العالم - ترکیه
رسانه های ترکیه به شکلی گسترده به اخبار و تحولات جنگ اوکراین می پردازند اما دیروز اتفاق مهمی روی داد که حتی جنگ اوکراین هم نتوانست بر آن سایه بیندازد.
دیروز گسترده ترین ائتلاف سیاسی مخالفین اردوغان، نشست سران و امضای پیمان سیاسی را همچون یک ضربه کاری به ائتلاف اردوغان – باغچلی به نمایش گذاشت. در جریان این نشست، رهبران 6 حزب مخالف اردوغان، پیمانی امضا کردند که بر اساس آن، به محض رسیدن به قدرت و کنار زدن حزب حاکم در سال 2023 میلادی، نظام ریاستی را منحل خواهند کرد.
6 رهبر مزبور عبارتند از:
کمال کلیچدار اوغلو رهبر حزب جمهوری خلق
مرال آکشنر رهبر حزب خوب
تمل کارا ملا اوغلو رهبر حزب سعادت
علی باباجان رهبر حزب جهش و دموکراسی
احمد داود اوغلو رهبر حزب آینده
گلتکین اویسال رهبر حزب دموکرات
مخالفین اردوغان اعلام کردند: «ما تصمیم قاطعانه گرفته ایم که آکپارتی را کنار بزنیم و دموکراسی را به ترکیه بازگردانیم. این یک نقطه عطف تاریخی برای کشور ماست. ما به این نتیجه رسیدیم که نظام ریاستی، یک رژیم تک نفره بدون نظارت و بازرسی است که ترکیه را به پرتگاه برده است. بنابراین راه چاره را در این می دانیم که یک ساختار سیاسی به نام پارلمانی تقویت شده، بر سر کار بیاوریم.»
مخالفین اردوغان اعلام کرده اند که به محض پیروزی در انتخابات 2023 یک رفراندوم برگزار کرده و نظام ریاستی را منحل می کنند. آنان معتقدند که در دوران اقتدار اردوغان در نظام ریاستی، قوه قضائیه به حیاط خلوت دولت تبدیل شده، مجلس کارآیی خود را از دست داده و عملاً چیزی به نام اصل تفکیک قوا وجود ندارد.
اغلب روزنامه های ترکیه نشست نهایی رهبران و امضای سند همکاری آنان را با عبارتی همچون امضای تاریخی، امضای سرنوشت ساز و امضاهایی برای فردای ترکیه توصیف کرده اند.
واکنش جبهه اردوغان
ائتلاف ملت، نامی است که برای توصیف جبهه گسترده مخالفین اردوغان به کار می رود. اما رسانه های تحت امر حزب عدالت و توسعه، با تمسخر و توهین، از عبارت ائتلاف ذلت استفاده می کنند.
رسانه های وابسته به آکپارتی ادعا می کنند که این ائتلاف، ربطی به ترکیه ندارد و مزدور قدرت های خارجی است. آنان هیچ سند و مدرکی دال بر وابستگی رهبران مخالف اردوغان، رو نکرده اند، اما به عنوان یک اصل پذیرفته شده و بدون چون و چرا، معتقدند که اردوغان منجی ترکیه است و هر کسی که علیه او به میدان بیاید، خائن و دشمن است.
از دیروز دوشنبه که بیانیه نهایی مخالفین منتشر شده، هزاران کاربر در شبکه های اجتماعی از جمله توییتر و اینستاگرام، شروع به سم پاشی کرده و مخالفین را به خیانت و دشمنی متهم می کنند.
کمال کلیچدار اوغلو رهبر حزب جمهوری خلق اعلام کرده که بر اساس اسناد و مدارک روشن، اطلاع واثق دارد که این افراد، همگی عضو یک نهاد سایبری تحت امر حزب عدالت و توسعه هستند و به شکلی سازماندهی شده و منظم، در ازای دریافت پول، علیه مخالفین اتهام پراکنی می کنند و با انتشار پست های دروغین، در صدد ارعاب و تحریف افکار عمومی هستند.
آیا کار یکسره می شود؟
احزاب مخالف اردوغان معتقدند که بدون نیاز به رای کردهای مخالف دولت، به تنهایی قادرند که اردوغان و باغچلی را از صحنه قدرت بیرون برانند. آخرین نظرسنجی ها حاکی از آن است که مخالفین، در چند ماه گذشته، به شکلی جدی و نمایان، آرای خود را افزایش داده و امکان پیروزی آنان وجود دارد.
با این حال، مشخص نیست که اردوغان به عنوان رئیس جمهور دولت مستقر، از چه ابزارها و امتیازاتی برای تضعیف احزاب مخالف خود استفاده خواهد کرد. تجربه نشان داده که او و باغچلی، هر دو سیاستمداران باتجربه و چسبنده ای هستند که برای حفظ بقای حزب خود، به انحای مختلف، تضعیف مخالفین را در دستور کار قرار می دهند.
نظرسنجی های فعلی حاکی از آن است که احزاب اردوغان و باغچلی، مجموعاً نزدیک به 40 درصد رای دارند اما رای 6 حزب مخالف به 46 درصد می رسد.
کردها و هزینه ای به نام اقدامات تروریستی پ.ک.ک
یکی از مهم ترین ابعاد کار و فعالیت احزاب مخالف اردوغان، این است که پس از چند ماه بحث و بررسی، سرانجام به این نتیجه رسیدند که نهادهای اقماری پ.ک.ک را از خود دور کرده و از ائتلاف با آنان پرهیز کنند.
حزب دموکراتیک خلق ها یا ه.د.پ به عنوان مهمترین نهاد اقماری پ.ک.ک با بیش از 3 میلیون رای و در اختیار داشتن 60 کرسی از مجموع 600 کرسی پارلمان ترکیه، حزب مهم و قدرتمندی است که اگر در ائتلاف مخالفین اردوغان جای می گرفت؛ این ائتلاف به راحتی قدرت را در دست می گرفت.
اما با این حال، رهبران مخالف، از ترس این که متهم به حمایت از تروریسم و تجزیه طلبی شوند، مودبانه به حزب دموکراتیک خلق ها پیام دادند که پشت این میز، برای شما صندلی معینی وجود ندارد و نمی خواهیم با شما کار کنیم.
آنها چه کردند؟ به دنبال طرح شعار خط سوم افتادند و اعلام کردند: نه با اردوغان و باغچلی هستیم و نه با ائتلاف مخالفین. ما بزرگترین بلوک سوسیالیست ها را تشکیل می دهیم! طرح این شعار اغراق آمیز در حالی است که 3 حزب سوسیالیست دیگر نیز که با نهادهای اقماری پ.ک.ک همراه شده اند، مجموعاً حتی یکصد هزار رای ندارند و به این ترتیب باید گفت، در انتخابات پیش رو، رای کردهای هوادار پ.ک.ک عملاً هیچ اثری نخواهد داشت. اما رای کردهای محافظه کار، بین دو قطب اردوغان و مخالفین، تقسیم خواهد شد.
در پایان باید گفت، انتخابات 2023 میلادی برای احزاب سیاسی ترکیه یک رقابت حیاتی و سرنوشت ساز خواهد بود. این انتخابات، تکلیف دو دهه از قطب بندی و صف بندی بین گروه های سیاسی ترکیه را روشن می کند و در صورتی که مخالفین اردوغان به قدرت برسند، علاوه بر تغییر رویه حکمرانی و اداره کشور، در حوزه هایی همچون اقتصاد، سیاست خارجی و نقش منطقه ای و فرامنطقه ای ترکیه، شاهد تغییرات مهمی خواهیم بود.
تسنیم