العالم - عراق

انتخابات پارلمانی عراق که حدود سه هفته دیگر برگزار خواهد شد، از این نظر حائز اهمیت است که نمایندگان مجلس مسئول انتخاب رئیس جمهوری و تایید انتصاب نخست وزیر هستند و نتیجه انتخابات معیاری برای سنجش مشروعیت نهادهای حکومتی و توانایی دولت در پاسخ به خواسته‌های مردم است.

شعارهای انتخاباتی و ائتلاف ها و نامزدهای مستقل

در این دور از انتخابات عراق، بیش از ۳۷ ائتلاف و ۳۸ حزب برای تصدی ۳۲۹ کرسی پارلمان رقابت و ۸۰ نامزد مستقل نیز در انتخابات شرکت می‌کنند.

ائتلاف «بازسازی و توسعه» به رهبری نخست‌وزیر کنونی، محمد شیاع السودانی یکی از ائتلاف های اصلی شرکت کننده در انتخابات است که شعار خود را اصلاحات اقتصادی، مبارزه با فساد و تقویت ثبات سیاسی اعلام کرده است.

«حرکت الفراتین» به رهبری السودانی، ائتلاف «ملی» به رهبری فالح الفیاض، ائتلاف «اجیال» به رهبری محمد السهیو و ائتلاف «حلول» به رهبری محمد صاحب الدراجی از گروه های زیر مجموعه ائتلاف «بازسازی و توسعه» هستند.

ائتلاف« دولت قانون» به رهبری نوری المالکی و ائتلاف «فتح» به رهبری هادی العامری، از ائتلاف‌های شیعه عراق هستند که در رقابت انتخاباتی شرکت دارند.

از دیگر ائتلاف‌های رقیب در انتخابات عراق، ائتلاف های کردی مانند «اتحاد میهنی کردستان» به رهبری جلال طالبانی و «حزب دموکرات کردستان» به رهبری مسعود بارزانی است.

حجم مشارکت مردمی در انتخابات چقدر خواهد بود؟

در این میان موضوع اصلی انتخابات عراق نه در تعداد نامزدها بلکه در حجم مشارکت رای دهندگان است به ویژه اینکه بی توجهی مردمی به انتخابات روز به روز به دلیل سرخوردگی از ضعف حکومت در مبارزه با فساد گسترده و حل و فصل مشکلات دیگر افزایش یافته است.

از سوی دیگر، انتخابات در حالی برگزار می شود که منطقه در شرایط حساسی به سر می‌برد و تحولات از غزه تا لبنان و سوریه و یمن مانند کلافی در هم تنیده با یکدیگر ارتباط داشته و بر هم تاثیر می گذارند و در این میان طبیعی است که عراق نیز از این تحولات دور نخواهد ماند و از آن تاثیر می پذیرد که این نیز اهمیت انتخابات در چنین شرایطی را دو چندان می کند.

هر چند قانون انتخابات عراق، میزان مشخصی از آراء ومشارکت مردمی را به عنوان شرط موفقیت انتخابات ذکر نکرده اما سیر نزولی مشارکت مردمی از سال ۲۰۰۵ تا سال ۲۰۲۵ قابل توجه است و از بی رغبتی مردم برای مشارکت در انتخابات حکایت دارد.

به این ترتیب که در سال ۲۰۰۵ میزان مشارکت به ۷۶ درصد و سپس در سال‌های۲۰۱۰ و ۲۰۱۴ و ۲۰۱۸ به ترتیب به ۶۲، ۶۰ و ۴۴ درصد کاهش یافت و در سال ۲۰۲۱ روند نزولی ادامه یافت و میزان مشارکت به۴۱ درصد رسید.

به هر حال یکی از مهم ترین عوامل در مورد سیر نزولی مشارکت مردمی در انتخابات ناامیدی و سرخوردگی جامعه عراق از وضعیت موجود و به عبارت بهتر، گسترش دامنه فساد در موسسات مختلف دولتی و ضعف دولت در حل این مشکلات است، تا جایی که برخی جریان‌ها از جمله جریان صدر و جنبش‌های مدنی، به دلیل همین فساد و بی‌اعتمادی به نظام سیاسی حاکم بر عراق، انتخابات را تحریم کرده‌اند که این موضع به نوبه خود موجب خودداری حامیان این جریان ها از مشارکت در انتخابات و درنتیجه کاهش میزان مشارکت می شود.

موضوع دیگر، ناامنی و پراکندگی سلاح در دست گروه های مختلف است. حساسیت این وضعیت در آستانه مناسبت های مهم مانند انتخابات دو چندان می شود، به ویژه اینکه هفته پیش صفا المشهدانی از نامزدهای انتخابات و عضو شورای بغداد در شمال پایتخت کشته شد.

وی بامداد چهارشنبه ۲۳ مهر ۱۴۰۴ براثر انفجار خودروی بمب گذاری شده در منطقه الطامیه در شمال شهر بغداد ترور شد.