العالم ـ ایران ـ سیاسی

خبرگزاری المطلع عراق در یادداشتی نوشت: دور دوم مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا با میانجی‌گری عمان در ژنو سوئیس پایان یافت؛ مذاکراتی که با هدف مهار تنش‌ها پیرامون برنامه هسته‌ای ایران و جلوگیری از گسترش درگیری نظامی در منطقه دنبال می‌شود. این گفت‌وگوها پس از دور نخست در مسقط برگزار شد و اکنون وارد مرحله‌ای فنی و جزئی‌تر شده است.

این دور از مذاکرات حدود سه ساعت و نیم در محل اقامت سفیر عمان در ژنو برگزار شد و هیات‌های ایرانی و آمریکایی پیام‌های خود را از طریق میانجی عمانی مبادله کردند.

به گفته سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، این دور نسبت به نشست پیشین «پیشرفت خوبی» داشته و دو طرف بر سر مجموعه‌ای از اصول کلی به تفاهم رسیده‌اند که می‌تواند مبنای توافق احتمالی قرار بگیرد.

وی تأکید کرد که مسیر کنونی وارد مرحله تدوین پیش‌نویس‌های جداگانه شده و همچنان راهی طولانی تا دستیابی به توافق نهایی باقی است.

سخنگوی وزارت خارجه ایران نیز اعلام کرد مذاکرات اکنون در «مرحله فنی» متمرکز بر دو محور اصلی دنبال می‌شود؛ نخست سطح و ماهیت فعالیت‌های هسته‌ای ایران و دوم سازوکار رفع تحریم‌های آمریکا و ارائه تضمین‌های اقتصادی.

بر اساس اعلام تهران، هیات ایرانی با حضور کارشناسان حقوقی، اقتصادی و فنی در ژنو مستقر است و در صورت لزوم آمادگی ادامه مذاکرات برای روزها یا حتی هفته‌ها وجود دارد.

در واشنگتن نیز مقام‌های آمریکایی از «پیشرفت» سخن گفته‌اند، اما تأکید کرده‌اند که اختلافات مهمی همچنان باقی است.

منابع کاخ سفید اعلام کرده‌اند ایران طی دو هفته آینده پیشنهادهای تکمیلی خود را برای پر کردن شکاف‌های موجود ارائه خواهد کرد.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا نیز این دور را «بسیار مهم» توصیف کرده است. با این حال، هم‌زمان با مذاکرات، ایالات متحده حضور نظامی خود در منطقه را تقویت و ده‌ها جنگنده پیشرفته از جمله F-۳۵ و F-۲۲ را به پایگاه‌های خاورمیانه اعزام کرده است.

خطوط قرمز تهران

ایران تأکید کرده است که مذاکره صرفاً به پرونده هسته‌ای محدود خواهد بود و موضوعاتی همچون برنامه موشکی یا سیاست‌های منطقه‌ای در دستور کار قرار ندارد.

تهران همچنین بر ادامه غنی‌سازی اورانیوم برای اهداف صلح‌آمیز و رفع کامل تحریم‌ها به عنوان پیش‌شرط هر توافقی پافشاری کرده است.

در همین چارچوب، آیت‌الله سید علی خامنه‌ای، رهبر انقلاب اسلامی با اشاره به تهدیدهای آمریکا، اعلام کرد جمهوری اسلامی در برابر فشارها تسلیم نخواهد شد و تعیین نتیجه مذاکرات از پیش «اقدامی نادرست» است.

هرمز؛ پیام‌های میدانی

هم‌زمان با مذاکرات ژنو، ایران رزمایش‌های دریایی و موشکی در تنگه هرمز برگزار کرد؛ گذرگاهی که حدود یک‌چهارم تجارت نفت دریایی جهان از آن عبور می‌کند. این تحرکات به‌عنوان پیامی بازدارنده در برابر فشارهای خارجی ارزیابی شده است.

در سطح بین‌المللی نیز روسیه و چین اعلام کرده‌اند در رزمایش‌های مشترک دریایی با ایران در قالب «کمربند امنیت دریایی ۲۰۲۶» مشارکت خواهند کرد. کرملین همچنین از آمادگی مسکو برای دریافت مازاد اورانیوم غنی‌شده ایران سخن گفته است.

حضور رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، در ژنو نیز بر اهمیت ابعاد فنی و نظارتی این روند افزوده است.

به گزارش ایرنا در ادامه این یادداشت آمده است: در صورت موفقیت مذاکرات، احتمال کاهش تنش نظامی در خلیج فارس، ثبات نسبی قیمت انرژی افزایش خواهد یافت. در مقابل، شکست گفت‌وگوها می‌تواند به تشدید حضور نظامی آمریکا، تسریع برنامه هسته‌ای ایران و افزایش خطر درگیری مستقیم در منطقه منجر شود.

در مجموع، دور دوم مذاکرات ژنو تصویری از تلاقی دیپلماسی و بازدارندگی را ترسیم می‌کند؛ جایی که گفت‌وگوهای فنی در پشت درهای بسته، هم‌زمان با نمایش قدرت در میدان، آینده یکی از پیچیده‌ترین پرونده‌های سیاست بین‌الملل را رقم می‌زند.