العالم ـ ایران
به گزارش العالم، «جمانه کرم عیاد» نویسنده لبنانی در مقاله ای نوشت: مسیر 7 کیلومتری تشییع رهبر شهید در شهر مقدس قم از مسجد جمکران تا مرقد حضرت معصومه (سلام الله علیها) با حضور گسترده مردمی بعد از اقامه نماز بر پیکر امام شهید به امامت آیت الله جوادی آملی، حامل پیامی سیاسی و مردمی به تمام منطقه و جهان بوده است.
نویسنده در ادامه مطلب نوشت : ائتلاف صهیونیستی ـ آمریکایی با حمایت مراکز اطلاعاتی و راهبردی روی این مسئله حساب باز کرده بودند که هدف قرار دادن امام خامنهای یک خلا رهبری و سیاسی ایجاد خواهد کرد و موجب ایجاد اغتشاشات داخلی و فروپاشی تدریجی نهادهای دولتی خواهد شد و زمینه را برای بازسازی صحنه ایران طبق دیدگاه آمریکا فراهم خواهد کرد، اما آنچه که در ایران رخ داد، برخلاف پیشبینیها بود، هدف قرار دادن امام خامنهای به لحظهای برای انسجام ملی تبدیل شد.
شکست نظریه سرنگونی حکومتها از طریق ترور رهبران
تحولات نشان داد که نظریههای نظامی مبنی بر اینکه ترور سران یک کشور خودبخود به فروپاشی ساختار رهبری منجر میشود، دیگر در کشورهایی که دارای نهادهای قوی هستند و یک عقیده سیاسی و ساختاری منسجم دارند، قابل اجرا نیست.
به جای ایجاد اغتشاشات و فروپاشی حکومت، قدرت مؤسسات دولت در پذیرش شوک وارد شده و ادامه دادن به فعالیتهای خود با شایستگی و مدیریت مرحله آتی به صورت کاملا سازمانیافته سبب شد تا قمار واشنگتن بر ایجاد خلا راهبردی در داخل جمهوری اسلامی به شکست کشیده شود.
انسجام مؤسساتی؛ صلابت دولت در مقابله با شوک
حوادث نشان داد که قدرت حکومت ایران برگرفته از یک شخصیت نیست؛ بلکه برگرفته از یک ساختار مؤسساتی منسجم که دارای سازوکارهای قانونی برای ادامه دادن به تصمیمگیری و مدیریت بحرانهاست.
این امر بیانگر قدرت نظام سیاسی برای حفظ ثبات و استقرار و تجدید ساختار و ارسال پیامی روشن مبنی بر این که هدف قرار دادن رهبران به معنای فلج کردن قدرت و توان حکومت در اتخاذ تصمیمات نیست.
تشییع امام شهید؛ پیامی مردمی فراتر از مرزها
میلیونها نفر که برای تشییع رهبر شهید به خیابانها آمدند، بیانگر وحدت ملی و مردمی است و حامل پیامی بدین مضمون است که ترور رهبری به جای ایجاد تجزیه و هرج و مرج، بر انسجام ملی افزود. مراسم میلیونی تشییع همچنین بیانگر حمایت اقشار مختلف در ایران از گزینه مقاومت است و نشان داد که ترورهای سیاسی میتوانند به منبعی برای بسیج عمومی و احیای طرح و برنامههای امام شهید تبدیل شوند.
بعد نظامی؛ از سلطهجویی تا بازدارندگی متقابل
حملات آمریکا فقط یک عملیات نظامی صرف نبود؛ بلکه آزمونی برای صلابت و استحکام ساختار رهبری و کنترل و آمادگی دفاعی بود. تحلیلهای راهبردی نشان داد که درگیری وارد مرحله جدیدی شده است؛ مرحلهای که سلطه نظامی به تنهایی برای تحمیل خواست و اراده سیاسی کافی نیست؛ بلکه معادله بازدارندگی متقابل تنها عنصر حاکم است.
آمادگی مؤسساتی و نظامی نشان داد که عقیده دفاعی ایران بر تداوم فرماندهی و سطوح چندگانه تصمیمگیری استوار است که مدیریت عملیات حتی در دشوارترین شرایط را تضمین میکند و این مسئله سبب شد تا تاثیر عملیاتی ترور رهبر ایران کمتر شود.
همچنین نشانهها حاکی از آن است که تداوم فعالیت نیروی قدس و یگانهای دفاع موشکی بیانگر آمادگی فرماندهی جدید و تداوم مدیریت عملیات پس از ترور است.
همزمان با تشییع امام شهید، آمادگی سامانههای دفاع موشکی حامل پیام بازدارندگی است. همچنین تحلیلهای نظامی به تداوم خطوط امداد و کمکهای لجستیکی متحدان و موفقیت دستگاههای امنیتی برای مقابله با نفوذ و هک و گمراهسازی رسانهای اشاره کردند.
