العالم - ایران
«سید عباس عراقچی» وزیر خارجه ایران اعلام کرد ایران تنها در صورت جبران خسارتهای جنگ، تضمین عدم تکرار حمله و پذیرش حق غنیسازی وارد مذاکره با آمریکا خواهد شد. او تأکید کرد که راهحل نظامی برای برنامه هستهای ایران وجود ندارد و تنها راهحل مذاکره است و ایران به صلح پایبند است اما در برابر فشار، تهدید و فریب کوتاه نخواهد آمد.
عراقچی در جریان گفتگو با روزنامه «فایننشال تایمز» تاکید کرد آمریکا باید پیش از آغاز مذاکرات هستهای، با جبران خسارتها موافقت کند.
وزیر خارجه جمهوری اسلامی ایران گفت آمریکا باید بابت خسارات وارد شده در جنگ ماه گذشته، به ایران غرامت بدهد؛ زیرا تهران موضع خود را سختتر کرده و شروط تازهای برای ازسرگیری مذاکرات با دولت ترامپ تعیین کرده است.
عباس عراقچی به فایننشال تایمز گفت ایران پس از درگیری ۱۲ روزه با رژیم صهیونیستی، دیگر حاضر به ادامه روند عادی مذاکرات نیست چرا که آمریکا در حال مذاکره با ایران بود که به دیپلماسی پشت کرد و وارد جنگ شد.
او در مصاحبهای در تهران گفت: «آنان باید توضیح دهند که چرا در میانه مذاکرات به ما حمله کردند و باید تضمین دهند که در آینده این کار را تکرار نخواهند کرد. همچنین باید بابت خساراتی که وارد کردهاند، غرامت بدهند.»
عراقچی، مذاکرهکننده ارشد هستهای ایران، گفت که در طول جنگ و پس از آن با «استیو ویتکاف» نماینده آمریکا، پیامهایی رد و بدل کردهاند و به او گفته که باید یک راهحل برد-برد برای پایان دادن به بنبست چندین ساله بر سر برنامه هستهای ایران یافت.
او گفت: «راه مذاکره باریک است اما غیرممکن نیست. باید مقامات بالادستی را قانع کنم که اگر مذاکره کنیم، طرف مقابل با اراده واقعی برای یک توافق برد-برد وارد میشود.»
عراقچی گفت که ویتکاف تلاش کرده او را قانع کند که ازسرگیری مذاکرات ممکن است و چنین پیشنهادی هم داده، اما این دیپلمات باسابقه ایرانی افزود: «ما به اقدامات واقعی اعتمادساز از سوی آنها نیاز داریم.»
او گفت که این اقدامات باید شامل غرامت مالی و تضمینهایی باشد مبنی بر اینکه ایران در حین مذاکرات بار دیگر هدف حمله قرار نخواهد گرفت، هرچند جزئیاتی ارائه نکرد.
عراقچی گفت: «پیام من به ویتکاف خیلی پیچیده نیست. گفتم تجاوز اخیر نشان داد که برای برنامه هستهای ایران راهحل نظامی وجود ندارد، اما میتوان به راهحلی از طریق مذاکره رسید.»
این جنگ تحمیلی اخیر از ۱۳ ژوئن آغاز شد، زمانی که رژیم متجاوز صهیونیستی ۴۸ ساعت پیش از دور ششم مذاکرات غیرمستقیم میان عراقچی و ویتکاف، حملات هوایی گستردهای علیه ایران انجام داد و تمامیت ارضی کشورمان را نقض کرد.
به گفته مقامات ایرانی، رژیم صهیونیستی علاوه بر هدف قرار دادن سایتهای هستهای، تعدادی از فرماندهان ارشد نظامی و دستکم ۱۳ دانشمند هستهای را ترور نمود و بیش از ۱۰۰۰ غیرنظامی بیگناه را به قتل رساند. ایران در پاسخ، با عملیات موشکی قدرتمند و پهپادهای متعدد، رژیم صهیونیستی را هدف قرار داد که به گفته مقامات این رژیم، ۲۹ کشته و خسارات مالی هنگفتی بر جای گذاشت.
دو روز پیش از برقراری آتشبس، واشنگتن سایتهای اصلی غنیسازی اورانیوم ایران یعنی فردو و نطنز و اصفهان را بمباران کرد و همچنین به تاسیساتی جداگانه در اصفهان موشک شلیک نمود که به تخریب شدید تجهیزاتی منجر شد.
عراقچی گفت تأسیسات سوم و جدید غنیسازی در نزدیکی اصفهان نیز هدف حمله قرار گرفت؛ سایتی که تهران چند روز پیش از جنگ اعلام کرده بود در پاسخ به گزارش انتقادی مغرضانه آژانس بینالمللی انرژی اتمی، فعال خواهد شد.
