی گردد، آیا فرد رأی دهنده در محضر خداوند متعال، مسئول خواهد بود یا خیر؟
ج. اگر بر طبق موازین شرعی عمل کرده است، مسئول نخواهد بود.
شرکت یا عدم شرکت در انتخابات سایر کشورها
س۱۶. حکم شرکت یا عدم شرکت در انتخابات سایر کشورها چیست؟ آیا در این حکم فرقی بین کشور اسلامی و غیر اسلامی و انتخابات رسمی کشوری و انتخابات غیر رسمی کوچک وجود دارد یا خیر؟ اگر فرق دارد، حکم هر کدام چیست؟
ج. به طور کلی شرکت در انتخاباتی که موجب جلوگیری از فساد و یا فساد بیشتر بوده و یا شرکت نکردن موجب تضعیف اسلام و مسلمین شود، واجب است.
تخریب نامزدها جهت رأی آوردن
س۱۷. آیا تخریب نامزدها جهت رأی آوردن فردی که به نظر هواداران، اصلح می باشد، جایز است؟
ج. بیان ضوابط و شرایط و نقد کردن برای روشن شدن اذهان مانعی ندارد ولی باید از هتک حرمت، تهمت و توهین اجتناب کرد.