العالم - آمریکا
«تامی پیگوت» معاون سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا امروز (چهارشنبه) به وقت محلی اعلام کرد: مارکو روبیو، وزیر امور خارجه، با ژان نوئل بارو، وزیر امور خارجه فرانسه، یوهان وادفول، وزیر امور خارجه آلمان و دیوید لمی، وزیر امور خارجه بریتانیا، در مورد ایران گفتگو کرد.
به گفته وی، «همه بر تعهد خود برای اطمینان از اینکه ایران هرگز سلاح هستهای تولید نمی کند یا به دست نمیآورد، تاکید کردند.»
وزرای خارجه سه کشور اروپایی مرداد ماه امسال با ارسال نامهای به دبیرکل سازمان ملل متحد اعلام کردند در صورتی که ایران تا پایان ماه اوت ۲۰۲۵ (۹ شهریور ۱۴۰۴) مذاکرات هستهای با جامعه جهانی را از سر نگیرد، آمادهاند سازوکار «بازگشت خودکار تحریمها» را فعال کنند. در این نامه بدون تعیین طرف مقصر وضعیت کنونی برجام، ادعا شده است که اگر ایران پیش از پایان اوت به راهحل دیپلماتیک تن ندهد، تروئیکای اروپا مکانسیم پس گشت (اسنپبک) را فعال خواهد کرد.
بر اساس توافق هسته ای ایران موسوم به برجام و قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل ، موعد پایان برخی بندهای کلیدی توافق (روز انتقالی) در اکتبر ۲۰۲۵ (آبان ۱۴۰۴) فرا میرسد و سه کشور اروپایی که طی سالهای گذشته در اجرای تعهدات اقتصادیِ وعده داده شده در برجام ناتوان بودهاند، چنین وانمود میکنند که سازوکاری که برای راستیآزمایی اجرای تعهدات هستهای ایران طراحی شده، مستقل از تعهدات متقابل طرفهای مقابل همچنان قابل اتکا است.
تروئیکای اروپا ادعا میکند «بهطور واضح و بدون ابهام» حق بازگرداندن تحریمها را دارد و استناد میکند که از ۲۰۱۹ (یک سال پس از خروج آمریکا) ایران تعهدات هستهای خود را نقض کرده است؛ حال آنکه جمهوری اسلامی ایران پس از ناتوانی اروپا در جبران خسارتهای ناشی از تحریمهای آمریکا و پس از فرصتدادن به دیپلماسی، بهتدریج و تحت نظارت آژانس بینالمللی انرژی اتمی گامهای کاهش تعهدات را برداشت و تصریح کرد که این اقدامات در صورت اجرای کامل تعهدات طرفهای مقابل «برگشتپذیر» است.
مکانیسم ماشه در اوج فضای بیاعتمادی میان گروه ۱+۵ و ایران و بر این اساس شکل گرفت که چنانچه ایران به تعهدات خود عمل نکرد، تحریمهایی که به واسطه برجام رفع شده بود، بدون امکان وتوی اعضای دائم شورای امنیت، بار دیگر اعمال شود. اما برجام بر دو بازوی همسنگ، تعهدات هستهای و رفع تحریمها استوار بود و خروج آمریکا از این توافق در ۲۰۱۸، بازگشت تحریمها و پیگیری سیاست فشار حداکثری علیه ایران، بههمراه ناتوانی اروپا در اجرای وعدههای اقتصادی، سالهاست توازن توافق را برهم زده است.
برغم پنج دور برگزاری مذاکره غیرمستقیم میان ایران و آمریکا و ادعای دولت دونالد ترامپ رئیس جمهوری کنونی آمریکا مبنی بر رویکرد دیپلماسی در قبال تهران، رژیم صهیونیستی ۲۳ خرداد ماه امسال با هماهنگی واشنگتن، در حالیکه قرار بود دور ششم مذاکرات برگزار شود، مناطقی در تهران و برخی دیگر از شهرها از جمله تاسیسات هستهای کشور را هدف حمله نظامی قرار داد که بر اثر این تجاوز آشکار ، شماری از دانشمندان، نظامیان و شهروندان غیرنظامی به شهادت رسیدند.
آمریکا نیز اول تیر ماه به تاسیسات هستهای فردو، نطنز و اصفهان حمله کرد و نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران این تجاوزات نظامی را پاسخ دادند و سرانجام، سوم تیرماه رئیسجمهوری آمریکا توافق آتشبس میان ایران و اسرائیل زا اعلام کرد و تهران که آغازگر جنگ نبود، اعلام کرد اگر رژیم اسرائیل تهاجم غیرقانونی خود را متوقف کند، ایران نیز قصدی برای ادامه پاسخ ندارد.