العالم - اروپا
نماینده روسیه در مذاکرات وین، چهارشنبه شب به وقت تهران در توییتی از پیشرفت محتمل در مذاکرات آتی خبر داد.
«میخائیل اولیانوف» نماینده روسیه در سازمانهای بینالمللی در وین و رئیس تیم مذاکره کننده در رفع تحریمهای ایران در توییتی نوشت: «ما شاهد پیشرفت بسیار مثبتی هستیم. چندی پیش برخی از این کشورها مخالف برجام بودند و از خروج آمریکا از توافق هستهای استقبال کردند. اکنون آنها توانایی درس گرفتن و تجدید نظر در مواضع خود را در پرتو تجربه به دست آمده نشان میدهند. این سزاوار احترام است.»
اولیانوف این توییت را در پاسخ به توییت وزارت خارجه آمریکا در خصوص برگزاری جلسه کارگروه خود در خصوص ایران در ریاض و بیانیه نهایی آن پست کرد.
آمریکا و اعضای شورای همکاری خلیج فارس در بیانیهای مشترک خاطرنشان کردهاند روابط اقتصادی با ایران بعد از رفع تحریمها ذیل برجام به نفع منطقه است.
این مقام ارشد روس چندی قبل نیز اظهار داشت که رفع تحریمها در وهله نخست، خواسته طبیعی ایران است. اولیانوف گفته بود طبیعی است که خواسته نخست ایران در این مذاکرات، لغو تحریمهاست.
«سرگئی لاوروف» وزیر خارجه روسیه نیز جمعه در سخنانی گفت که مسکو در نشست روز 29 نوامبر (8 آذر) خواستار اجرای کامل توافق هستهای و رفع تحریمهای ایران خواهد شد.
ایران و ۱+۴ (آلمان، فرانسه، انگلیس، روسیه و چین) قرار است هشتم آذر ماه در وین دیدار و به گفتوگو بنشینند. «علی باقری» معاون سیاسی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران بارها تاکید کرده که هدف اصلی گفتوگوهای آتی در وین رفع تحریمهای غیرقانونی اعمال شده علیه ملت ایران است.
«حسین امیرعبداللهیان» وزیر امور خارجه نیز اخیرا در پیامی در اینستاگرام نوشت: «قصد نداریم در بنبستهای باقیمانده از گفتوگوهای پیشین، بمانیم. اگر طرفهای مقابل با رویکردی جدی و مثبت وارد وین شوند، دستیابی به یک توافق خوب آن هم در کوتاه مدت امکانپذیر است.»
دولت «جو بایدن» رئیس جمهور ایالات متحده مدعی است قصد دارد از طریق مذاکرات جاری در شهر وین، پایتخت اتریش زمینههای لازم برای بازگشت کشورش به توافق هستهای برجام را فراهم کند. یکی از زمینههای اختلاف در این مذاکرات اصرار آمریکا بر حفظ برخی از تحریمهایی «دونالد ترامپ» رئیس جمهور سابق آمریکاست که بعد از خروج از برجام علیه ایران اعمال کرده است. مضاف بر این، دولت بایدن اعلام کرده هیچگونه ضمانتی نمیتواند درباره عدم خروج دوباره دولتهای بعدی آمریکا از برجام بدهد.
جمهوری اسلامی ایران تاکید کرده با توجه به اینکه آمریکا طرفی بوده که توافق را نقض کرده این واشنگتن است که باید با رفع تحریمها به توافق بازگردد و لازم است اجرای تعهدات آمریکا مورد راستیآزمایی قرار گیرد. تهران البته تأکید کرده اصرار یا عجلهای برای بازگشت آمریکا به توافق ندارد.
علیرغم اذعان آژانس بینالمللی انرژی اتمی به پایبندی ایران به تمامی تعهداتش، دولت آمریکا در اردیبهشتماه سال ۱۳۹۷ به صورت یکجانبه از این توافق خارج شد.
جمهوری اسلامی ایران تا یک سال بعد از خروج آمریکا از برجام به تمامی تعهداتش ذیل این توافق عمل کرد تا به کشورهای اروپایی که وعده میدادند آثار خروج واشنگتن از توافق را جبران میکنند فرصت دهد برای تحقق این وعده تلاش کنند. بعد از گذشت یک سال از خروج آمریکا از برجام، تهران اعلام کرد با توجه به اینکه کشورهای اروپایی به وعدههایشان عمل نکردهاند در چند گام تعهداتش ذیل برجام را کاهش خواهد داد. کاهش تعهدات ایران ذیل مفاد توافق هستهای برجام صورت میگرفت.
جمهوری اسلامی ایران، بعد از برداشتن ۵ گام برای کاهش تعهدات، سرانجام ۱۵ دیماه ۱۳۹۸ اعلام کرد دیگر با هیچ محدودیتی در حوزه عملیاتی (شامل ظرفیت غنی سازی، درصد غنی سازی، میزان مواد غنی شده، و تحقیق و توسعه) مواجه نیست. کشورهای غربی به رهبری آمریکا و رژیم صهیونیستی در سالهای گذشته ایران را به پیگیری اهداف نظامی در برنامه هسته ای این کشور متهم کردهاند. ایران قویاً این ادعاها را رد کرده است.
ایران تاید میکند به عنوان یکی از امضاکنندگان پیمان منع گسترش سلاحهای اتمی (انپیتی) و عضوی از آژانس بین المللی انرژی اتمی، حق دستیابی به فناوری هستهای را برای مقاصد صلح آمیز دارد.