برآوردهای برخی از تحلیلگران نشان میدهد که هرگونه پاسخ احتمالی ایران ـ اگر اتفاق افتد ـ در چاچوب معادلهای در سطوح چندگانه اعم از نظامی و سایبری و از طریق متحدان صورت خواهد گرفت که بازدارندگی را تقویت خواهد کرد و هزینه هرگونه تشدید تنش جدید را افزایش خواهد داد.
حضور گسترده مردم در مراسم تشییع یک پوشش معنوی ایجاد کرد که بیانگر انسجام جبهه داخلی است که امروز در رویکردهای نظامی جدید بخشی از قدرت ملی فراگیر است. از لحاظ جنگ روانی نیز تصاویر مراسم تشییع حامل پیامی است که کاملا با رؤیاهای عاملان ترور رهبری مغایرت دارد. حضور میلیونی در مراسم تشییع حامل پیامی است مبنی بر اینکه هدف قرار دادن رهبران ضربهای به روحیه مردم وارد نکرده است بلکه بسیج مردمی و آمادگی دفاعی را بیشتر کرده است. این امر سبب میشود تا دولت قدرت و توان بیشتری برای مقابله با هرگونه رویارویی احتمالی کسب کند.
از سوی دیگر، توسعه توان دفاعی و موشکی و آمادگی نظامی ثابت کرد که معادله بازدارندگی بر افراد و شخصیتها استوار نیست؛ بلکه بر یک ساختار کامل اعم از نهاد و عقیده و امکانات نظامی و تکنولوژی استوار است.
بعد بینالمللی؛ شکلگیری حمایت جهانی
حضور بینالمللی گسترده در مراسم تشییع نیز نشانهای دال بر اینکه ایران به یک عنصر مهم و مؤثر در معادلات منطقه و جهان تبدیل شده است. همچنین این حضور بینالمللی گسترده حامل پیامی است مبنی بر اینکه فشارها و تحریمها و عملیات نظامی مانع از تداوم روابط سیاسی و دیپلماتیک با طیف وسیعی از قدرتهای بینالمللی نشده است.
حمله آمریکا؛ محاسبات نظامی و نتایج سیاسی
حمله اخیر آمریکا برای تحمیل قواعد درگیری جدید در منطقه بوده است؛ اما نتایج سیاسی و راهبردی آن بسیار کمتر از پیشبینیها بوده است. توان حملهکردن به معنای آن نیست که لزوما اهداف سیاسی موردنظر نیز محقق شده است. بویژه اگر طرف مقابل در حفظ انسجام خود موفق شود و حمله صورتگرفته را به عاملی برای بسیج داخلی تبدیل کند.
برخی تحلیلگران بر این عقیده هستند که واشنگتن میکوشد تا میان تشدید تنش نظامی و فشار سیاسی توازنی ایجاد کند؛ اما آنچه که پس از عملیات ترور اتفاق افتاد نشان داد که محاسبات میدانی بسیار پیچیدهتر از تعدادی نظریه و فرضیه است.
از تشییع تا معادله جهانی جدید
مراسم تشییع امام خامنهای بسیار فراتر از یک اتفاق داخلی در ایران بوده است و به نشانهای دال بر وقوع تحولات گسترده در نظام بینالمللی تبدیل شده است. ایده سلطهگری در حال افول است. ما در دورانی بسر میبریم که خواست و اراده مردمی و انسجام مؤسساتی و توان مقاومت و ایستادگی عناصری هستند که اهمیت آنها کمتر از قدرت نظامی نیست. روشن است که آینده جنگها به تنهایی با سلاح حل و فصل نمیشوند بلکه توسط کسانی تعیین میشود که بتواند چالشها را به فرصت و فشارها را به عوامل قدرت تبدیل کنند.
سخن آخر
عاملان ترور امام درصدد آن بودند تا خون شهید آغازی برای فروپاشی طرح و پروژه ایشان باشد؛ اما این ترور به لحظهای تاریخی تبدیل شد که موجب بسیج عمومی در ایران و تقویت انسجام مؤسساتی گشت و سؤالات بسیاری درباره توازن قدرت در منطقه مطرح کرد. حوادث ایران نشان داد که ترور رهبران ممکن است منجر به تغییر شخصیتها شود اما ضرورتا به سرنگونی ایده و افکار آنها و یا برچیده شدن مؤسسات و نهادها و یا شکست اراده ملتها منجر نخواهد شد.
تشییع امام خامنهای صرفا وداع با قائد شهید نبوده است بلکه اعلام این امر است که پرچم خون میتواند به پرچم مقاومت و ایستادگی تبدیل شود و تلاشها برای تحمیل یک امر با استفاده از زور، ممکن است نتایج معکوسی داشته باشد آنگاه که با ملتی روبرو باشید که جانفشانی را آغازی برای یک مرحله جدید بداند و نه پایان آن.