العالم - ایران / سیاس
علامه حسن حسنزاده آملی متولد اواخر سال ۱۳۰۷ در بخش لاریجان شهرستان آمل که از فیلسوفان متأله، فقیه، عارف، منجم و مدرس دروس حوزوی بودند.
حسن حسنزاده آملی؛ مشهور به علامه حسنزاده، فیلسوف و عارف شیعه ایرانی. او آثار بسیاری در فلسفه، عرفان، ریاضی، نجوم، ادبیات فارسی و عربی دارد. همچنین برخی از مهمترین آثار فلسفی و عرفانی چون اشارات، شفا و شرح فصوص الحکم را تصحیح کرده و بر آنها شرح و حاشیه نگاشته است.
مهدی الهی قمشهای، علامه شعرانی، علامه طباطبایی و سید محمدحسن الهی از اساتید ایشان بودهاند. حسنزاده آملی، آثار فلسفی و عرفانی مهمی مانند شرح منظومه، اشارات، اسفار اربعه و شرح فصوص قیصری را در دورههای متعدد تدریس کردند. وی همچنین حدود ۱۷ سال به تدریس ریاضیات، هیأت مشغول بودند.
حسنزاده آملی، کتابهایی چون نهجالبلاغه، اسفار اربعه، کشف المراد، کلیله و دمنه و گلستان سعدی را تصحیح کرده و دیوان اشعاری نیز به چاپ رسانده است.
بریدهای از بیانات مرحوم علامه آیتاللهالعظمی حسنزاده آملی به مناسبت عروج این عالم ربانی
1
2
تصویر عیادت رهبر انقلاب از مرحوم آیتالله حسنزاده آملی در مهر سال ۱۳۹۱
آثار
حسنزاده آملی دارای آثاری در زمینههای فقه، فلسفه، اخلاق، عرفان، حکمت دینی، کلام، حدیث و رجال، تفسیر قرآن، ریاضیات و نجوم، ادبیات عربی و فارسی، علوم طبیعی، طب قدیم، علوم غریبه و باطنی است. آثار حسنزاده آملی به تفکیک موضوعی:
عرفانی
- الهی نامه
- تصحیح رساله مکاتبات
- تصحیح و تعلیق تمهید القواعد
- تصحیح و تعلیق رساله تحفه الملوک
- تصحیح و تعلیق شرح فصوص خوارزمی
- تصحیح و تعلیق شرح فصوص قیصری
- رساله انّه الحق
- رسالهای در سیر و سلوک
- رساله لقاءالله
- رساله مفاتیح المخازن
- رساله نور علی نور در ذکر و ذاکر و مذکور
- شرح طائفهای از اشعار و غزلیات حافظ
- شرح فصوص الحکم
- عرفان و حکمت متعالیه
- قرآن و عرفان و برهان از هم جدایی ندارد
- کلمه علیا در توقیفیت اسماء
- مشکات القدس علی مصباح الأنس
- منشئات
- وحدت از دیدگاه عارف و حکیم
- ولایت تکوینی
فلسفی
- الاصول الحکمیه
- الحجج البالغه علی تجرد النفس الناطقه
- النور المتجلّی فی الظّهور الظّلّی
- ترجمه و تعلیق الجمع بین الرّأیین
- ترجمه و شرح سه نمط آخر اشارات
- تصحیح و تعلیق شفا
- تصحیح و تعلیق اشارات
- تقدیم و تصحیح و تعلیق آغاز و انجام
- تقدیم و تعلیق راسله اتحاد عاقل به معقول
- دررالقلائد علی غررالفرائد
- دروس اتحاد عاقل به معقول
- رساله اعتقادات
- رساله العمل الضابط فی الرّابطی و الرابط
- رسالهای در اثبات عالم مثال
- رساله جعل
- رساله رؤیا
- رساله مثل
- رساله نفس الأمر
- رساله نهج الولایه
- رساله فی التضّادّ
- صد کلمه
- عیون مسائل نفس و سرح العیون فی شرح العیون
- گشتی در حرکت
- گنجینه گوهر روان
- معرفت نفس
- مفاتیح الأسرار لسلّاک الاسفار
- من کیستم
- نثرالدّراری علی نظم اللئالی
- نصوص الحکم بر فصوص الحکم
کلامی
- تقدیم و تصحیح و تعلیق رساله قضا و قدر محمد دهدار
- تقدیم و تصحیح و تعلیق کشف المراد فی شرح تجرید الاعتقاد
- رساله حول الرؤیه
- رساله خیر الاثر در رد جبر و قدر
- رساله فی الامامه
- فصل الخطاب فی عدم تحریف الکتاب ربّالارباب
تفسیری
- انسان و قرآن
- تصحیح خلاصه تفسیر المنهج الصادقین
روایی
- انسان کامل از دیدگاه نهج البلاغه
- تصحیح سه کتاب ابی الجعد، نثراللئالی، طبّ الائمه
- تصحیح نهج البلاغه
- تکمله منهاج البراعه
- رسالهای در اربعین
- شرح چهل حدیث در معرفت نفس
- مصادر و مآخذ نهج البلاغه
رجالی
- اضبط المقال فی ضبط اسماء الرجال
- وجیزهای در ترجمه و شرح زندگی علامه طباطبایی قدس سرّه
فقهی
- تعلیقات علی العروه الوثقی
- مجیزهای در مناسک حج
ریاضی و هیوی
- استخراج جداول تقویم
- تصحیح و تعلیق اکر مانالاوس
- تصحیح و تعلیق الدّر المکنون و الجوهر المصون
- تصحیح و تعلیق تحریر اقلیدس
- تصحیح و تعلیق تحریر اکر ثاوذوسیوس
- تصحیح و تعلیق تحریر مجسطی
- تصحیح و تعلیق تحریر مساکن ثاوذوسیوس
- تصحیح و تعلیق شرح بیرجندی بر بیست باب
- تصحیح و تعلیق شرح بیرجندی بر زیج الغ بیک
- تصحیح و تعلیق شرح چغمینی
- تعلیقه بر رساله قبله مولی مظفر
- دروس معرفت اوفاق
- دروس معرفه الوقت و القبله
- دروس هیئت و دیگر رشتههای ریاضی
- رسالهای پیرامون فنون ریاضی
- رسالهای در مطالب ریاضی
- رساله ظلّ
- رساله میل کلی
- رساله تعیین سمت قبله مدینه
- رساله تکسیر دائره
- رساله فی الصبح و الشفق
- رساله فی تعیین البعد بین المرکزین و الاوج
- شرح زیج بهادری
- شرح قصیده کنوزالاسماء
- سی فصل در دائره هندیه
ادبی
- امثال طبری
- تصحیح کلیله و دمنه
- تصحیح گلستان سعدی
- تصحیح و اعراب اصول کافی
- تعلیقه بر باب توحید حدیقه الحقیقه
- تعلیقه بر قسمت معانی مطوّل
- دیوان اشعار (کتاب «تنظیم و تصحیح دیوان اشعار علامه حسنزاده آملی» مجموعهای است از اشعار وی که توسط سید سعید هاشمی جمعآوری شده و انتشارات «الف. لام. میم» آن را منتشر کردهاست.)
قصیده ینبوع الحیات
- مصادر اشعار منسوب به امیرالمؤمنین علیه السّلام
- تقدیم و تصحیح و تعلیق نصاب الصبیان
آثار متفرقه
- تقدیم و تصحیح و تعلیف خزائن
- ده رساله فارسی
- کشکول
- مجموعه مقالات
- مصاحبات
- هزار و یک نکته
- هزار و یک کلمه
- رساله رموز کنوز