العالم - آمریکا
به گزارش العالم، نشریه الاخبار لبنان در تحلیلی در این باره نوشت: این ارزیابیها در حالی مطرح میشود که دونالد ترامپ رئیسجمهوری آمریکا در دهم ژوئن بار دیگر مدعی شد ایران به طور کامل شکست خورده است و هشدار داد در صورت نپذیرفتن شروط صلح مورد نظر واشنگتن، با پیامدهای بیشتری مواجه خواهد شد.
ترامپ ساعاتی پس از اعلام اجرای دور تازهای از حملات نظامی علیه ایران، تصمیم خود را به تعویق انداخت. این اقدام در شرایطی صورت گرفت که مقامهای نظامی ایران هشدار داده بودند هرگونه اقدام جدید آمریکا با پاسخی شدیدتر از گذشته روبهرو خواهد شد.
رئیسجمهوری آمریکا دلیل عقبنشینی از اجرای حملات جدید را پیشرفت در مذاکرات میان دو کشور عنوان کرد، اما برخی تحلیلگران معتقدند عامل اصلی این تصمیم، نگرانی واشنگتن از هزینهها و پیامدهای گسترش دوباره جنگ بوده است.
پایگاه تحلیلی "دِی کانورسیشن" در گزارشی با اشاره به نظریه مشهور "کارل فون کلاوزویتس"، استراتژیست نظامی، تأکید کرده است که جنگ تنها زمانی قابل توجیه است که در چارچوب یک راهبرد مشخص سیاسی قرار داشته و اهداف روشن و قابل دستیابی برای آن تعریف شده باشد.
بر اساس این گزارش، در مورد جنگ علیه ایران چنین شرایطی وجود نداشته است. نویسندگان گزارش معتقدند دولت آمریکا نه راهبرد روشنی برای ادامه جنگ ارائه کرده و نه تعریف مشخصی از پیروزی فراتر از جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای مطرح کرده است.
این گزارش همچنین میافزاید که تصمیمگیریهای واشنگتن بر پایه برخی برآوردهای اطلاعاتی درباره وضعیت داخلی ایران و سناریوهایی صورت گرفت که در عمل محقق نشدند.
به اعتقاد تحلیلگران، ازسرگیری جنگ فراگیر علیه ایران دستاورد قابل توجهی برای آمریکا به همراه نخواهد داشت، زیرا ایران همچنان توانایی تحمیل هزینههای سنگین به طرفهای مقابل را حفظ کرده و در عین حال ظرفیت تحمل فشارهای گسترده را نیز دارد.
نشریه "اکونومیست" نیز در تحلیلی نوشته است که ایران با اقدامات نظامی اخیر خود، این پیام را به واشنگتن منتقل کرده که قادر است آتشبس شکننده کنونی را تحت تأثیر قرار دهد و شرایط را به سمت تشدید تنش سوق دهد.
این نشریه همچنین معتقد است دولت ترامپ با چالشهای همزمانی روبهرو است؛ از یک سو نگرانی درباره امنیت جریان انرژی و تردد نفتکشها در تنگه هرمز وجود دارد، از سوی دیگر تحولات لبنان و فشار جریانهای تندرو در آمریکا برای ادامه سیاستهای سختگیرانه علیه ایران، تصمیمگیری را برای کاخ سفید دشوار کرده است.
در این میان، برخی تحلیلگران غربی بر این باورند که حتی در صورت دستیابی به توافق میان تهران و واشنگتن، حل پیامدهای ناشی از جنگ زمانبر خواهد بود و بازارهای جهانی انرژی همچنان با آثار آن مواجه خواهند ماند.
در بخش دیگری از این گزارشها، از پیشنهاد برخی جریانهای تندرو در آمریکا برای اجرای حملات گستردهتر علیه زیرساختهای نفتی ایران انتقاد شده است.
نویسندگان این تحلیلها معتقدند چنین رویکردی نه تنها به تحقق اهداف مورد نظر واشنگتن منجر نمیشود، بلکه میتواند بحران را وارد مرحلهای پیچیدهتر کند.
بر اساس این ارزیابیها، بهترین سناریوی ممکن برای آمریکا دستیابی به توافقی موقت با ایران است؛ توافقی که بتواند به کاهش تنشها، حفظ امنیت مسیرهای کشتیرانی و برقراری آتشبس بلندمدت کمک کند.
در همین حال، گزارش منتشر شده از سوی مؤسسه "بروکینگز" نیز تأکید دارد که صرفنظر از نتیجه مذاکرات، بخش مهمی از خسارتهای ناشی از جنگ متوجه آمریکا شده است.
این گزارش میافزاید که جنگهای مبتنی بر تغییر نظامهای سیاسی در منطقه طی دهههای گذشته همواره پیامدهای پیشبینینشدهای برای آمریکا به همراه داشته و جنگ اخیر نیز از این قاعده مستثنی نبوده است.
به نوشته بروکینگز، دولت ترامپ بدون دستیابی به بسیاری از اهداف اعلامی خود، با شرایطی مواجه شده که در آن ایران نفوذ بیشتری بر تحولات تنگه هرمز پیدا کرده و در مقابل، اعتبار سیاسی و قدرت نرم آمریکا در سطح منطقهای و بینالمللی آسیب دیده است.
این مؤسسه همچنین معتقد است که جنگ اخیر موجب شده بسیاری از شرکای منطقهای آمریکا، به ویژه کشورهای عربی حوزه خلیج فارس، بیش از گذشته به سمت تنوعبخشی به روابط خارجی و کاهش وابستگی به واشنگتن حرکت کنند.
در بخش دیگری از این ارزیابی آمده است که نقش رژیم صهیونیستی در جنگ علیه ایران میتواند روند گسترش توافقهای عادیسازی روابط میان این رژیم و کشورهای عربی را با موانع جدی مواجه سازد.
برخی تحلیلگران بر این باورند که در شرایط کنونی، احتمال پیوستن کشورهای مهم منطقه از جمله عربستان سعودی به روند عادیسازی روابط با رژیم صهیونیستی به میزان قابل توجهی کاهش یافته است.
در جمعبندی این گزارشها تأکید شده است که جنگ علیه ایران نه تنها هزینههای انسانی، اقتصادی و راهبردی گستردهای برای آمریکا در پی داشته، بلکه بر روابط این کشور با متحدان منطقهای نیز تأثیر گذاشته است؛ وضعیتی که به اعتقاد بسیاری از ناظران، بازگشت آن به شرایط پیش از جنگ را با دشواریهای جدی مواجه خواهد کرد.