العالم _ آمریکا
«مایک پامپئو»، وزیر امور خارجه سابق آمریکا در مصاحبهای مدعی شده دولت «جو بایدن»، رئیسجمهور فعلی آمریکا برای ورود به برجام به ایران التماس میکند.
پامپئو در حساب کاربری خود در توییتر نوشت: «به نظر میرسد این دولت در حال التماس برای ورود به توافق دیگری است که از خطرات مصیبتبار دستیابی ایران به سلاح هستهای جلوگیری نمیکند.»
در روزهای گذشته، شمار زیادی از مقامهای دولت آمریکا از تصمیم دولت «دونالد ترامپ»، رئیسجمهور سابق این کشور برای خروج از برجام انتقاد کرده است.
در تازهترین مورد «آنتونی بلینکن»، وزیر امور خارجه آمریکا، بامداد جمعه خروج از برجام را یکی از بدترین تصمیمهای سیاست خارجی آمریکا دانست.
بلینکن که با رادیو «ان.پی.آر» گفتوگو میکرد در پاسخ به سوال مجری مبنی بر اینکه آمریکا چگونه قصد دارد حرکت ایران برای دستیابی ایران به «سلاح هستهای» را متوقف کند گفت: «ما آنها را متوقف کرده بودیم. توافق هستهای که چند سال پیش در دولت اوباما حاصل شد برنامه هستهای ایران را مهار میکرد.»
کشورهای غربی به رهبری آمریکا و رژیم صهیونیستی در سالهای گذشته ایران را به پیگیری اهداف نظامی در برنامه هسته ای این کشور متهم کردهاند. ایران قویاً این ادعاها را رد کرده است.
ایران تأکید میکند به عنوان یکی از امضاکنندگان پیمان منع گسترش سلاحهای اتمی (انپیتی) و عضوی از آژانس بین المللی انرژی اتمی، حق دستیابی به فناوری هستهای را برای مقاصد صلح آمیز دارد.
علاوه بر این، بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی تاکنون بارها از تاسیسات هستهای ایران بازدید کردهاند اما هرگز مدرکی که نشان دهد برنامه صلح آمیز انرژی هستهای این کشور به سمت مقاصد نظامی انحراف داشته باشد، پیدا نکردهاند.
ایران علاوه بر این در سال ۲۰۱۵ به توافقی با کشورهای موسوم به گروه ۱+۵ برای حل و فصل تنشها بر سر برنامه هستهای خود دست پیدا کرد. علیرغم اذعان آژانس بینالمللی انرژی اتمی به پایبندی ایران به تمامی تعهداتش، دولت آمریکا در اردیبهشتماه سال ۱۳۹۷ به صورت یکجانبه از این توافق خارج شد.
وزیر خارجه آمریکا در ادامه مصاحبه با انپیآر گفت: « یکی از بدترین اقدامات در سیاست خارجی اخیر آمریکا خروج از آن توافق بود که در نتیجه آن ما الان در موقعیت چالشانگیزی قرار داریم که به جای حاصل شدن توافقی جدید و اصطلاحاً بهتر، ایران برنامه هستهای خودش را به صورتی خطرناک پیش برده است.»
بعد از گذشت یک سال از خروج آمریکا از برجام، تهران اعلام کرد با توجه به اینکه کشورهای اروپایی به وعدههایشان عمل نکردهاند در چند گام تعهداتش ذیل برجام را کاهش خواهد داد. کاهش تعهدات ایران ذیل مفاد توافق هستهای برجام صورت میگرفت.
جمهوری اسلامی ایران، بعد از برداشتن ۵ گام برای کاهش تعهدات، سرانجام ۱۵ دیماه ۱۳۹۸ اعلام کرد دیگر با هیچ محدودیتی در حوزه عملیاتی (شامل ظرفیت غنی سازی، درصد غنی سازی، میزان مواد غنی شده، و تحقیق و توسعه) مواجه نیست.
اقدامات ایران ذیل بندهایی از برجام انجام شدهاند که به هر یک از طرفها اجازه میدهد در صورت عدم پایبندی طرف مقابل به مفاد توافق، تعهدات خودشان را کاهش دهند.
جو بایدن قبل از رسیدن به ریاستجمهوری آمریکا مدعی شده بود کشورش را به برجام بازخواهد گرداند، اما تا کنون از انجام اقدامات لازم برای عمل به تعهدات واشنگتن خودداری کرده است.
اصرار دولت بایدن بر حفظ تحریمهای ترامپ یکی از موانع موجود در دورهای گذشته مذاکرات رفع تحریمها در وین بوده است.
دیگر محور اختلاف درخواست ایران برای اخذ ضمانت از طرف غربی برای ماندن در برجام است، آن هم در شرایطی که نمایندگان جمهوریخواه کنگره آمریکا بار دیگر تهدید کردهاند چنانچه به قدرت برسند برجام را پاره خواهند کرد.
ایران خواستار آن شده که آمریکا با ارائه تضمین حقوقی اطمینان خاطر بدهد اتفاق دوران ریاستجمهوری دونالد ترامپ تکرار نخواهد شد.
به عنوان مثال، حسین امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجه ایران در مصاحبه با مسئول سیاست خارجی اروپا گفته که آمریکا باید ضمانتهایی جدی و کافی در خصوص قابل اعتماد بودنش بدهد.
فارس