العالم - اروپا
تروئیکای اروپا (انگلیس، فرانسه و آلمان) در بیانیهای مشترک به اقدام آمریکا در بازگرداندن برخی معافیتهای تحریمی مرتبط با برنامه صلحآمیز هستهای ایران واکنش نشان دادند و اعلام کردند که این اقدام باید بحثهای فنی لازم برای حمایت از مذاکرات وین برای لغو تحریمهای ایران را تسهیل کند.
خبرگزاری فرانسه در این خصوص گزارش کرد، طرفهای اروپایی در مذاکرات برجامی از ایران میخواهند که از «فرصت» معافیت آمریکا از برخی تحریمها علیه برنامه هستهای غیرنظامی ایران در تلاش برای ترغیب تهران به توافق هستهای ۲۰۱۵ استفاده کند.
طبق این گزارش، در بیانیه مشترک سه کشور اروپایی بریتانیا، فرانسه و آلمان در ارتباط با معافیتهای تحریمی برنامه صلحآمیز هستهای ایران آمده است: «این (معافیتها) باید بحثهای فنی لازم برای حمایت از مذاکرات برای بازگشت به برجام در وین را تسهیل کند. ما از ایران میخواهیم که هرچه سریعتر از این فرصت استفاده کند زیرا زمانبندی معافیت بر دیدگاه مشترک ما با آمریکا تأکید میکند مبنی بر اینکه زمان باقیمانده اندکی برای به نتیجه رسیدن موفقیتآمیز مذاکرات برجام باقیمانده است».
یک مقام وزارت خارجه آمریکا روز جمعه (۱۵ بهمن ماه) اعلام کرد که در حالیکه مذاکرات وین برای احیای برجام به مراحل پایانی خود نزدیک میشود، دولت بایدن، مجوز معافیت از تحریم را در ارتباط با فعالیتهای هستهای ایران تمدید کرده است. وزارت خارجه آمریکا گفته این مجوز برای ادامه گفتوگوهای مهمی در چارچوب مذاکرات وین لازم بوده است.
تروئیکای اروپا: معافیتها باید بحثهای فنی برای حمایت از مذاکرات وین را تسهیل کند. ایران باید سریعاً از این فرصت استفاده کند زیرا زمانبندی معافیت بر دیدگاه مشترک ما با آمریکا تأکید میکند مبنی بر اینکه زمان باقیمانده برای احیای برجام اندک است.
«میخائیل اولیانوف» نماینده روسیه در سازمانهای بینالمللی مستقر در وین نیز در واکنش به این اقدام امریکا گفت که تصمیم آمریکا درباره معافیت تحریمی برنامه هستهای ایران، «اقدامی در مسیر درست بوده است و به احیای سریع برجام و بازگشت دو جانبه آمریکا و ایران به تعهدات توافق ۲۰۱۵ کمک میکند و نشانهای از ورود مذاکرات وین به مرحله نهایی است».
«حسین امیرعبداللهیان» وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران در واکنش به تمدید برخی از معافیت های تحریمی توسط آمریکا نیز اظهار داشت: «ما به طرف های آمریکایی از طریق واسطههایی که این روزها پیامهایی را منتقل میکنند به صراحت گفتیم باید در عمل حسن نیت خودشان را نشان دهند».
وزیر خارجه ایران خاطرنشان کرد: «حسن نیت در عمل از نظر ما این است که بر روی زمین اتفاق ملموسی رخ دهد. لغو بخشی از تحریمها به معنای عینی و واقعی خودش ترجمان حسن نیتی است که آمریکاییها از آن صحبت می کنند. آنچه بر روی کاغذ رخ می دهد خوب است، ولی کافی نیست».
در شرایطی که وقفه یک هفتهای در مذاکرات وین برای رفع تحریمها علیه ایران به وجود آمده، آمریکا و شرکای اروپاییاش تلاش میکنند در مناسبات مختلف از گزینه زمانبندی برای اعمال فشار به ایران برای احیای برجام استفاده کنند و مقامهای آمریکایی نیز در روزهای گذشته در مناسبات مختلف به طور مکرر گفتهاند که زمان برای احیای برجام اندک است.
با اینحال مقامهای جمهوری اسلامی ایران تأکید کردهاند که برای احیای برجام عجلهای ندارند و اهداف جمهوری اسلامی از جمله لغو تمامی تحریمهای یکجانبه علیه جمهوری اسلامی باید محقق شود و آمریکا به پایبندی کامل تعهداتش ذیل برجام بازگردد.
دولت پیشین آمریکا به ریاست ترامپ بعد از خروج از برجام در راستای سیاستی موسوم به «فشار حداکثری»، علاوه بر بازگرداندن تحریمهای متوقفشده ذیل این توافق و اعمال تحریمهای جدید به سیاستهایی تحریکآمیز مانند ترور سردار «قاسم سلیمانی»، فرمانده سابق نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی روی آورد.
تئوری ترامپ این بود که این سیاستها میتواند جمهوری اسلامی ایران را به مذاکره بر سر توافقی جدید به جای «برجام» وادار کند. او روز ۲۰ ژانویه سال گذشته میلادی در حالی از قدرت کنار رفت که در تحقق این هدف شکست خورده بود و به دلیل نداشتن راهبرد در قبال ایران، تشدید بیمورد تنشها با این کشور و جدا کردن مسیر آمریکا از متحدانش از سوی منتقدانش آماج انتقادات تند قرار گرفت.
فارس