العالم - آمریکا
رسانه آمریکایی آکسیوس در گزارشی به نقل از یک دیپلمات اروپایی که خواست نام وی فاش نشود مدعی شد که اخباری از محتوای مذاکرات دیپلماتهای ارشد ایران و سه کشور اروپایی انگلیس، فرانسه و آلمان در ژنو به دست آورده است.
آکسیوس در این گزارش به نقل از این دیپلمات اروپایی ادعا کرد که ایرانیها در گفت وگو با دیپلماتهای سه کشور اروپایی انگلیس، فرانسه و آلمان گفتهاند که میخواهند مذاکرات بر سر یک توافق هستهای جدید را از سر بگیرند که با توافق ۲۰۱۵ که دونالد ترامپ در سال ۲۰۱۸ از آن خارج شد، متفاوت است.
آکسیوس در ادامه این گزارش خود همچنین مدعی شد که ایرانیها از اروپاییها خواستهاند تا این پیام را به واشنگتن برسانند و تاکید کردهاند که منتظر طرح یا پیشنهاد آمریکا هستند.
در گزارش آکسیوس به نقل از این دیپلمات اروپایی ادعا شده است که پاسخ دیپلماتهای اروپایی به دیپلماتهای ایرانی این بود که این موضوع به تهران بستگی دارد که پیشنهادی را روی میز بگذارد که شامل امتیازات بیشتری در مورد موضوع هستهای باشد.
دیپلماتهای ارشد ایران و سه کشور اروپایی (انگلیس، فرانسه و آلمان) پیشتر (۲۵ دی ماه) در سومین دور گفت وگوهای ژنو توافق کردند که بهرغم اختلافات موجود، مسیر دیپلماسی را برای کاهش تنشها و رفع موانع دستیابی به توافق ادامه دهند.
کاظم غریبآبادی معاون حقوقی وزارت امور خارجه و رئیس هیأت مذاکرهکننده ایرانی در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد که این دور از گفت وگوهای ژنو «جدی، صریح و سازنده» بود و طرفها ضمن ورود به برخی جزئیات، ایدههایی را در دو حوزه رفع تحریمها و مسائل هستهای که برای دستیابی به توافق ضروری هستند، مورد بررسی قرار دادند.
وی تأکید کرد: «این اتفاق نظر وجود داشت که مذاکرات باید ازسرگیری شود و برای رسیدن به توافق، فضای مناسبی از سوی همه طرفها ایجاد و حفظ شود.»
از سوی دیگر، کریستین ترنر مدیرکل امور سیاسی و ژئوپلیتیک وزارت خارجه انگلیس نیز با تائید فضای مثبت این گفت وگوها، در شبکه اجتماعی ایکس (توئیتر سابق) نوشت: «در شرایطی دشوار، نگرانیها را مطرح کردیم و بر تعهد خود به یافتن راهحل دیپلماتیک تأکید کردیم. توافق شد که گفت وگوها ادامه یابد.»
هرچند زمان دقیق دور بعدی گفت وگوها اعلام نشده است، اما اظهارات مطرحشده نشان میدهد که طرفین از مواضع تقابلی فاصله گرفته و بهسوی برداشتن گامهای عملی در مسیر دیپلماسی و رفع موانع موجود برای مذاکره و توافق حرکت میکنند.
ایران پیش از این در قالب هشت دور مذاکرات در وین برای احیای برجام شرکت کرد و حداکثر انعطافپذیری و تعهد خود را در حفظ این توافق نشان داد اما دولتهای اروپایی و آمریکا به جای بهرهبرداری از فرصت موجود، با یک محاسبه غلط روی اغتشاشات داخلی ایران سرمایهگذاری کردند و روند دیپلماسی را به بنبست کشاندند. در واقع آنها نشان دادند که از اراده حقیقی لازم برای بازگشت طرفها به برجام و انجام تعهداتی که دارند برخوردار نیستند.
در همین چارچوب، جمهوری اسلامی ایران بارها تأکید کرده است که آماده دستیابی به یک توافق پایدار و تضمینشده است که تمامی تحریمهای غیرقانونی را لغو کند و از باقیماندن هرگونه اهرم فشار علیه ایران جلوگیری شود.
بحران غیرضروری درباره برنامه صلحآمیز هستهای ایران
برنامه صلحآمیز هستهای ایران با صحنهگردانی رژیم صهیونیستی و ابزارسازی بی دلیل آمریکا و تروئیکا از قطعنامههای شورای امنیت سازمان ملل متحد به یک بحران غیرضروری تبدیل شده است. ایران در سلسله گفت وگوهایی که به توافق برجام در سال ۹۴ منجر شد، مذاکرات وین برای احیای این توافق و اکنون در نشست ژنو، همواره نشان داده است که مسیر مذاکره را ترجیح میدهد.
در همین پیوند، جمهوری اسلامی ایران آبان ماه گذشته میزبان رافائل گروسی مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی بود تا بار دیگر حسن نیت خود را برای حلوفصل مسائل ادعایی پادمانی به نمایش بگذارد. در جریان گفتوگوهای صورت گرفته، توافقاتی برای حلوفصل مسائل باقیمانده صورت گرفت که گزارش آن به اعضای شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی نیز منعکس شد.
با این حال تروئیکا بیاعتنا به دستاوردهای این سفر و توافقات صورت گرفته، قطعنامهای را علیه برنامه صلحآمیز هسته ای ایران در آخرین نشست فصلی شورای حکام به تصویب رساندند که با واکنش قاطع مقامهای کشورمان مواجه شد.
ناظران رویکرد کشورهای غربی را مخرب و مانع روند دیپلماسی با ایران میدانند. میخائیل اولیانوف اولیانوف سفیر و نماینده دائم روسیه نزد سازمانهای بینالمللی مستقر در وین در این باره تصریح کرد که سفر رافائل گروسی، امکان برقراری ارتباط با دولت جدید ایران را فراهم کرد و به توافقات مهمی منجر شد؛ اما، کشورهای غربی، به جای حمایت از این تفاهمات و ایجاد فضایی مناسب برای اجرای آنها، رویکردی مخرب اتخاذ کردند.
از این رو، توپ اکنون در زمین اروپاست تا با پرهیز از اشتباهات گذشته و فاصله گرفتن از اقدامات نسنجیده، مسیر دیپلماسی را بهجای فشار و تقابل در پیش بگیرد. جلسات ژنو و ادامه گفتوگوها فرصتی برای اروپاست تا اراده خود را برای بازگشت به مسیر تعامل نشان دهد.
اسماعیل بقایی سخنگوی وزارت امور خارجه بیان داشت که موضع جمهوری اسلامی ایران در خصوص گفت وگو و مذاکره ثابت است. وی با بیان اینکه مذاکره یک جاده دوطرفه است تصریح کرد: ایران هیچگاه میز مذاکره را ترک نکرده، اما برای مذاکره نیز التماس نخواهد کرد.