العالم - یمن
"طوفان الجنید" نویسنده و فعال سیاسی یمنی در یادداشتی تحلیلی در سایت عربی شبکه خبری العالم با اشاره به تحولات ژئوپلیتیکی و نظامی در یمن، خاطرنشان کرد: مدیریت درگیری دیگر بر اساس قواعد سنتی تحمیلشده از سوی قدرتهای منطقهای و بینالمللی پیش نمیرود و صنعاء با تغییر رویکرد خود از دفاع سنتی و تحمل فشارها به سمت بازدارندگی راهبردی و تحمیل واقعیت میدانی حرکت کرده است.
تحولات بزرگ ژئوپلیتیکی و نظامی که رهبری سیاسی دولت صنعاء رقم زده، در سطحی کمسابقه قرار دارد؛ چرا که مدیریت درگیری در یمن و منطقه دیگر بر اساس قواعد سنتی بازی که قدرتهای منطقهای و بینالمللی همواره بر آن تحمیل کردهاند، پیش نمیرود.
از همین رو صحنه ژئوپلیتیکی منطقه شاهد تحولی تعیینکننده بوده است؛ تحولی که در نتیجه اتخاذ راهبردی قاطع از سوی رهبری سیاسی و نظامی دولت صنعاء شکل گرفت و به تغییر موازنهها و برهم خوردن معادلات منجر شد.
این راهبرد، قواعد درگیری را از نو ترسیم کرد و عرصه تقابل را از مرحله مهار ضربات و دفاع سنتی به مرحله حمله راهبردی، تحمیل واقعیت میدانی و برابری کامل منتقل کرد و در نهایت معادله «محاصره در برابر محاصره» را شکل داد.
در ادامه این تحلیلف آمده است: این راهبرد جامع بر مجموعهای از تاکتیکهای سیاسی، نظامی و اقتصادی استوار شده و از تحلیلهای عمیق اطلاعاتی بهره گرفته است.
رهبری سیاسی دولت صنعاء دریافت که انتظار برای گشایش مسیرهای دیپلماتیک یا امید بستن به مذاکراتی که برای رفع محاصره بنادر الحدیده و فرودگاه صنعاء و پرداخت حقوق کارکنان به تعویق میافتاده کارمندان یمنی {که عربستان آن را بلوکه کرده است}، در برابر سیاست وقتکشی و منجمد کردن مطالبات، دیگر نتیجهای ندارد.
از همین رو، صنعاء چشمانداز خود را برای پایان دادن به مفهوم محاصره یکجانبه تدوین کرد و ابزار فشار اقتصادی و دریایی که برای محدود کردن مردم یمن به کار گرفته میشد را به ابزاری برای بازدارندگی و اعمال فشار مستقیم بر شریانهای اقتصادی عربستان سعودی تبدیل کرد؛ فشاری که دامنه پیامدهای آن به بازارهای جهانی انرژی نیز رسید.
ابعاد این تحول را میتوان در پایان دادن به یکجانبه بودن اثرگذاری محاصره از طریق تبدیل آن به هزینهای سنگین و مستقیم برای خطوط کشتیرانی، مناطق تولید انرژی و زنجیرههای تأمین طرف مقابل مشاهده کرد.
این روند همزمان با اعمال حاکمیت دریایی و انتقال دامنه عملیات از حفاظت از آبهای سرزمینی یمن به دریای سرخ، بابالمندب، خلیج عدن و در نهایت دریای عرب و اقیانوس هند همراه شد.
صنعاء همچنین امنیت منطقهای را به عدالت اقتصادی پیوند زد و عملا امکان جداسازی پرونده انسانی و اقتصادی یمن از امنیت و آزادی کشتیرانی را از میان برد؛ بهگونهای که آزادی جریان تجارت در گذرگاههای حیاتی دریایی، به رفع محاصره همهجانبه و پاسخ به حقوق مردم یمن گره خورد.
