العالم - آمریکا
این اقدام نشاندهنده افزایش نگرانی در میان بخشی از جمهوریخواهان نسبت به ادامه جنگی است که اکنون بیش از سه ماه از آغاز آن میگذرد.
مجلس نمایندگان در 4 ژوئن به یک قطعنامه اختیارات جنگی رأی مثبت داد؛ و سنای آمریکا نیز در ماه مه به یک طرح مشابه در رأیگیری مقدماتی رای مثبت داد. در هر دو مورد، شماری از جمهوریخواهان در مخالفت با رهبری خود با دموکراتها همراه شدند.
به روایت العربیه این قطعنامهها بر «قانون اختیارات جنگی» مصوب 1973 تکیه دارند؛ قانونی که پس از جنگ ویتنام برای محدود کردن اختیارات رئیس جمهوری آمریکا در آغاز یا ادامه عملیات نظامی بدون مجوز کنگره تصویب شد. حامیان این طرحها استدلال میکنند که ادامه عملیات علیه ایران بدون مجوز رسمی کنگره با قانون اساسی و قانون اختیارات جنگی سازگار نیست.
با این حال، مسیر تبدیل این طرحها به قانون دشوار است. قطعنامه سنا هنوز رأی نهایی این مجلس را کسب نکرده، و حتی در صورت تصویب باید به رای مجلس نمایندگان نیز گذاشته شود. به علاوه، انتظار میرود ترامپ هرگونه مصوبهای را وتو کند، و برای خنثی کردن وتوی او به آرای دوسوم هر دو مجلس نیاز است، که در شرایط فعلی دور از ذهن به نظر میرسد.
قطعنامه اختیارات جنگی چیست؟
کنگره در سال ۱۹۷۳، در پاسخ به جنگ نامحبوب ویتنام، قطعنامه اختیارات جنگی را تصویب کرد و برگه جدیدی را که با نام قانون اختیارات جنگی نیز شناخته میشود، به عنوان نظارتی بر قدرت ریاست جمهوری تصویب کرد. این قانون رئیس جمهور را ملزم میکند که ظرف ۴۸ ساعت از وقوع خصومتها به کنگره اطلاع دهد و میگوید اقدام نظامی که بدون تأیید کنگره آغاز شود، باید ظرف ۶۰ روز خاتمه یابد، مگر اینکه وضعیت اضطراری پیش بیاید.
در مورد ایران، مهلت ۶۰ روزه اول ماه مه بود که ترامپ اعلام کرد خصومتها با وجود ادامه حملات و محاصره بنادر ایران، با آتشبس "پایان یافته" است. کارشناسان حقوقی گفتند که این استدلال ممکن است از بررسی قضایی جان سالم به در نبرد.
این قانون همچنین رویههایی را برای کنگره تعیین میکند تا در مورد قطعنامههای اختیارات جنگی برای پایان دادن به خصومتهایی که توسط قوه مقننه مجاز نیستند، رأی دهد. این قطعنامهها دارای امتیاز ویژه هستند، به این معنی که میتوانند حتی بدون تأیید رهبران مجلس نمایندگان و سنا برای رأیگیری مطرح شوند.
سنا ۷ قطعنامه و مجلس نمایندگان ۴ قطعنامه مربوط به جنگ ایران را از زمان شروع بمباران توسط نیروهای آمریکایی و اسرائیلی بیش از ۱۰۰ روز پیش بررسی کردهاند.
این قطعنامهها با چه موانعی روبرو هستند؟
این اقدام سنا فقط از یک رأیگیری رویهای جان سالم به در برده و به تصویب کامل مجلس نرسیده است. حتی اگر تصویب شود، برای اجرایی شدن باید مجلس نمایندگان را نیز تأیید کند، که بعید است رهبران جمهوریخواه آن اجازه رأیگیری بدهند.
به علاوه، انتظار میرود ترامپ هرگونه مصوبهای را وتو کند، و برای خنثی کردن وتوی او به آرای دوسوم هر دو مجلس نیاز است، که در شرایط فعلی دور از ذهن به نظر میرسد.
اقدام جداگانهای که این ماه توسط مجلس نمایندگان تصویب شد، باید در سنا تصویب شود، جایی که دستیاران گفتند منتظرند تا نماینده مجلس تصمیم بگیرد که آیا این "امتیاز ویژه" است یا خیر. در غیر این صورت، انتظار نمیرود جان تون، رهبر اکثریت جمهوریخواهان که به ندرت با ترامپ اختلاف نظر دارد، اجازه رأیگیری دهد.
اما قانون اساسی ایالات متحده میگوید فقط کنگره، نه رئیس جمهور، میتواند استفاده از نیروی نظامی را مجاز کند، مگر برای عملیات کوتاه مدت یا برای مقابله با یک تهدید فوری.
حامیان این قطعنامهها میگویند تصویب دو حزبی کنگره، سیگنال مهمی ارسال میکند مبنی بر اینکه قانونگذاران در تلاشند تا قدرت خود را برای اعلام جنگ و مهار کاخ سفید ترامپ پس بگیرند.
کاترین یون ابرایت، متخصص اختیارات جنگی در مرکز عدالت برنان در دانشگاه نیویورک، گفت: «قطعنامه اختیارات جنگی که توسط مجلس نمایندگان تصویب شد، سیگنال محکمی به رئیس جمهور میفرستد که قانونگذاران در سراسر مجلس فکر میکنند که این جنگ بیش از حد طولانی شده و قطعنامه اختیارات جنگی و همچنین قانون اساسی را نقض میکند.»
او گفت که به نظر میرسد ترامپ این رأی را جدی گرفته است .
این جنگ نامحبوب میتواند بر انتخابات نوامبر تأثیر بگذارد که تعیین میکند آیا جمهوریخواهان ترامپ کنترل کنگره را حفظ خواهند کرد یا خیر. نظرسنجی اخیر رویترز نشان داد که تنها ۳۶ درصد از آمریکاییها حملات ایالات متحده به ایران را تأیید میکنند و فقط ۲۵ درصد گفتهاند که این حملات ارزش هزینهها را داشته است.