وزیر خارجه ایران گفت: «تا جایی که من اطلاع دارم، آمادگیها برای غنیسازی انجام شده بود، اما این سایت هنگام حمله فعال نبوده است.»
او گفت جنگ اخیر باعث افزایش مخالفتها با مذاکرات در میان بدنه حاکمیت شده و برخی نیز خواستار مسلحسازی برنامه هستهای شدهاند؛ که نشاندهنده چالشهای پیشروی ازسرگیری دیپلماسی است.
وزیر خارجه کشورمان تأکید کرد که نظام جمهوری اسلامی به برنامهای صلحآمیز و غیرنظامی پایبند است، دکترین خود را تغییر نمیدهد و همچنان به فتوای بیست ساله رهبر انقلاب که تولید سلاح هستهای را حرام اعلام کرده، پایبند خواهد بود.
اما عراقچی گفت این جنگ فقط بیاعتمادی به «دونالد ترامپ» رئیسجمهور آمریکا را بیشتر کرده است؛ کسی که در دوره اول ریاستجمهوری خود از توافق سال ۲۰۱۵ میان ایران، دولت اوباما و قدرتهای جهانی خارج شد.
عراقچی گفت: «احساسات ضد مذاکره بسیار بالاست. مردم به من میگویند وقتت را تلف نکن، فریب آنها را نخور... اگر به مذاکره بیایند، فقط برای پوشاندن نیات دیگرشان است.»
در حالی که پیش از جنگ، هر دو طرف یعنی ایران و آمریکا اعلام کرده بودند که مذاکرات در حال پیشرفت است، اما بر سر خواسته ترامپ برای توقف کامل غنیسازی داخلی اورانیوم دچار اختلاف بودند؛ درخواستی که تهران آن را رد کرد. مقامات ایرانی از آن زمان موضع خود را تقویت کردهاند و میگویند تهران به عنوان عضو معاهده منع گسترش سلاحهای هستهای (انپیتی) حق غنیسازی دارد.
اگرچه ایران پس از جنگ تحمیلی اخیر همکاری با آژانس بینالمللی انرژی اتمی را موقتا تعلیق کرد، اما عراقچی گفت انتظار دارد ماه آینده مذاکراتی درباره «الگوی جدید همکاری» با این نهاد انجام دهد.
مقامهای غربی میگویند که هرچند برنامه هستهای ایران بهشدت آسیب دیده، اما نابود نشده است و ایران بخشی از ذخایر خود را حفظ کرده است. عراقچی گفت نمیداند این ذخایر کجاست، اما افزود که تهران همچنان توانایی غنیسازی اورانیوم را دارد.
سید عباس عراقچی گفت: «ساختمانها را میتوان بازسازی کرد. ماشینآلات را میتوان جایگزین کرد، چون فناوری آن موجود است. ما دانشمندان و تکنسینهای فراوانی داریم که قبلاً در تأسیسات ما کار میکردند. اما اینکه چه زمانی و چگونه غنیسازی را از سر بگیریم، به شرایط بستگی دارد.»
عراقچی تأکید کرد تا زمانی که ترامپ خواهان غنیسازی صفر از سوی ایران باشد، توافقی در کار نخواهد بود، اما گفت واشنگتن باید نگرانیهایش را از طریق مذاکره مطرح کند. سید عباس عراقچی گفت: «ما میتوانیم مذاکره کنیم، آنها استدلالشان را ارائه دهند و ما هم استدلال خود را. اما با غنیسازی صفر، هیچ چیز برای ما باقی نمیماند.»
به گزارش فایننشال تایمز، یک مقام آمریکایی هم گفت واشنگتن «آماده مذاکره مستقیم با ایرانیهاست.»
با این حال، دولت ترامپ روز چهارشنبه با اعمال تحریمهای جدید علیه یک شبکه حملونقل نفتی، بر قصد خود برای ادامه کمپین شکستخورده «فشار حداکثری» علیه ایران تأکید کرد.
عراقچی از بریتانیا، فرانسه و آلمان - امضاکنندگان اروپایی توافق ۲۰۱۵ - انتقاد کرد؛ کشورهایی که هشدار دادهاند اگر تهران مذاکرات با واشنگتن و همکاری با آژانس را از سر نگیرد، مکانیسم بازگشت خودکار تحریمهای سازمان ملل را در پایان اوت فعال خواهند کرد.
عراقچی گفت اگر این کشورها چنین اقدامی کنند، تهران مذاکرات با قدرتهای اروپایی را پایان خواهد داد و آنها را به عدم پایبندی به تعهداتشان در توافق ۲۰۱۵ متهم کرد.
او گفت: «در حال حاضر دلیلی برای مذاکره با اروپاییها وجود ندارد، چون نه میتوانند تحریمها را بردارند و نه کاری از دستشان برمیآید. اگر مکانیسم بازگشت تحریمها را فعال کنند، یعنی برای آنها دیگر راهی باقی نمانده است.»