این نویسنده یمنی تاکید کرده است که راهبرد صنعاء صرفا یک شعار سیاسی یا نمایش رسانهای نبود، بلکه در قالب اقدامات عملی و ساختاری به اجرا درآمد؛ اقداماتی که توسعه نظامی و انسجام حاکمیتی داخلی را در کنار یکدیگر قرار داد و این روند با تلاشهای فشرده برای توسعه صنایع نظامی و تولید موشکهای بالستیک و کروز ضدکشتی، شناورهای هوشمند بدون سرنشین، مینهای دریایی و پهپادها همراه شد و به صنعاء امکان داد بدون نیاز به ناوگان دریایی متعارف، یک منطقه ممنوعه کشتیرانی با دقت بالا ایجاد کند.
همچنین پیوند فنی و اطلاعاتی میان واحدهای رصد و اطلاعات دریایی و نیروهای موشکی در اتاق عملیات، توان اجرایی پیشرفتهای برای رصد رفتوآمدهای دریایی و هدف قرار دادن کشتیهایی که از دستورهای صادرشده تخطی میکنند، آنهم با دقت بسیار بالا و در گستره وسیعی از مناطق دریایی؛ ایجاد کرد.
در کنار این اقدامات، تقویت ساختار اقتصاد مقاومتی و حفاظت از ثبات پولی نیز به پایداری بیشتر جبهه داخلی انجامید و استقلال تصمیمگیری و فضای مانور گستردهتری را برای رهبری سیاسی در برابر فشارهای خارجی فراهم کرد و از نظر رسانهای و سیاسی نیز در چارچوب اقدامات بازدارنده و حاکمیتی مشروع در برابر محاصره و عدم پرداخت حقوق کارکنان تبیین شد.
ضربه به کشتیرانی و تغییر معادلات اقتصادی
کاربردهای میدانی راهبرد "برهم زدن معادلات" بهروشنی در اعمال ممنوعیت کشتیرانی و اجرای قاطع هشدارها در دریا نمایان شد. هدف قرار دادن مستقیم کشتیهایی که از دستورها تخطی کردند و وارد آمدن ضربات دقیق به برخی از آنها، موجب شد این کشتیها عقبنشینی کرده و سفرهای خود را لغو کنند.
این عملیات تأثیر مستقیمی بر تجارت بینالمللی گذاشت؛ از جمله افزایش حق بیمه خطر جنگ برای کشتیهایی که از گذرگاههای هدف عبور میکردند و وادار شدن شماری از شرکتهای کشتیرانی که عازم بنادر عربستان سعودی بودند به تغییر مسیر و حرکت از طریق دماغه امید نیک.
این تغییر مسیر، افزایش زمان سفر، رشد هزینههای حملونقل و سوخت، اختلال در زنجیرههای تأمین و ایجاد نااطمینانی در بازارهای انرژی و حملونقل دریایی را به دنبال داشت؛ وضعیتی که بسیاری از قدرتهای بینالمللی و منطقهای را به بازنگری در هزینه و فایده ادامه محاصره یمن واداشت.
"محاصره در برابر محاصره"؛ معادله جدید منطقه
در ادامه این تحلیل آمده است: آنچه صنعاء از طریق راهبردی که موازنهها را تغییر داد و معادله «محاصره در برابر محاصره» را شکل داد، محقق کرده است، فراتر از یک تاکتیک نظامی مقطعی است و به بازسازی قواعد درگیری در منطقه انجامیده است.
اکنون جامعه بینالمللی و منطقهای با واقعیتی جدید روبهرو است؛ امنیت کشتیرانی و ثبات اقتصادی از پایان دادن به محاصره یمن جدا نیست و ادامه این محاصره به گزینهای پرهزینه و غیرقابل دوام تبدیل شده است.
مسیر دستیابی به آرامش و ثبات نیز تنها در گرو رفع کامل محاصره و پاسخ به مطالبات انسانی و حاکمیتی مردم یمن است؛ مردمی که حق دارند آزاد، سربلند و مستقل زندگی کنند.
و همه میدانند که یمن امروز، یمن دیروز نیست؛ و آنکه زمانه ادبش نکرد، یمن ادبش خواهد کرد.
آدرس سایت فارسی : fa.alalam.net