العالم ـ اروپا
روزنامه نیویورک تایمز، هفته گذشته گروهی از کارشناسانی که چند ماه پس از آغاز جنگ اوکراین در ژنو گردهم آمده و در مورد چگونگی اجرای آتش بس با یکدیگر گفت و گو کرده بودند، این بار با انتشار مقاله ای به جزئیات فنی چگونگی نظارت و اجرای آتش بس در طول بیش از ۷۰۰ مایل (یک هزار و ۱۲۶ کیلومتر) خط مقدم پرداخته اند.
این مقاله که به نوشته نیویورک تایمز، یکی از دقیقترین الگوهای آتشبس اوکراین است، نشان میدهد برنامهریزی برای یک موضوع جنجالی و تئوریک حالا به ضرورتی فوری تبدیل شده است.
در طرح توافق احتمالی پایان جنگ اوکراین، فرانسه و انگلیس از قصد خود برای اعزام نیرو به این کشور خبر داده اند، هرچند شفافیت اندکی در مورد مسئولیت این نیروها وجود دارد. چراکه روسیه هیچ موافقتی با این امر نکرده و دونالد ترامپ رئیسجمهوری آمریکا هم هنوز چراغ سبزی به ارائه پشتیبانی از نیروی مورد نظر اروپا نشان نداده است.
ترامپ که خواهان یک حل و فصل سریع مناقشه اوکراین است، هفته گذشته با هدف وادار کردن کییف برای آمدن به پای میز مذاکره، کمکهای نظامی و به اشتراک گذاری اطلاعات با آن را متوقف و در عین حال تاکید کرد که برخلاف اوکراین، ولادیمیر پوتین رئیسجمهوری روسیه خواهان توافق است.
در مقاله یاد شده که از سوی اندیشکده دولتی «مرکز سیاست امنیتی ژنو» مستقر در سوئیس ارائه شده، به چگونگی جزئیات آتش بس احتمالی در اوکراین پرداخته شده است؛ بدین ترتیب که یک منطقه حائل به عرض دستکم ۶ مایل (۹ کیلومتر و ۶۰۰ متر) برای جدا کردن ارتش دو طرف پیشنهاد و سپس طرحی برای گشت زنی پنج هزار غیرنظامی و افسر پلیس ارائه شده است. ضمن آنکه ممکن است نزدیک به ۱۰ هزار نیروی خارجی نیز برای تامین امنیت مورد نیاز باشد. این ماموریت با دستور سازمان ملل متحد یا یک نهاد بین المللی دیگر اجرایی می شود.
این مقاله همچنین پیشنهاد کرده است که ناظران بین المللی با یک کمیسیون مشترک متشکل از مقامات نظامی روسیه و اوکراین همکاری کنند؛ کمیسیونی که از طریق آن هر دو طرف می توانند یکدیگر را مسئول دانسته و درباره موضوعهایی مانند آزادی اسرا و پاکسازی مین و جادههای لازم برای دسترسی غیرنظامیان از طریق منطقه حائل مذاکره کنند.
ساموئل چاراپ تحلیلگر امور روسیه در اندیشکده پرنفو «رند» چنین طرحی را مساله بسیار دشوار و بی سابقه دانست و مشکل اصلی این طرح را طول مرز میان اوکراین و روسیه و همچنین برد تسلیحات موجود در دو کشور ارزیابی کرد.
چاراپ همچنین نظارت دقیق بر آتشبس را مسالهای مهم برای تداوم این وضعیت در آینده خواند.
این تحلیلگر امور روسیه که از مدتها پیش از سران غربی خواسته تا مساله اوکراین را از طریق مذاکره برطرف کنند، تشریح کرد: «فکر نمی کنم طرحی وجود داشته باشد که بتوان به راحتی از آن استفاده کرد. دلیل اصلی این امر آن است که اساسا از زمان آغاز جنگ در اوکراین مذاکره با روسیه تا حدودی تابود بوده است».
این روزنامه در پایان آورده است: باوجود ارائه طرحهای گوناگون از سوی غرب برای حلوفصل این مناقشه و تاکید ترامپ در مورد سهولت توافق با پوتین، تردیدها در مورد تمایل رهبر کرملین چه رسد به پایبندی به شرایط آتش بس، همچنان بالاست.
جنیس کلوگه کارشناس مسائل روسیه در مؤسسه آلمانی «امور بینالملل و امنیت» مستقر در برلین در همین زمینه استدلال کرد: «این خطرناک است که ذهن خود را با توهم آتشبس قریبالوقوع درگیر کنیم. فکر نمیکنم که روسیه با چیزی موافقت کند که در آن اوکراین مستقل باقی بماند».